Autyzm – dostosowanie wymagań, wskazówki do pracy z uczniem

W zakładce DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH na autyzmwszkole.com przedstawiam tematy związane z dostosowaniem wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb rozwojowych uczniów. Korzystając z wielu źródeł, w zakładkach, opisuję zaburzenia, trudności, sposoby, techniki, metody, inspiracje i strategie wspomagające autystycznych uczniów w szkole i w domu. W przypadku tych dzieci „indywidualność” ma znaczenie kluczowe, ponieważ każde z nich może przejawiać różne zaburzenia na różnych płaszczyznach zawartych w spektrum autyzmu. Są tam takie, nad którymi dziecko potrafi już panować, i takie, z którymi wciąż się mierzy. Znajdą się i te – niezmienne, z którymi pozostanie do końca życia.

Edukacja autystycznych dzieci polega na „próbowaniu” różnych rozwiązań. To kolejna edukacja specjalna, na powodzenie której nie ma gotowej recepty. W książce pt. „Neuroplemiona”, autor Steve Silberman użył pojęcia „neuroróżnorodności” opisując w malowniczy sposób historię autyzmu przekładając ją na współczesność. Specyfika przyswajania i przetwarzania informacji przez dzieci neuroróżnorodne to dalej nierozwiązana zagadka, tak jak nienazwane jeszcze zaburzenia i różne choroby wchodzące w skład zaburzeń neurologicznych. Każdy opis, schemat, plan, harmonogram czy inna pomoc naukowa jest tylko próbowaniem…

W pakiecie „spektrum” mogą znajdować się m.in.; dysleksja, dysortografia, dysgrafia, zaburzenia zachowania; nadpobudliwość ruchowa, ADHD, zaburzenia pokrewne, niepełnosprawność intelektualna oraz choroby przewlekłe, takie jak epilepsja czy cukrzyca. Jednak na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia integracji sensorycznej (szerzej w zakładce ZABURZENIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ na autyzmwszkole.com), ponieważ to one warunkują zachowania poza domem m.in. w szkole. Dlatego punktem wyjścia jest specjalistyczna dokumentacja ucznia oraz Orzeczenie o Kształceniu Specjalnym, i wywiad z rodzicami – który może okazać się najważniejszy. (Co prowokuje wybuch?, Co wpływa na przeciążenia sensoryczne? Co działa kojąco?). Wskazana własna obserwacja dziecka w warunkach szkolnych (roboczych), na przykład w ławce, na przerwie. Dlatego bądźmy czujni i elastyczni, ale nie bójmy się autyzmu. Autystyczni uczniowie zwykle mają duży potencjał, jeśli w porę nauczą się panować nad swoimi „trudnościami”.

Eliminujmy trudności, zmniejszajmy presję, motywujmy, uczmy, róbmy swoje. Kluczem do motywacji mogą być zainteresowania ucznia. Do nich warto się odwoływać zaczynając nową lekcję…

Wskazówki do pracy z uczniem:

  • „zminimalizowanie lub całkowite wyeliminowanie elementów rozpraszających;
  • posadzenie ucznia blisko nauczyciela; (dodam, że w UK, USA często ustawia się ławkę frontem do ściany – zakładka DOSTOSOWANIE KLASY – autyzmwszkole.com. Ale jeśli uczeń siedzi już z rówieśnikiem, i nic niepokojącego się nie dzieje można nic nie zmieniać. Dziecko będzie próbowało się dostosować – nie wyróżniać/nie odbiegać od reszty. Z wiekiem lepiej poradzi sobie ze światłem, chaosem, ruchem, hałasem klasowym, autostymulacjami itd. tak, jak to udało to się moim chłopcom. Ale będą tacy, dla których trzeba będzie stworzyć inne warunki);
  • zachowanie schematu pracy i stałości działań edukacyjnych, np. zajmowanie miejsca przy tej samej ławce lub tym samym stoliku podczas zajęć;
  • opracowanie planu codziennych zajęć i każdorazowe zapoznanie z nim ucznia (plany, scenariusze zajęć, schematy, instrukcje harmonogramy, dostosowanie gier i zabaw przedstawiam na stronie autyzmschemat.life);
  • wcześniejsze informowanie o zmianach np. w rozkładzie zajęć lekcyjnych, uprzedzanie o zastępstwach na lekcjach, wyjściach, wizytach nowych osób; informowanie, w jaki sposób trzeba się zachować w nowej sytuacji;
  • wyraźne zaznaczenie końca określonej aktywności, zabawy, zadania zanim przejdzie się do następnych;
  • kierowanie poleceń indywidualnie do dziecka; zwracanie się do niego po imieniu; właściwe używanie zaimków osobowych „ja” i „ty”;
  • podczas rozmowy używanie prostego i jednoznacznego języka;
  • wyjaśnianie metafor i przenośni, wyrazów bliskoznacznych, żartów lub dowcipów użytych podczas prowadzenia lekcji;
  • popieranie informacji słownej gestami, mimiką;
  • uzupełnianie rysunkiem, zdjęciem, filmem lub modelem przekazywanych podczas lekcji treści abstrakcyjnych (pomoce wizualne: piktogramy, zdjęcia, schematy, tabelki rysunki, np. mapy myśli, schemat teraz-potem itp., – więcej w zakładkach na autyzmschemat.life i autyzmwszkole);
  • w razie potrzeby wydłużanie czasu przeznaczonego na wysłuchiwanie poszczególnych zadań i prac pisemnych;
  • dzielenie trudniejszego lub dłuższego zadania na kilka części;
  • sprawdzanie rozumienia czytanego tekstu poprzez zadawanie dodatkowych pytań: „Co się wydarzyło?, Kiedy?, Dlaczego?” itp.;
  • dostosowanie pomocy dydaktycznych i treści zadań do zainteresowań ucznia np. obliczanie różnicy czasu na podstawie rozkładów jazdy;
  • wykorzystywanie wąskiej i fachowej wiedzy ucznia podczas prowadzenia lekcji;
  • na lekcjach wychowania fizycznego unikanie aktywności ruchowej związanej z rywalizacją; dbanie o losowe przydzielanie do grup ( zakładka DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH na autyzmwszkole.com […];
  • w sytuacji wzburzenia lub zdenerwowania (przeciążenia) umożliwienie pobytu w spokojnym, cichym miejscu (specjalna strefa ciszy wydzielona w budynku szkoły, opcjonalnie biblioteka. Gabinet pedagoga czy psychologa nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem, może wiązać się ze wstydem, być powodem drwin, wykluczać);
  • ignorowanie i niereagowanie na zachowania prowokacyjne np. płacz, plucie, krzyk; dziecko powinno wykonać zadanie pomimo takich zachowań (pozytywne strategie behawioralne – zakładka SCHEMATY SPOSOBY na autyzmschemat.life);
  • częste przypominanie o normach i zasadach funkcjonowania społecznego oraz chwalenie i nagradzanie za ich przestrzeganie;
  • niezadawanie pytań „Dlaczego to zrobiłeś”, opisywanie co nam się nie podoba w zachowaniu, czego oczekujemy, i nazywanie emocji;
  • opracowanie sposobów radzenia sobie z emocjami w kategorii akceptowane/nieakceptowane” (Słupek, 2018)

źródło:

  • K. Słupek: „Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi…”, HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2018
  • wtrącenia w nawiasach: autyzmwszkole.com i autyzmschemat.life

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: