Szukaj

Autyzm w szkole

Autyzm, ZA, ASD – rewalidacja, IPET, zajęcia, rozwijanie umiejętności społecznych, zaburzenia SI, logopedia, edukacja, emocje, asystent, metody, sposoby, gry i zabawy…

Tag

#społeczne

Śnieżna kula – gra społeczna

Śnieżna kula to wersja klasycznej gry w berka wykorzystująca współpracę, w której dzieci „zberkowane” stają się częścią śnieżnej kuli, zamiast zostać wyeliminowanymi z gry. Gra zachęca drużynę do spójności i kooperacji

Continue reading „Śnieżna kula – gra społeczna”

Reklamy

10 zasad nauki umiejętności społecznych

Ellen Notbohm słusznie twierdzi, że nie ma tabletki ani recepty na nauczenie kogoś kompetencji społecznych

Continue reading „10 zasad nauki umiejętności społecznych”

Gra społeczna – zachowania społeczne

Przygotowując dziecko do spotkań z towarzyszem zabawy, należy zwrócić uwagę na wykształcenie u niego elementarnych umiejętności zabawy podczas kameralnych sesji próbnych 1:1

Continue reading „Gra społeczna – zachowania społeczne”

Rozwój myślenia społecznego

Hans Asperger: 

Normalne dzieci opanowują niezbędne nawyki społeczne, nie zdając sobie z nich sprawy, uczą się instynktownie. Właśnie owe instynktowne relacje są zaburzone u dzieci z autyzmem. Adaptacja społeczna musi się dokonywać przez intelekt (Asperger, 1994/19991, s.58). Continue reading „Rozwój myślenia społecznego”

Trening umiejętności społecznych

sheep-17482_640

Wśród wszystkich terapii na pierwszy plan wysuwa się „Trening umiejętności społecznych” – wiele rodziców nie zdaje sobie sprawy, że sami są najlepszymi terapeutami swojego dziecka i to, jak będzie funkcjnowało w społeczeństwie zależy tylko od nich. Simon Baron-Cohen od lat zajmuje się problematyką autyzmu, jest wykładowcą psychologii rozwoju w Instytucie psychiatrii w Londynie często podkreśla wagę umiejętności społecznych osób z autyzmem, Twierdzi, że:

„Trening umiejętności społecznych jest jednym z ważniejszych treningów życiowych dziecka czy osoby z autyzmem. Może nawet najważniejszym. Pozwala na prowadzenie w miarę „swobodnego” życia. Najlepszymi terapeutami będą tu rodzice. Ta terapia trwa bez przerwy. Ta terapia choć tak naprawdę nie jest terapią – tylko przygotowaniem do życia –  zaprzecza  wielu innym terapiom, które są narzucane dziecku i rodzicom, a ich sens w wielu przypadkach jest dla mnie niejasny…” (Baron-Cohen, 1999).

„Rodzice i nauczyciele małych dzieci z autyzmem/ASD/ZA uważają, że są one nieporadne społecznie, że inne dzieci nie lubią się z nimi bawić i że nie przestrzegają zasad obowiązujących w przyjaźni, takich jak dzielenie się, wzajemność i współpraca. Jak powiedział mi dotknięty tym zaburzeniem Jerry Newport: „Żeby się podzielić, musisz zrezygnować z kontroli”. Z kolei Holly podczas oceny diagnostycznej stwierdziła: „Moi przyjaciele nie pozwalają mi robić tego, na co mam ochotę”. Dziecko z zespołem Aspergera często bawi się w sposób specyficzny i niekonwencjonalny, ma inne priorytety i zainteresowania niż jego rówieśnicy, których zazwyczaj zanudza wykładami i monologami na temat swoich specyficznych zainteresowań. Jean-Paul, wspominając swoje dzieciństwo, wyjaśnia: „Nie wychodziła mi zabawa typowa, z innymi dziećmi, rzadko czerpałem z niej radość” [(Donnelly i Bovee, 2003), Attwood, 2013]. Mój Piotrek (ASD, autyzm atypowy, wysokofunkcjonujący – w ten sposób był diagnozowany) jeszcze w 4 klasie szkoły podstawowej „podłączał” się do grupki młodszych chłopców na podwórku, chodził za nimi jak błędna owca i gadał sam do siebie (pewnie o jakieś grze komputerowej), zabawa często przeradzała się w wyśmiewanie, popychanie, sypanie piaskiem a na koniec chłopcy go po prostu bili. Musiałam po niego schodzić i namawiać by wrócił do domu, on sam, nigdy nie odróżniał zabawy od dokuczania. Dalej chciał się z nimi „bawić”. Myślę, że przez to, nierozróżnianie takie dzieci najczęściej stają się ofiarami przemocy w szkole.

Trening umiejętności społecznych

Trening umiejętności społecznych jest metodą terapii umożliwiającą osobom z autyzmem zmniejszenie deficytów w zakresie kompetencji społecznych i pozwalającą na skuteczniejsze radzenie sobie w życiu, także dorosłym. Owa terapia obejmuje: kompetencje społeczne i komunikacyjne, emocje, umiejętności poznawcze, poczucie tożsamości i własnej wartości, a także samoocenę.

10 podstawowych umiejętności

Zazwyczaj jest tak, że program zajęć terapeutycznych przewiduje naukę dziesięciu podstawowych umiejętności:

  1. zawierania znajomości
  2. słuchania
  3. pytania
  4. odmawiania
  5. inicjowania rozmowy
  6. dyskutowania
  7. reagowania na krytykę
  8. jej wyrażania
  9. radzenia sobie z uczuciami
  10. odróżniania uczuć i także mówienia komplementów

W zakresie wyżej wymienionych obszarów wyznacza się cele terapeutyczne – ogólniejsze (do pracy na pewien okres) i szczegółowe (na dane spotkanie). Zajęcia grupowe muszą mieć określoną, stałą strukturę i jasne zasady, które ułatwiają osobom z ZA nabywanie kompetencji społecznych. Zazwyczaj robi się tak, iż w trakcie pierwszych spotkań ich uczestnicy pod czujnym okiem terapeuty spisują zasady udziału w nich. prowadzenie grupy terapeutycznej jest niezwykle inspirujące dla samych terapeutów. Mnogość działań: wyznaczanie długoterminowych celów treningu, przygotowanie poszczególnych ćwiczeń, reagowanie na konflikty w grupie, zwracanie uwagi na proces grupowy i na konkretne problemy poszczególnych pacjentów, dbanie o bezpieczną atmosferę na zajęciach jest z jednej strony ogromnym wyzwaniem, z drugiej natomiast przynosi wielką satysfakcję. Podczas zajęć tą metodą dzieci otrzymują wiele informacji zwrotnych dotyczących swojego zachowania. Uczą się, w jaki sposób ich zachowanie wpływa na reakcje innych ludzi. uświadamiają sobie potrzebę rozwijania własnych kompetencji społecznych. Dostają również dużo wsparcia zarówno od innych dzieci, jak i terapeutów. Jest dla nich niezwykle ważne, ponieważ oprócz większej świadomości własnej osoby otrzymują coś znacznie cenniejszego – zrozumienie, że nie są dziwakami, ludźmi z innej planety, a co za tym idzie, większą motywację do dalszego działania i wyższą samoocenę (Święcicka, 2014).

Jednak chciałabym podkreślić, że nie należy mylić treningu umiejętności społecznych ze zmuszaniem osoby z autyzmem do uczestnictwa w różnych zajęciach grupowych. Trening ten ma służyć nauce zasad interakcji społecznych a nie zmuszania do tych interakcji. To ważne, ponieważ, czytając blogi osób z autyzmem i z obserwacji mojego dorastającego syna, uświadamiam sobie ile błędów w tej kwestii popełniłam. Czytam posty rodziców, którzy nie mogą pogodzić się, że ich dzieci nie bawią się z innymi, nie inicjują kontaktów lub, że te kontakty im po prostu nie wychodzą. Matki i ojcowie walczą z tym, tak jak ja kiedyś… Ale to, co dla nas neurotypowych wydaje się normą, niekoniecznie jest normą u osób, które widzą świat całkiem inaczej niż my i niekoniecznie potrzebują wymuszanego przez nas towarzystwa, tu mi się cisną na usta słowa Katji: „kot to kot, nie zepsuty pies” – K. Schrodinger, „Koci Świat czyli świat osoby ze spektrum autyzmu”.

Ps. Poprawiłam adres do bloga Katji (już można wchodzić) w pasku: Blogi o tematyce autyzmu –  po uprzednim, wyłapaniu błędu przez Wanderratte. Za to czuwanie, pomaganie, uzupełniające komentarze i  ciągłe otwieranie wciąż zamkniętych oczu – jeszcze raz dziękuję!

źródło:

  • S. Baron-Cohen, P. Bolton:”Autyzm fakty”, KTA oddział w Krakowie, Kraków 1999
  • Joanna Świecicka: „Uczeń z zespołem Aspergera Praktyczne wskazówki dla nauczyciela”, Impuls, Kraków 2014
  • T. Attwood: „Zespół Aspergera Kompletny przewodnik”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013

Blog na WordPress.com.

Up ↑