Strategie wspólnej nauki

Prawdopodobnie często korzystasz z nich w klasie. Jest to dobry sposób, by zachęcić dzieci do współdziałania. Doskonałym modelem jest zwłaszcza myślenie w parach. Stosując go, łączymy uczniów w pary, wspólnie biorące udział w dyskusji. Zadając pytanie, powiedz uczniom, by myśleli o pytaniu zamiast podnosić rękę do góry. Daj im pełne 20 sekund na zastanowienie, a następnie niech zwrócą się do partnera i kolejno powiedzą, co myślą. Poproś z powrotem o uwagę i zachęć klasę do odpowiedzi. „Ten model daje więcej na myślenie i umożliwia lepsze uczestnictwo w zajęciach. Odpowiadanie na pytania wraz z partnerem często ośmiela dzieci do mówienia przed całą klasą. Jednak dla dzieci z ZA strategie takie mogą być również bardzo stresujące, gdyż zawierają mnóstwo interakcji jeden do jednego. Mimo to przewidywalne rezultaty są zachęcające i, jeżeli te strategie wprowadzasz stopniowo, korzyści mogą być duże. Wprowadzaj na raz tylko jedną strategię. Wybieraj tematy, o których wiesz, że są znane dziecku z ZA i o których może ono z łatwością się wypowiadać. Na ich podstawie przećwicz daną strategię, zanim zaczniesz wykorzystywać ją na lekcji. Możesz także zdecydować, że poćwiczysz tę strategię z dzieckiem, zanim wprowadzisz ją w klasie, tak aby była mu ona bardziej znana.

Zadając pytania – bądź cierpliwy

Kiedy zadajesz pytanie, dziecko musi przestać myśleć o czymś, co aktualnie zaprząta mu umysł, odłożyć te myśli na później, zrozumieć pytanie, sformułować odpowiedź i odpowiedzieć. Może to zająć chwilę czasu. Jeżeli mu przerwiesz lub będziesz chciał zakończyć zdanie, które ono zaczęło, będzie musiało zacząć swoje procesy myślowe od nowa. Nie oczekuj, że będzie na ciebie patrzyło, gdyż w rzeczywistości może mu to zakłócić uwagę.

Udzielaj wskazówek

Pamiętaj, że dając dziecku z ZA możliwość wyboru, możesz narazić go na stres. Może wieki zastanawiać się nad decyzją, a każda z nich może okazać się błędna. Dla ciebie wybór może okazać się prosty, ale dziecku może wydawać się, że to najpoważniejsza decyzja w jego życiu. Warto, by dziecko nauczyło się, jak korzystać z możliwości wyboru, ale ułatwiaj mu to i udzielaj pomocy.

Zachęcaj do popełniania błędów

Może to brzmieć dziwnie, ale dzieci z ZA musza się nauczyć, że popełnianie błędów jest w porządku, o ile na nich się uczą, jeżeli dziecko zrobi błąd nie obarczaj go odpowiedzialnością, ale powiedz mu, że cieszysz się, iż się stało. Powiedz coś w rodzaju: „Cieszę się, że zrobiłeś ten błąd, bo wiem, czego cię muszę nauczyć… Czy chcesz, żebym nauczył cię teraz, żebyś wiedział/a, jak to zrobić w przyszłości?”

Utwórz kod proszenia o pomoc

Ponieważ dzieci z ZA boją się, by nie okazać się głupimi, wymyśl kod, który dziecko mogłoby wykorzystać, prosząc cię o pomoc, a którego inne dzieci by nie znały. Może ono postawić piórnik na ławce w określony sposób, lub charakterystycznie się przeciągnąć, by pokazać, że potrzebuje pomocy. Możesz wtedy podejść do niego tak, jakbyś chciał rzucić okiem na jego pracę i podsunąć mu pomysł lub udzielić wsparcia, którego potrzebuje.

Kontroluj swój sposób mówienia

Upewnij się, że kiedy podajesz instrukcje:

  • Twój głos jest głównym dźwiękiem i nie konkurujesz z hałasami w tle.
  • Robisz przerwy między zdaniami, tak by dać czas na ich przetworzenie.
  • Nie dajesz zbyt wielu informacji na raz – tylko jedno polecenie.
  • Unikasz sarkazmu lub aluzji.
  • Wyjaśniasz metafory i inne figuratywne elementy mowy.
  • Dajesz jednoznaczne polecenia.
  • Mówisz tylko: „Czy chcesz…” lub „czy możesz…” jeżeli rzeczywiście jest jakiś wybór.

Powtarzanie poleceń

Niech dzieci w klasie powtarzają polecenia, które im wydajesz. Zadaj dodatkowe pytania, aby się upewnić, że dziecko po prostu nie powtarza informacji, nie rozumiejąc jej. Inne dzieci w klasie też można poprosić o powtarzanie dziecku z ZA polecenia, zanim rozpoczną pracę.

Szeptane myśli

Wiele dzieci z ZA lepiej pracuje, kiedy wypowiadają swoje myśli głośno. Jeżeli dziecko w twojej klasie to robi, nie zabraniaj mu, ale zachęć, by robiło to szeptem.

Zorganizuj alternatywny program wychowania fizycznego

Z powodu słabych sprawności motorycznych i kłopotów z interakcją społeczną, sporty zespołowe mogą stanowić dla dzieci z ZA olbrzymie wyzwanie. Praca tylko nad jedną z tych sprawności jest dla dziecka niezwykle obciążająca, a praca nad dwoma może być zwyczajnie niemożliwa. Wychowanie fizyczne jest zatem wielkim stresem zarówno dla dziecka, jak i dla nauczyciela i często osiągnięcia są bardzo niewielkie. Zwykle więc znacznie bardziej korzystne dla dziecka jest zastosowanie alternatywnego programu wychowania fizycznego w czasie, gdy z resztą klasy pracujesz zespołowo. Można ustalić rotację odpowiednio przeszkolonych kolegów z klasy, którzy grają z nim w dwuosobowe gry, pomagające rozwinąć sprawności motoryczne i koordynację. Później można zaaranżować gry w dwóch parach, które grają ze sobą. Pomoże to dziecku nauczyć się, jak być częścią zespołu w daleko mniej stresujący sposób. Wybrane dzieci mogą w ten sposób grać z dzieckiem z ZA, podczas gdy inni grają w gry zespołowe. Większość ludzi postrzega to jako napiętnowanie dziecka z ZA, poprzez oddzielenie go od klasy, ale dla niego samego jest to zwykle wielka ulga i znacznie lepsze rozwiązanie, niż zmuszanie do gry z całą klasą. Nie jest możliwe „wybawienie” w ten sposób dziecka ZA, bo z różnych względów musi ono być włączone w gry zespołowe, ale upewnij się, że zespoły są dobierane przez nauczyciela, nie przez dzieci.

Komunikacja w szkole i w domu

Utrzymuj stałą komunikację między szkołą i domem. Rozważ możliwość prowadzenia notatnika, który codziennie wędruje z dzieckiem do domu z twoimi uwagami na temat tego, jak przebiegł dzień, a następnego ranka wraca do ciebie. Możesz wybrać parę rzeczy, nad którymi pracujesz w klasie i wypróbować jakiś prosty system symboli do oznaczania postępu. Możesz np. pracować kolejno nad włączeniem dziecka do rozmowy, pracą w ławce lub sprawdzaniu odpowiedzi. W domu rodzice mogą notować wszystko, co się dzieje (lub zmienia) i co może mieć wpływ na dziecko (Winter, 2011).

 

źródło: M. Winter: „Zespół Aspergera Co nauczyciel wiedzieć powinien…”, Fraszka Edukacyjna, Warszawa 2011

 

 

 

 

Reklamy