MUZYKA Z RYTMIKĄ – rewalidacja/autyzm i zaburzenia pokrewne

Trudności

Dzieci autystyczne w specyficzny sposób odbierają bodźce zmysłowe. (Opisuję te problemy w zakładce ZABURZENIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ SPD). Wykazują nadwrażliwość słuchową na dźwięki dobiegające z dalekiej przestrzeni ignorując dźwięki pochodzące z najbliższego otoczenia, szczególnie dźwięki mowy. Potrafią izolować się od dźwięków/bodźców słuchowych, niezrozumiałych dla nich, zbyt silnych, drażniących, przeciążających ich układ nerwowy. 

Cele

Celem zajęć jest:

  1. Dostarczenia radosnych przeżyć dzieciom.
  2. Kształtowanie poczucia tożsamości.
  3. Kształtowanie orientacji przestrzennej (m. in. poznanie schematu własnego ciała).
  4. Usprawnianie ruchowe, koordynacja wzrokowo ruchowa przez ruch przy muzyce i grze na instrumentach perkusyjnych.
  5. Rozwijanie umiejętności koncentracji uwagi słuchowej.
  6. Kształtowanie umiejętności określania i sterowania własnymi emocjami – odraczanie reakcji.
  7. Rozwijanie percepcji słuchowej, poczucia rytmu.
  8. Kształtowanie mowy i innych środków porozumiewania się.
  9. Wyrabianie umiejętności słuchania muzyki.
  10. Kształtowanie umiejętności nawiązywania kontaktu i prowadzenia dialogu bezsłownego i słownego.
  11. Kształtowanie umiejętności współdziałania i współpracy w grupie.

KLASA I

  • Słuchanie muzyki ze zwróceniem uwagi na preferencje rodzaju dźwięków i melodii instrumentów muzycznych.
  • Umożliwienie dzieciom swobodnego wyboru instrumentu, poznania go i dowolnego posługiwania się nim.
  • Spontaniczne, swobodne zabawy przy muzyce i śpiewie.
  • Próby nawiązania dialogu.

KLASA II

Prowadzenie dialogu muzycznego w formie współdziałania z zastosowaniem wybranego przez dziecko instrumentu.

Ćwiczenia rytmiczne i metryczne

  • Tupanie, klaskanie, wykorzystywanie bębenka z muzyką.
  • Akcentowanie wydawanych przez dzieci dźwięków, dostosowanych do ich możliwości.

Ćwiczenia hamująco-pobudzające

  • Dostosowanie dowolnego ruchu do muzyki.

Ćwiczenia autoorientacji

  • Zabawy przy muzyce z dotykaniem wybranych części ciała.
  • Umieszczanie instrumentów na ławce, pod ławką, za sobą.
  • Ruchy kończyn przy pomocy nauczyciela w przód, w tył, do góry, na dół.

Ćwiczenia słuchowe

  • Słuchanie muzyki, określanie czasu jej trwania: długo-krótko.
  • Rozpoznawanie zjawisk akustycznych – łączenie ich ze źródłem dźwięku, np. szelest papieru, dźwięk dzwonka, stuk pałeczki, melodia pozytywki, słuchanie prostych melodii i piosenek.

Ćwiczenia głosowe

  • Próby wydawania dźwięków naśladowczych, ćwiczenia oddechowe przy zachowaniu właściwej postawy ciała.
  • Próby powtarzania głosem krótkich motywów piosenek.

Ćwiczenia ilustracyjno-taneczne 

  • Swobodne ruchy przy muzyce.
  • Określanie szybkości ruchów: powoli-prędko, czasu ich wykonania: teraz-potem.
  • Wymachy, unoszenie kończyn w takt melodii przy pomocy nauczyciela.

KLAS III

Prowadzenie dialogu muzycznego w formie współdziałania i próby współpracy z zastosowaniem bębenka, grzechotki i kastanietów.

Ćwiczenia rytmiczne i metryczne

  • Klaskanie, tupanie, stukanie w rytm muzyki.
  • Próby maszerowania.
  • Akcentowanie dźwięków naśladowczych.
  • Rytmiczne powtarzanie znanych słów, np. imion dzieci z wystukiwaniem na poznanych instrumentach perkusyjnych.

