Dziecko wybitnie uzdolnione a dziecko z zespołem Aspergera

jump-rope

Dziecko wybitnie uzdolnione – co to znaczy?

Dziecko inteligentne może zrozumieć, nauczyć się i wykonać zadania stosowne do swojego wieku. Dzieci wybitnie uzdolnione – mogą wykonywać zadania przeznaczone dla starszych dzieci. Dzieci te w klasycznych testach na inteligencję uzyskują wynik znacznie wyższy niż rówieśnicy…

„Alfred Binet stworzył pierwszy test na inteligencję, ale to nie on wymyślił termin IQ. Dokonał tego niemiecki psycholog William Stern. Alfred Binet mierzył „wiek umysłowy”: jeśli dziecko osiągało wyniki na poziomie 8 lat, miało 8 lat wieku umysłowego. Stern miał pomysł, aby dzielić wiek umysłowy przez wiek dziecka.

QI= [wiek umysłowy (w miesiącach) : wiek życia (w miesiącach)] x 100

Dziecko dysponujące normalną inteligencją ma IQ około 100. Kiedy jakieś dziecko ma IQ większe od 130, mówi się, że jest wybitnie uzdolnione. Około dwoje dzieci na 100 ma IQ powyżej 130. Tak więc jest 2% dzieci wybitnie uzdolnionych. Są dzieci mające bardzo wysokie IQ, lecz jest ich znacznie mniej. Tylko jedno dziecko na 1000 ma IQ co najmniej 145. Powyżej 150 jest ich jeszcze mniej, ale nie wiadomo dokładnie, ile (Grand, 2012) […]

Uzdolnione

Dziecko wybitnie uzdolnione może się nauczyć i zdobywać wiedzę wcześniej od innych. Wyprzedza ich, ma inteligencję wyższą i przede wszystkim inną ale to nie sprowadza się tylko do różnicy inteligencji. Dziecko wybitnie uzdolnione jest innym dzieckiem […]

Dziecko wybitnie uzdolnione nie używa swego mózgu jak inni

Zwykle używa się po trosze dwóch części mózgu do myślenia. Nazywa się je „hemisferami” (półkulami) mózgowymi”- każda z nich jest wyspecjalizowana:

  • Mózg lewy, czyli lewa półkula, pomaga nam poprawnie mówić, liczyć, korzystać z informacji w określonym porządku: np. rozpoznawać litery w kolejności i czytać słowa, nie myląc się. Mózg lewy służy do robienia jednej rzeczy naraz.
  • Mózg prawy, czyli półkula prawa, służy do zestawiania łącznie kilku informacji i wykonywania kilku czynności jednocześnie. Zajmuje się również emocjami: radością, złością, smutkiem, strachem i wieloma innymi.

Zasadnicza różnica cierpiących na zespół Aspergera i wybitnie uzdolnionymi polega na tym, że osoby z ZA źle używają mózgu prawego, natomiast wybitnie uzdolnieni – mózgu lewego.

Kiedy mówię, że wybitnie uzdolnieni źle używają mózgu lewego, to nie całkiem odpowiada prawdzie. Niektórzy wybitnie uzdolnieni używają go dobrze, ale prawie wszyscy wybitnie uzdolnieni używają lepiej mózgu prawego. Używają gorzej mózgu lewego, nieścisłe jest stwierdzenie, że używają go źle. Jest tylko kilkoro dzieci wybitnie uzdolnionych, które mają trudności z używaniem mózgu lewego […] Np. Albert Einstein – był bardzo inteligentny, a jednak bardzo późno nauczył się mówić i miał wiele trudności z czytaniem. Jego prawy mózg doskonale pracował i pozwolił mu dokonać odkryć, o których nikt nigdy nie myślał. Można nawet powiedzieć, że był geniuszem. Ale jego lewy mózg nie funkcjonował dobrze i utrudniał mu naukę mówienia i czytania. On był wybitnie uzdolniony. Podobnie jak Albert Einstein dziecko wybitnie uzdolnione używa na ogół dużo lepiej mózgu prawego niż lewego.

U autystyków i osób z zespołem Aspergera na odwrót: mózg prawy pracuje gorzej i dlatego nie łączą razem informacji, widzą tylko jedną rzecz naraz i nie znają dobrze emocji. Jeśli jakieś dziecko jest wybitnie uzdolnionym Aspergerem, udaje mu się nieco lepiej wykorzystywać swoje dwie półkule mózgowe.

Intuicja i empatia

Prawy mózg przynosi także wybitnie uzdolnionemu intuicję i empatię. Intuicja polega na przewidywaniu czegoś: np. wybitnie uzdolniony wie, jaki jest wynik zadania matematycznego, ale jeśli go spytać skąd wie, nie umie odpowiedzieć. Wie i to wszystko. Wie dzięki intuicji. Empatia polega na wyobrażeniu sobie tego, co myślą inni, odczuciu tego, co oni odczuwają. Jeśli wybitnie uzdolniony widzi smutne dziecko, sam także czuje się smutny.

