Wrażliwość wzrokowa w ZA

Wrażliwość na konkretny poziom jasności, kolor albo zniekształcenie percepcji wzrokowej występuje u około 1/5 dzieci z zespołem Aspergera (Smith-Myles, Tapscott-Cook, Miller, Rinner i Robins, 2000)

Jaskrawość

„Dzieci i dorośli zmagający się z tym problemem podają, że oślepia ich jaskrawość, i unikają intensywnego oświetlenia. Na przykład Darren przyznał: „W jasny dzień mój wzrok się zamazywał”. Od czasu do czasu może wystąpić wrażliwość na konkretny kolor: „Pamiętam Boże Narodzenie, kiedy dostałem w prezencie rower. Był żółty. Nie mogłem na niego patrzeć. Miał też czerwone elementy, przez co kolor robił się pomarańczowy, wszystko razem się zamazywało i wyglądało tak, jakby rower płonął.

Nie mogłem też patrzeć na kolor niebieski był zbyt jasny i wyglądał jak lód (White i White, 1987, s. 224).

Detale

Może się także pojawić intensywna fascynacja detalami wizualnymi, na przykład drobinkami na dywanie czy pieprzykami na skórze. Jesli dziecko z zespołem Aspergera ma naturalny talent do rysowania, a ten łączy się z jego szczególnym zainteresowaniem i jest doskonalony dzięki ćwiczeniom z rysunku, wówczas w swoich pracach może osiągnąć fotograficzny realizm (hiperrealizm). Na przykład małe dziecko, które interesuje się pociągami, może bardzo uważnie uczyć się rysowania pociągów w perspektywie, zaznaczając na rysunku niemal każdy detal lokomotywy. W odróżnieniu od jego postaci stojące obok pociągu moga być narysowane tak, jak narysowałoby je każde przeciętne dziecko w tym wieku.

Niektóre osoby, podobnie jak Darren, wspominają o zaburzeniach wzrokowych:

Nie lubiłem małych sklepów, ponieważ mój wzrok sprawiał, że wydawały mi się jeszcze mniejsze niż w rzeczywistości (White i White, 1987, s. 224).

To może prowadzić do lęku lub niepokoju jako reakcji na pewnego rodzaju doświadczenia wzrokowe, co wyjaśnia Therese Jolliffe:

Być może dlatego, że to, co widzę, nie zawsze wywołuje odpowiednie wrażenie, boję się tak wielu rzeczy, które można zobaczyć: ludzi, a zwłaszcza ich twarzy, bardzo jasnych kolorów, tłumu, z nagła poruszających się przedmiotów, dużych maszyn i nieznajomych budynków, nieznanych miejsc, własnego cienia, ciemności, mostów, rzek, kanałów, strumieni i morza (Jolliffe, Lansdown i Robinson, 1992, s. 15).

Dezorientacja

Niektóre wrażenia wzrokowe moga wywoływać dezorientację, np. światło odbijające się od białej tablicy może sprawić, że tekst będzie nieczytelny, i stać się czynnikiem rozpraszającym. Line Holliday Willey pisze:

Jasne światło, południowe słońce, odbijające się światło, migoczące światło, fluorescencyjne światło – wydaje się, że każde mnie razi. Ostre dźwięki i jasne światła razem wzięte wystarczą żeby przeładować moje zmysły. W głowie odczuwam napięcie, żołądek podchodzi mi do gardła, a tętno wykańcza moje serce, dopóki nie znajdę się w jakiejś strefie bezpieczeństwa (Willey, 1999, s. 22).

Z kolei Carolin wyjaśnia:

W przypadku światła fluorescencyjnego nie chodzi tylko o rażącą jasność, ale także o migotanie. Wywołuje ono cień widzianym przeze mnie obrazie (co w dzieciństwie było przerażające), a długa ekspozycja na takie światło może doprowadzić do dezorientacji i zawrotów głowy, często kończących się migreną (korespondencja prywatna).

Zdarza się też, że osoba z zespołem Aspergera nie zauważa czegoś, co jest dobrze widoczne, a czego ona szuka (Smith-Myles, Tapscot-Cook, Miller, Rinner i Robbins, 2000). Częściej niż można się spodziewać zdarza się jej nie widzieć tego, co ma tuż przed oczami. Dziecko proszone o znalezienie konkretnej książki na swojej ławce lub w szafce, pomimo, że książka jest dobrze widoczna, nie rozpoznaje jej. Jest to ogromnie denerwujące zarówno dla dziecka, jak i dla nauczyciela.

Jednak nie wszystkie doświadczenia wzrokowe są niepokojące. Osoba z ZA może czerpać intensywną przyjemność z przyglądania się przykładom w wizualnej symetrii. W przypadku małych dzieci są to np. równoległe linie, szyny albo podkłady kolejowe, płot lub słupy elektryczne w wiejskim krajobrazie.

U dorosłych z ZA zainteresowanie symetrią może się przerodzić w zamiłowanie do architektury:

Do dzisiaj architektura jest jednym z moich ulubionych tematów. Teraz, kiedy jestem już starsza, zagłębiam się weń jeszcze bardziej, poddając się radości, jaką mi to daje. Pod wieloma względami jest to świetny lek na wszystkie moje dolegliwości. Kiedy jestem spięta, a w głowie czuję mętlik, wyciągam moje książki z historii architektury i projektowania i zaczynam się przyglądać miejscom i przestrzeniom, które mają dla mnie sens; linearnym kształtom, prostym liniom, budynkom, które wywołują we mnie poczucie silnej równowagi (Willey, 1999, s. 48).

Wielu słynnych architektów mogło mieć cechy osobowości związane z ZA. Niemniej jednak zamiłowanie do symetrii budynków może mieć swoje wady. Liane powiedziała mi, że kiedy widzi domy, które są niesymetryczne albo jak to określiła – zbudowane według kiepskiego projektu, ma mdłości i odczuwa lęk” (Attwood, 2013).

źródło:

T. Attwood: „Zespół Aspergera Kompletny przewodnik”, HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2013

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s