Ćwiczenia hamująco-pobudzające

  • Zachowanie ruchu przy muzyce lub innych sygnałach akustycznych i wizualnych – reagowanie na przerwę bezruchem.

Ćwiczenia orientacji przestrzennej

  • Zabawy przy muzyce z dotykaniem wskazanych części ciała.
  • Wykonywanie prostych ruchów z nauczycielem jako ilustracja tekstu, wiersza lub piosenki – odnosząca się do części własnego ciała i pojęć przestrzennych: nad, pod, obok, za, między, tu, tam, wyżej, niżej, daleko-blisko.

Ćwiczenia słuchowe: słuchanie muzyki

  • Wskazywanie źródła dźwięku (np. śpiew, dźwięki fortepianu, bębenka).
  • Rozróżnianie dźwięków wysokich i niskich ilustrowanych ruchem (np. stąpanie niedźwiedzia, podskoki wróbelka). Słuchanie krótkich piosenek w wykonaniu nauczyciela, melodii cichych i spokojnych.

Ćwiczenia głosowe

  • Wydawanie dźwięków naśladowczych.
  • Ćwiczenia oddechowe – dmuchanie na wiatraczki, watę, listki, piórka.
  • Próba powtarzania głosem fragmentów piosenek.

Ćwiczenia ilustracyjno-taneczne

  • Naśladowanie różnych form ruchu, w takt odpowiednio dobranej melodii, np. maszerujące dzieci, skaczące piłeczki.
  • Ilustracja ruchem treści śpiewanej przez nauczyciela piosenki.

KLASA IV

Prowadzenie dialogu muzycznego w różnych formach popartego słowem, z zastosowaniem nowych instrumentów perkusyjnych, tamburynu i talerzy.

Ćwiczenia rytmiczne

  • Klaskanie, tupanie, skakanie, maszerowanie w rytm muzyki.
  • Próby podskakiwania zgodnego z muzyką w bardzo wolnym tempie.
  • Reagowanie klaśnięciem, tupnięciem, uderzeniem w instrument perkusyjny na akcent w muzyce.
  • Akcentowanie znanych słów, zwrotów, zdań, np. imię i nazwisko dziecka, prostych poleceń w tempie wolnym i szybkim. Doskonalenie gry na instrumentach perkusyjnych.

Ćwiczenia hamująco-pobudzające

  • Zatrzymanie i wznawianie ruchu – reagowanie na trwające sygnały muzyczne i akustyczne lub ich brak.

Ćwiczenia orientacji przestrzennej

  • Naśladowanie czynności nauczyciela – ilustracja tekstu wiersza lub piosenki związana z częściami własnego ciała oraz jego położeniem: na, pod, obok, między oraz kierunkiem przed siebie, za siebie, na prawo, na lewo.

Ćwiczenia słuchowe, słuchanie muzyki

  • Rozwijanie wrażliwości słuchowej – wykonywanie określonej czynności na dźwięki ciche (np. położenie się na podłodze) lub głośne (podniesienie się) podobne reagowanie na tempo wolne lub szybkie
  • Rozpoznawanie brzmienia znanych instrumentów muzycznych.
  • Słuchanie krótkich, łatwych piosenek, melodii cichych, miarowych, o wolnym tempie.

Ćwiczenia głosowe

  • Zabawy naśladowcze połączone z ćwiczeniami oddechowymi – długie wydechy, np. naśladowanie szumu fal, wiatru.
  • Powtarzanie głosem fragmentów piosenek w trakcie ich wykonania.

Ćwiczenia ilustracyjno-taneczne

  • Ilustrowanie ruchem treści śpiewanej przez nauczyciela piosenki – krótkie proste tańce naśladowcze w kręgu tanecznym (Gałkowski, 1995).

 

źródło: T. Gałkowski: „Dziecko autystyczne w środowisku rodzinnym i szkolnym, WSiP, Warszawa 1995

 

 

Reklamy