Aspergerowi to właśnie brak intuicji i empatii nie pozwala dobrze rozumieć innych. Wybitnie uzdolniony ma dużo intuicji i empatii. Dziecko, które jest Aspergerem i jednocześnie wybitnie uzdolnionym, będzie więc miało więcej intuicji i empatii niż inne dziecko, które jest Aspergerem, ale nie jest wybitnie uzdolnione.

Wyśmienita pamięć

Dziecko wybitnie uzdolnione ma wyśmienitą pamięć. Szybko przyswaja sobie to, czego się uczy, i zachowuje długo w pamięci. Często to jego pamięć wzrokowa jest najbardziej rozwinięta: zapamiętuje lepiej to, co widzi. Osoby z ZA również mają doskonałą pamięć, aby przyswoić sobie znaczenie słów, lekcje, cyfry, całą resztę. Niektórzy mają wyjątkową pamięć i zapamiętują wszystko, co widzą. Inni mogą zapamiętywać całe ciągi cyfr i powtarzać je w porządku, w jakim się nauczyli.

Wrażliwość

Dziecko wybitnie uzdolnione jest bardzo wrażliwe. Jego mózg reaguje szybko i precyzyjnie: widzi wszystko, słyszy wszystko, zauważa najmniejszy szczegół. Niekiedy jego zmysły są zbyt wrażliwe: przeszkadza mu hałas, zapachy, dotyk, ruch. Jest wrażliwe również na coś innego: jeśli mówi się mu coś przypominającego zarzut, jeśli mówi mu się, że nie jest się zadowolonym z niego, jest dotknięte, zranione, nieszczęśliwe. Nawet drobiazgi mogą mieć dla niego znaczenie […]

Trudności w komunikacji dzieci wybitnie uzdolnionych

Niektóre dzieci nie mają przyjaciół i często pozostają same. Brak im „instrukcji”, „przepisu” na to, aby zachowywać się jak inne dzieci. Może się tak dziać, ponieważ boją się innych, nie mają ochoty bawić się w te same zabawy albo rozmawiać o tym samym.

Traktują dzieci w swoim wieku jak niemowlęta. Wolą przebywać z dziećmi starszymi, ale te z kolei je odpychają, gdyż uważają je za zbyt małe […] Tak jak w autyźmie.

Trudności z koncentracją dzieci wybitnie uzdolnionych

Brak uwagi jest częsty, ale ujawnia się zwłaszcza, kiedy dziecko wybitnie uzdolnione nudzi się, kiedy zajęcie go nie interesuje. Myśli o czymś, zastanawia się nad swoim zadaniem albo słucha nauczyciela, ale bardzo szybko zaczyna myśleć o czymś innym. Jego myśl zbacza, myśli łączą się w ciągi i oddalają od wykonywanej pracy. Szybko zapomniało, że miało słuchać nauczyciela albo robić swoje zadanie. Nie pozostaje skoncentrowane. Podobnie jak u Aspich.

Dziecko wybitnie uzdolnione może być synestetą

Synestezja polega na mimowolnym mieszaniu percepcji, których normalnie mieszać się nie powinno. Najczęstsza synestezja dotyczy kolorów: kiedy słyszę jakiś dźwięk, literę, słowo albo cyfrę, myślę o jakimś kolorze. Np. 1 jest żółte, A różowe, 2 jest bladozielone, a 7 ciemnozielone. Dla innego synestety te kolory są inne. Każdy synesteta ma swoje asocjacje kolorów. Istnieją także inne, rzadsze synestezje. Niektóre osoby widzą kolory albo odczuwają smak w ustach, słuchając muzyki. Jeszcze inni widzą cyfry w różnych kształtach. Dla innych tydzień układ miesięcy w roku mają swoistą formę. Wszystkie te rzeczy normalnie u ludzi się nie wiążą, z wyłączeniem synestetów, ponieważ w ich mózgu informacje krążą szybciej” (Grand, 2012).

Wymienione cechy łączą dzieci z ZA i dzieci wybitnie uzdolnione – są wspólne dla obu tych grup. Osoby z zespołem Aspergera mają mózg funkcjonujący inaczej, tak jak dzieci wybitnie uzdolnione. Ale jest różnica sprawiająca, że niektórzy są wybitnie uzdolnieni, nie mając ZA, a inni cierpią na zespół Aspergera, nie będąc wybitnie uzdolnieni. Są również dzieci, które są obydwoma naraz – wybitnie uzdolnionymi i Aspergerami i nie należy to wcale do rzadkości.

źródło: C. Grand: „Autyzm i Zespół Aspergera”, Studio Emka, Warszawa 2012

 

 

 

 

 

Reklamy

2 myśli na temat “Dziecko wybitnie uzdolnione a dziecko z zespołem Aspergera

Dodaj własny

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: