Brak koncentracji uwagi przejawia się w różnych formach i w różnych rodzajach zaburzeń od autyzmu, ASD, ADHD, ADD, zaburzenia integracji sensorycznej SPD po dysleksję. W książce Ronalda D. Davisa i Eldona M. Brauna pt. Dar uczenia się brak koncentracji wiąże się z dezorientacją, która jest zdaniem Davisa kluczowa w trudnościach w nauce (temat opisywany także w książce Dar dysleksji)

Autorzy „Daru uczenia” twierdza, że „brak koncentracji uwagi jest wynikiem spontanicznej dezorientacji, choć nie tylko – niemożność ukończenia rozpoczętej czynności jest interesującym splotem przyczyn i skutków. W tym przypadku efekt impulsywności bądź „przerzucania się” z jednej czynności na drugą wyraźnie jest powodem, dla którego dziecko nie potrafi ukończyć rozpoczętej trudności. Uważamy to za manifestację spontanicznej dezorientacji, lecz rolę grają także przyczyny rozwojowe, czyli brak takich pojęć, jak konsekwencja, czas, następstwo oraz porządek. Dziecko może nie być zdolne do ukończenia rozpoczętej czynności, ponieważ w jego świecie pojęcie kończenia jako takie może w ogóle nie istnieć.

Element szybkiego rozpraszania uwagi jest również interesującą kombinacją czynników. Dziecko jest bardziej świadome otoczenia i bardziej ciekawskie niż inni ludzie. Uwaga kogoś, kto się często nudzi, może łatwo ulegać rozproszeniu. Jednak nawet jeśli nie nudzi się, coś nowego, co pojawia się w otoczeniu, natychmiast przyciągnie jego uwagę. Pomimo korekcji ADD taka osoba pozostaje wciąż bardziej czujna i ciekawa niż inni, więc, do pewnego stopnia, będzie dalej przejawiać takie zachowania. Kiedy dziecko nauczy się wielozadaniowości, będzie mogło dzielić swoją uwagę pomiędzy dwie czynności wykonywane w tym samym czasie, zamiast „przerzucać” ją wciąż pomiędzy jedną a drugą. Do pewnego stopnia ulży to nauczycielowi, choć prawdziwym rozwiązaniem jest tutaj sprawienie, by to, co się dzieje w klasie, było najciekawszą rzeczą w otoczeniu ucznia.

Szerszym spojrzeniem na szybsze rozpraszanie uwagi jest trudność w koncentrowaniu się na czynnościach wymagających wytężonej uwagi. The Merck Manual wprowadza nowe kryteria – koncentracja i wytężona uwaga. Koncentracja polega na zawężaniu świadomości do jednego, wąskiego pola działania. Wytężona uwaga jest utrzymywaniem zainteresowania.[…] Komuś cierpiącemu na ADD nie sprawia trudności uważanie, pod warunkiem że zadanie czy czynność są dla niego interesujące. Sprawienie by materiał wprowadzany przez nauczyciela był ciekawy, nie wchodzi w zakres jego odpowiedzialności – to zadanie nauczyciela. Wszechstronna wrażliwość na to, co dzieje się w otoczeniu, naturalnie obniża zdolność koncentracji. Czy jest to pozytywne czy negatywne zjawisko, jest kwestią opinii. Osobiście uważam to za wielką korzyść.

Wbrew mitom rozpowszechnionym na temat ADD wyraźny brak uwagi występuje z perspektywy lekarzy i nauczycieli, którzy mylą ruchomość uwagi z jej brakiem. W zasadzie bowiem dziecko takie dysponuje większą ilością uwagi, niż potrzebuje. Jest jej tyle, że musi ono rozładować ją na całe otoczenie.

W istocie wszystkie dzieci z ADD, mając do dyspozycji taki nadmiar uwagi, uczą się w końcu wielozadaniowości, tzn. rozdzielania uwagi na dwa lub więcej segmentów, które zdają się jednocześnie skierowanie na kilka różnych obszarów zainteresowania. Dzieci te będą musiały się tego nauczyć we własnym zakresie – nie jest to przecież przedmiot objęty programem nauczania.

Myślę, że możemy wprowadzić odmienna definicję braku koncentracji uwagi. Zamiast określenia: „niemożność ukończenia rozpoczętych czynności, szybkie rozpraszanie się, wyraźny brak uwagi oraz trudność w koncentrowaniu się na zadaniach wymagających wytężonej uwagi”, zastosujemy proste stwierdzenie: „trudność w koncentracji na jednym zadaniu”. Z punktu widzenia nauczycieli wyrażenie to brzmi znajomo, a także opisuje zjawisko, nad którym możemy pracować.

Własnie porównaliśmy teorię na temat ADD, zawartą w The Merck Manual, z nową teorią na temat tego, dlaczego i jak występują symptomy ADD. Nowy model obejmuje i tłumaczy wszystkie podstawowe oznaki ADD. W związku z tym sensowne wydaje się założenie, że opierając się na nowej teorii, możliwe jest skorygowanie tego zaburzenia.

Kiedy pozna się prawdziwą naturę problemu, można opracować strategię pozwalająca na zajęcie się każdą jego częścią składową po kolei. Gdy już się wyeliminuje wszystkie elementy problemu, można go rzeczywiście uznać za rozwiązany” (Davis, Braun, 2003).

źródło: Ronald D. Davis, Edon M. Braun: „Dar uczenia się”, ZYSK I S-KA (www.zysk.com.pl), Poznań 2003

 

 

 

Reklamy