2dj3xaq
Anton Semenov

Zaburzeń współwystępujących z ASD może być sporo – ich szybkie wykrycie warunkuje funkcjonowanie dziecka –  nie wykrycie grozi nawet niepełnosprawnością.

Do najczęściej spotykanych zaburzeń nierzadko mylonych z autyzmem lub z nim występujących oraz błędnych diagnoz według Ozonoff’a, Dawson”a i McPartland’a zaliczamy:

Zaburzenie z deficytem uwagi i nadreaktywnością (nieuwaga, nadaktywność, impulsywność).

Upośledzenie słuchu jako ograniczona zdolność lub całkowita niezdolność do słyszenia dźwięków o różnych częstotliwościach.

Zaburzenia uczenia się; umiejętności czytania, pisania, matematyczne lub dotyczące posługiwania się językiem pisanym istotnie niższe od właściwych dla wieku, wykształcenia i inteligencji.

Upośledzenie umysłowe:

  • Trudności z samodzielnym wykonywaniem codziennych czynności (np. jedzeniem, ubieraniem się, korzystaniem z toalety, komunikacją, pracą, zabawą) na poziomie właściwym dla wieku.
  • Wolniejsze tempo uczenia się.
  • Wyniki testów IQ poniżej 70.

Upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się:

  • umiejętności matematyczne istotnie poniżej IQ,
  • niewerbalne IQ istotnie niższe od werbalnego,
  • słaba wyobraźnia przestrzenna (puzzle, mapy),
  • trudności z ręcznym pisaniem,
  • słabe umiejętności ruchowe, niezręczność.

Zaburzenia obsesyjno – kompulsyjne:

  • utrwalone, nawracające myśli, działania lub rytuały,
  • silny lęk w przypadku niewykonania tych działań,
  • świadomość, że takie zachowanie jest irracjonalne.

Zaburzenie opozycyjno – buntownicze:

  • negatywistyczne, wrogie, buntownicze lub nieposłuszne zachowanie wobec dorosłych.

Reaktywne zaburzenia przywiązania w dzieciństwie:

  • znacznie zaburzone relacje społeczne,
  • doświadczenie przemocy lub zaniedbania.

Schizoidalne zaburzenie osobowości:

  • małe zainteresowanie kontaktami społecznymi,
  • chłód emocjonalny lub rzadkie reakcje emocjonalnie.

Schizofrenia lub zaburzenie psychotyczne:

  • utrwalone, dziwne przekonania (urojenia),
  • niezwykłe doświadczenia zmysłowe (omamy),
  • zdezorganizowane zachowanie lub mowa.

Mutyzm selektywny:

  • konsekwentna niemożność mówienia w sytuacjach społecznych (np. w szkole) mimo mówienia w innych sytuacjach (np. w domu).

Fobia społeczna (społeczne zaburzenie lękowe):

  • znaczna i utrwalona obawa przed sytuacjami społecznymi,
  • świadomość, że lęk jest nadmierny/nieracjonalny.

Zaburzenia mowy i ekspresji językowej:

  • wada wymowy, problemy z używaniem słownictwa lub gramatyki (np. czasów, liczby mnogiej) spodziewanych dla wieku; krótkie i mniej złożone zadania,
  • trudności z rozumieniem języka i poleceń werbalnych.

Zespół Tourette’a:

  • tiki (nagłe, szybkie, powtarzające się ruchy lub dźwięki).

Zaburzenia lękowe:

  • nadmierne martwienie się,
  • unikanie pewnych sytuacji lub przedmiotów z powodu lęku.

Depresja:

  • smutek i/lub drażliwość,
  • utrata zainteresowania czynnościami uważanymi wcześniej za przyjemne,
  • zmiany nawyków żywieniowych,
  • bezsenność lub nadmierna senność, zmęczenie,
  • zmęczenie i brak energii,
  • uczucie bezwartościowości, beznadziejności,
  • myśli o śmierci lub próby samobójcze.

Zespół Tourrete’a, zaburzenia lękowe i depresja to najczęstsze  zaburzenia występujące razem z ASD. Gdzie ASD rozumiemy jako spektrum autystyczne według DSM V. Kluczową rolę w diagnozowaniu odgrywa psychiatra, który w trakcie dłuższych obserwacji (nie tylko  testów) wykluczy zaburzenia współwystępujące lub samo ASD a wstępem do diagnozy są informacje wypływające od samych rodziców (Ozonoff, Dawson, McPartland 2015).

źródło: S Ozonoff, G. Dawson, J. C. McPartland: „Wysokofunkcjonujące dzieci ze spektrum autyzmu”, WUJ, Kraków 2015

 

 

 

Advertisements