Których umiejętności związanych z zabawą uczyć?

Zanim nauczymy dziecko z ASD bawić się, musimy wybrać których umiejętności będziemy je uczyć. Proces wyboru należy potraktować bardzo poważnie, twierdzą Ron Leaf i John McEachin

„Umiejętności zabawy powinny obejmować te bardziej społeczne, jak gry planszowe, jak również te przydatne do samodzielnej zabawy. Najwięcej uwagi należy poświęcić na czynności odpowiednie dla wieku i płci dziecka, które ułatwią mu dołączenie do grupy rówieśników.

Dostosowanie do wieku

Jednym z celów nauki zabawy jest dostarczenie dziecku umiejętności, które pozwolą mu więcej bawić się z rówieśnikami, dlatego należy wybierać zabawy odpowiednie dla wieku dziecka. Nawet jeśli umiejętności dziecka są niższe niż jego wiek, zalecamy wybieranie zabawek możliwie jak najbardziej zbliżonych do jego kategorii wiekowej. W większości przypadków dziecko będzie w stanie nauczyć się niektórych czynności odpowiednich dla swojego wieku, niezależnie od ogólnego poziomu rozwoju. Zabawa zabawkami przeznaczonymi dla znacznie młodszych dzieci, może spowodować, że dziecko będzie się wyróżniać i będzie gorzej akceptowane przez rówieśników. Wybór zabawek może też mieć wpływ na samoocenę i poziom dojrzałości, który dziecko będzie starało się osiągnąć. Zasada dopasowania do wieku obowiązuje również także w dziedzinie ubrań, plecaków, pudełek na drugie śniadanie, fryzur, wyglądu ogólnego i zainteresowań. Wygląd i umiejętności zabawy mają też znaczenie dla tego, jak dziecko jest postrzegane i traktowane przez dorosłych. Waszym celem powinno być zbudowanie we wszystkich nauczycielach i opiekunach odpowiednio wysokich oczekiwań w stosunku do umiejętności i dojrzałości dziecka.

Najłatwiej jest sprawdzić, czy zabawka jest odpowiednia dla dziecka w danym wieku, podglądając czym bawią się inne dzieci. Oczywiści równie dobrą metodą jest zapytanie innych dzieci i ich rodziców jakie są ich ulubione zabawki […].

Dostosowanie do płci

To zagadnienie jest nieco kontrowersyjne, gdyż obecnie istnieje akceptacja społeczna dla dzieci bawiących się wszystkimi rodzajami zabawek. Kiedyś zabawę lalkami w zabawkowej kuchni uznawano za czynność przeznaczoną wyłącznie dla dziewczynek, ale dzisiaj bawi się w ten sposób niejeden chłopiec […]. Pomimo coraz światlejszego podejścia społecznego do tej kwestii musimy zachować czujność i wiedzieć które zabawki i zabawy są preferowane przez towarzyszy zabawy naszego dziecka, ponieważ ułatwia to integrację z grupą rówieśniczą.

Dostosowanie do grupy rówieśniczej

To, że dana zabawka jest dopasowana do wieku i płci dzieci nie gwarantuje, że taką zabawką chętnie bawią się koledzy/koleżanki naszego dziecka. Dostosowanie do grupy rówieśniczej oznacza, że dana zabawka lub zabawa zyska akceptację towarzyszy zabawy naszego dziecka. W przeciwnym wypadku szanse na wspólną zabawę znacznie maleją.

Preferencje waszego dziecka

Możecie oczywiście dostarczać dziecku dodatkowych wzmocnień związanych z daną zabawką czy zabawą, jednak będą one znacznie skuteczniejsze, jeśli choć część przyjemności dziecko będzie czerpać z samej aktywności. Pokazując mu różne zabawki możecie sprawdzić, które z nich wzbudzają jego zainteresowanie. Może ono być wyrażane poprzez miny, wokalizacje lub po prostu zabawę daną zabawką. Równie ważne jest określenie jakie zabawki i czynności dostarczają dziecku bodźców, które preferuje. Pomoże nam w tym analiza jego zachowań autostymulacyjnych. Jeśli np. dziecko używa do nich świateł, ruchu lub faktury, pomyślcie o zabawach zawierających te elementy. Czy dziecko lubi piasek i wodę? Postarajcie się wykorzystać je w zabawie. Dla dziecka poszukującego bodźców wzrokowych świetny będzie labirynt dla kulek. Jeśli dziecko woli autostymulację dotykową, chętniej pobawi się w wycinanki i wyklejanki. Zabawki wydające dźwięki spodobają się dzieciom, których autostymulacja ma charakter słuchowy.

Nie ograniczajcie się tylko do zabaw, które według was spodobają się dziecku. Celem tego programu jest poszerzanie zakresu zainteresowań, a to wymaga czasu. Na początku konieczne będzie dostarczanie dziecku wielu wzmocnień, by skłonić je do podjęcia nowej czynności choć przez chwilę. Koniecznie zacznijcie od niewielkich wymagań co do czasu wykonywania danej aktywności, ponieważ w przeciwnym razie dziecko może się do niej zrazić. Z czasem możecie ten okres wydłużyć i stopniowo wycofać nagrody, w miarę jak czynność sama w sobie stanie się przyjemna […].

Zabawa w pojedynkę

Na koniec, o ile to możliwe, powinniście wybierać zabawki, którymi można bawić się zarówno samotnie, jak i wspólnie. jednym z celów zabawy zabawkami jest to, by dziecko nauczyło się zajmować samo sobą w czasie nie poświęconym na realizację programu. W związku z tym nie powinniście ograniczać się do gier i zabawek, które przeznaczone są dla dwóch lub więcej osób” (Leaf, McEachin, 2017).

źródło: R. Leaf, J. McEachin: „Praca nad rozwojem…”, Wydawnictwo LTW, Warszawa 2017

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: