Dysfunkcja wzrokowa – listy kontrolne

Poniższe listy kontrolne pozwolą określić, czy u ucznia występuje dysfunkcja wzroku. Zaznacz cechy, które zaobserwowałeś – z nich wyłoni się wzór, który pomoże zrozumieć zaburzenia integracji sensorycznej pod kątem wzroku twojego ucznia.

Dziecko z zaburzonymi podstawowymi umiejętnościami wzrokowymi może:

  • odczuwać bóle głowy; mieć nadwyrężony wzrok, piekące, swędzące, zaczerwienione lub łzawiące oczy;
  • trzeć oczy lub je mrużyć, nadmiernie mrugać, marszczyć brwi;
  • narzekać, że niewyraźnie widzi obrazki, druk lub twarze; skarżyć się, że widzi podwójnie;
  • narzekać, że słowa „tańczą” na kartce;
  • przekrzywiać lub odchylać głowę podczas czytania całej strony;
  • trzymać książkę zbyt blisko oczu lub pochylać twarz zbyt blisko ławki;
  • źle widzieć książkę lub tablicę i prosić o jej przesunięcie;
  • mieć trudności z przenoszeniem wzroku z przedmiotu na przedmiot, na przykład podczas patrzenia na tablicę i zeszyt; robić błędy w przepisywanym tekście;
  • mieć trudności z zatrzymaniem wzroku na nieruchomych przedmiotach;
  • często gubić się w trakcie czytania, ponownie czytać te same słowa lub linijki, omijać liczby, litery, słowa lub linijki podczas czytania lub pisania, pomagać sobie palcem w podążaniu za tekstem;
  • mieć trudności z szukaniem poruszającego się przedmiotu lub podążaniem za nim wzrokiem, na przykład za piłeczką pingpongową, lub też z przeczytaniem całej linijki tekstu;
  • łatwo się męczy podczas nauki i czynności związanych ze sportem.

Dziecko mające trudności z modulowaniem odczuć wzrokowych może:

  • osłaniać oczy, żeby dostrzec obiekt, zamykać lub zasłaniać jedno oko, lub mrużyć oczy;
  • unikać ostrego światła i światła słonecznego, lubić nosić okulary słoneczne nawet w pomieszczeniach;
  • czuć się nieswojo lub przytłoczone poruszającymi się przedmiotami lub ludźmi;
  • uchylać się od zbliżających się przedmiotów lub ich unikać, na przykład piłki albo innego dziecka;
  • wycofywać się i nie uczestniczyć w życiu klasy, unikać ruszania się w grupie;
  • uciekać od bezpośredniego kontaktu wzrokowego;
  • cierpieć na ból głowy, mdłości lub zawroty głowy, kiedy się czemuś przygląda;
  • nie zauważać kontrastu między jasnymi a ciemnymi, krawędzi i odbitych obrazów;
  • nie dostrzegać ruchu; często wpadać na poruszające się przedmioty, na przykład huśtawkę;
  • reagować z opóźnieniem na informacje wzrokowe, takie jak przeszkoda na drodze;
  • szukać ostrego światła, światła stroboskopowego lub bezpośredniego światła słonecznego;
  • szukać stymulacji wzrokowej, np. pstrykania palcami, kręcenia się w kółko, wpatrywania się we wzory i krawędzie, jak sufity i krawędzie ogrodzenia;
  • nadmiernie się ruszać (wić, wiercić) podczas wykonywania zadań wzrokowych, na przykład w zeszycie ćwiczeń.

Dziecko ze słabo rozwiniętą dyskryminacją wzrokową może:

  • mieć trudności z widzeniem trójwymiarowym (postrzeganie głębi);
  • zdawać się przytłoczone poruszającymi się przedmiotami lub ludźmi, ponieważ sprawia mu kłopot rozróżnienie tego, co się rusza, i tego, co jest nieruchome (stabilne pole widzenia);
  • mieć trudności z oceną względnych odległości między obiektami, na przykład literami, słowami, liczbami lub rysunkami na kartce, oraz między samym sobą a obiektami w otoczeniu, przez co często wpada na przedmioty (relacje przestrzenne).
  • nie rozumie pojęć: góra-dół, do przodu-do tyłu, przed-po, pierwszy-drugi i tym podobnych (relacje przestrzenne). Dziecko może nie radzić sobie z nawlekaniem paciorków w zadanej kolejności, podążaniem za instrukcją budowania konstrukcji z klocków, szukaniem drogi (przemieszczaniem się z jednego miejsca na drugie bez zgubienia się, znajdowaniem drogi w nowym miejscu).
  • z trudem radzić sobie z uprawianiem sportów zespołowych, które wymagają świadomości własnej pozycji zajmowanej na korcie lub boisku oraz pozycji ruchów pozostałych członków zespołu;
  • nie zauważać podobieństw i różnic między obrazami, słowami, symbolami i przedmiotami oraz mieć trudności z odróżnianiem cech przedmiotów;
  • ciągle mylić podobne początki lub końce słów (np. brzask-trzask, grypa-grupa, wiosna-wiosło);
  • mieć trudności z wykonywaniem zadań, które dotyczą rozmiaru liter, zachowania odstępu między literami oraz między słowami w wersie, układania liczb w porządku (stałość formy). Dziecko może przekręcać litery (b-d) lub słowa (kos-sok) podczas czytania lub pisania;
  • nie dostrzegać różnicy między przedmiotami znajdującymi się na pierwszym planie a tymi w tle, co jest umiejętnością niezbędną, by rozróżniać słowa na stronie lub twarze w tłumie (wzrokowe różnicowanie figura-podłoże);
  • nie być w stanie ujrzeć w myślach przedmiotów i ludzi lub tworzyć w głowie scenariuszy, wyobrażać sobie tego, co czyta lub słyszy, lub odnosić obrazów i słów do „prawdziwych rzeczy” (wizualizacja).
  • mieć trudności z opisywaniem myśli i czynów, zarówno ustnie, jak i pisemnie;
  • robić błędy ortograficzne;
  • nie radzić sobie z zapamiętywaniem tego, co własnie zrobiło lub zobaczyło wcześniej danego dnia;
  • nie potrafić określić, w jaki sposób będzie odczuwać dotyk przedmiotu, na który patrzy, dziecko musi dotknąć kotka, żeby wiedzieć, że jest miękki i włochaty;
  • nie rozumieć co czyta, lub szybko tracić zainteresowanie;
  • nie potrafić długo utrzymać uwagi podczas czytania lub przepisywania informacji z tablicy oraz mieć słabą pamięć wzrokową tego, co przeczytało.

Dziecko z nierozwiniętymi umiejętnościami wzrokowo-motorycznymi może:

  • nie mieć dobrze rozwiniętej koordynacji oko-ręka, to znaczy efektywnej współpracy oczu i rąk, która jest niezbędna, by mogło ono bawić się zabawkami, używać narzędzi, ubierać się, pisać i wykonywać zadania szkolne;
  • nie umieć wodzić oczami za ruchem rąk, co jest potrzebne do dokładnego umiejscowienia rysunków i słów na stronie. Może nie potrafić kolorować bez wyjeżdżania poza linie, może pisać koślawe litery i nie zachowywać odpowiednich odstępów;
  • mieć trudności z wykonywaniem precyzyjnych zadań dotyczących relacji przestrzennych, takich jak układanie puzzli, przemeblowanie domku dla lalek, cięcie wzdłuż linii;
  • mieć niedostatecznie rozwiniętą koordynację oko-stopa i trudności z wchodzeniem po schodach lub kopaniem piłki;
  • mieć słabo rozwinięte ogólne umiejętności ruchowe i trudności z zabawą na placu zabaw, na przykład z sięganiem szczebelków i wspinaniem się po nich;
  • unikać sportów i aktywności grupowych wymagających ruchu;
  • mieć trudności z ćwiczeniami rytmicznymi;
  • mieć słabą koordynację i poczucie równowagi;
  • mieć trudności z bezgłośnym mówieniem słów, a następnie powtarzaniem ich na głos lub może źle wymawiać w trakcie czytania podobne do siebie wyrazy (koordynacja oko-ucho);
  • źle rozmieszczać rysunek na kartce lub pisać w taki sposób, że linijka unosi się lub opada;
  • przyjąć bardzo złą postawę przy stole lub biurku, wykręcać ciało w niezwykły sposób, aby zobaczyć nauczyciela lub książkę;
  • wycofywać się zamiast uczestniczyć w aktywnościach klasowych;
  • mieć niskie poczucie własnej wartości (Koomar, Kanowitz i in., 2016)

źródło: J. Koomar, C. Kranowitz, S. Szklut, L. Blazer-Martin, E. Haber, D. I. Sava: Integracja sensoryczna…” HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2016

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: