aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa
serial Dolina Krzemowa E05 – E08

Niektóre zainteresowania osób autystycznych mogą stać się źródłem dochodu i stałej pracy

Tom Attwood opisuje jak jeden nastolatek z zespołem Aspergera „posiadał zadziwiającą wiedzę na temat wędkarstwa, zwłaszcza różnych gatunków ryb i rodzajów sprzętu wędkarskiego. W szkole średniej, do której chodził, realizowano program praktyk zawodowych: pod koniec roku szkolnego każdy uczeń przez jeden dzień pracował w wyznaczonym miejscu. Nauczyciele naradzali się, jakie doświadczenie byłoby dla niego najlepsze. Ostatecznie zaproponowali, by przepracował dzień w lokalnym sklepie ze sprzętem wędkarskim. Chłopak poszedł na jeden dzień i już nie wrócił do szkoły, właściciel sklepu uznał bowiem, że jego wiedza i entuzjazm uczynią z niego cennego pracownika.

Zainteresowanie pogodą może prowadzić do pracy w zawodzie meteorologa, zainteresowanie mapami – do pracy jako taksówkarz lub kierowca tira, zainteresowanie rozmaitymi kulturami i językami – do pracy jako przewodnik wycieczek lub tłumacz. Stephen Shore uwielbiał budować rowery i na nich jeździć. Powiedział mi, że dostał pracę mechanika w sklepie rowerowym dzięki temu, że w ramach prezentacji portfolio pokazał własnoręcznie zbudowany rower. Stephen wspomniał też podczas rozmowy kwalifikacyjnej, że potrafi robić koła rowerowe, co w tamtym czasie było umiejętnością cenną i rzadko spotykaną. Kierownik sklepu początkowo zatrudnił go do zrobienia dziesięciu kół. Później jednak Stephen został zatrudniony na więcej godzin, aż wreszcie dostał stanowisko kierownika sklepu.

Rodzice mogą rozważyć korepetycje, by rozwinąć w adaptacyjny sposób te zainteresowania dziecka, które mogą stać się źródłem dochodu i pracy – np. naturalne umiejętności obsługi komputera. Uważam, że komputery zostały zaprojektowane przez osoby z zespołem Aspergera dla osób z tym samym zaburzeniem, a w dwudziestym pierwszym wieku umiejętność obsługi komputera wymagana jest w wielu zawodach. Zainteresowanie książkami i systemami katalogowania może być niezbędne w pracy bibliotekarza, a zainteresowanie się zwierzętami może prowadzić do pracy jako weterynarz.

Temple Grandin, u której zdiagnozowano autyzm wysokofunkcjonujący, czy też zespół Aspergera uważa, że osoby z autyzmem lub z ZA zamiast być zmuszane do nabywania umiejętności społecznych, po to, by ubiegać się o zatrudnienie, powinny raczej zastanowić się nad rozwijaniem swojej wiedzy w jakiejś określonej dziedzinie, by stały się poszukiwanymi ekspertami. Portfolio zawierające przykłady ich umiejętności i wiedzy może skompensować ich trudności w zakresie umiejętności społecznych wymaganych podczas rozmowy o pracę.

Ponieważ jedną z cech szczególnego zainteresowania jest kumulowanie wiedzy i kompetencji, konstruktywnym sposobem jego wykorzystania może być kariera naukowa. Pewien profesor z zespołem Aspergera pracujący na uniwersytecie w Kalifornii napisał do mnie: „Najlepsze w pracy na uniwersytecie jest to, że płacą nam za mówienie na nasz ulubiony temat a studenci robią notatki i potem powtarzają słowa naszej mądrości na egzaminach”.

Dorośli z ZA mogą tworzyć zespoły w firmach, które potrzebują kompetencji w dziedzinach powiązanych ze szczególnymi zainteresowaniami związanymi z zespołem Aspergera. Firmy zatrudniające inżynierów i informatyków mają prawdopodobnie więcej pracowników z ZA, niż można by się spodziewać, patrząc na procent ludzi z zespołem Aspergera w ogólnej populacji. Tacy pracodawcy mogą tworzyć miejsca przyjazne osobom z zespołem Aspergera. Podobnie bywa w środowiskach twórczych, w których akceptuje się wszystkie niezwykłe lub ekscentryczne osobowości ze względu na ich kompetencje, np. pisarskie czy artystyczne” (Fitzgerald, 2005).

źródło: T. Attwood: „Zespół Aspergera…”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013

 

Reklamy