Sztuka może być wspaniałym medium pozwalającym wyrażać emocje dzieciom z ASD, szczególnie tym, które mają ograniczoną zdolność komunikacji werbalnej lub wcale nie mówią. Różnorodne techniki plastyczne pomagają rozwijać zmysł dotyku, motorykę małą i koordynację ręka-oko. Własnoręczne wykonanie graficznego, namacalnego obiektu podnosi poczucie własnej wartości

„Nauczyciele i rodzice mogą motywować dzieci z autyzmem lub zespołem Aspergera do odkrywania ich artystycznej natury, wykorzystując poniższe przydatne wskazówki specjalisty arterapii/asystenta edukacyjnego.

  • Wspólne rysowanie może zwrócić uwagę dziecka na szczegóły, których samo mogłoby nie dostrzec. Dorosła osoba zaczyna – rysuje np. dom – następnie dziecko i  dorosły na przemian dorysowują szczegóły, takie jak okna, drzwi, trawa, kwiaty, wiatrowskaz, komin, ptaki, skrzynka na listy, chmury, rower na podjeździe. Bawicie się, aż dziecko straci zainteresowanie. Po kilku dniach wróćcie do rysunku i dodajcie jeszcze więcej szczegółów. Ćwiczcie słowa oznaczające każdy narysowany obiekt; możecie powtarzać pisownię lub zaimki, rozwijać wyobraźnię. Możliwości edukacyjne są nieskończone.
  • Pokaż dziecku, jak narysować obiekt, który samo próbuje odtworzyć na papierze. Nasz terapeuta opowiada: „Kiedy dzieci tworzyły mural na tkaninie pod okiem artysty rezydenta, mój uczeń miał wybrać zwierzątko, które narysuje. Patrzenie na fotografię żywego zwierzęcia trochę mu pomogło, ale jego rysunek nadal nie przypominał mrówki. Wtedy ja narysowałem mrówkę, a chłopiec na to patrzył. Zostawiłem go samego, a on narysował mrówkę bardzo podobną do tej na moim obrazku – podobną do mrówki”.
  • Pomocne jest także rysowanie krok po kroku. Może to być ćwiczenie dla całej klasy, która na bieżąco kopiuje rysunek nauczyciela.
  • Rysowanie może się przerodzić w pisanie. Dla pewnego drugoklasisty codzienne pisanie dziennika było bardzo trudne. Każdego dnia rysował wagon podpisany jednym zdaniem: „Mój pociąg jest dobry”. Kiedy musiał dopisać drugie zdanie, dodawał coś ogólnego, np. „Jest super”. Jego asystent edukacyjny zauważył, że chociaż teksty były niezmienne, rysunki stawały się coraz bardziej szczegółowe: pojawiały się wagony towarowe i wagony-platformy, z dodatkowymi elementami na kołach; czasami pociąg miał więcej wagonów, w których siedzieli ludzie. Rysunki się rozwijały, w przeciwieństwie do opisów – aż nadszedł kolejny rok szkolny, w którym blokada pękła, a chłopiec zaczął pisać scenariusz!
  • Sztuka może otworzyć drzwi komunikacji dzieciom, które nie mówią lub nie potrafią w inny sposób wyrażać swoich uczuć. Znamy smutny przypadek niemówiącego dziecka, które przez kilka tygodni pracowało z asystentem edukacyjnym nad rzeźbą z gliny. Pracownicy szkoły podejrzewali, że chłopiec jest ofiarą przemocy; podejrzewano jego ojca, ale niczego nie udowodniono. Tydzień za tygodniem dziecko rzeźbiło bez słowa ponurą figurkę chudego człowieka. Pewnego dnia przerwało milczenie. Chłopiec zauważył obserwującego go kolegę i powiedział: „Moja mama jest dla mnie niedobra”.
  • Sztuka jest świetnym medium wizualnym do tworzenia historii. Dzieci mogą wymyślić postacie i narysować kilka obrazków przedstawiających bohaterów w różnych sytuacjach. Wykorzystując ich prace, można uczyć takich pojęć, jak chronologia i przewidywanie.

Nauka rysunku dla miłośników zdjęć

Dla dziecka, które rozumie reprezentację tylko na poziomie fotografii, ilustracje i sztuka abstrakcyjna nie mają jeszcze sensu. Pokaż mu, jak rysować. Umieść kawałek laminatu na zdjęciu i przyklej taśmą do podłoża, żeby się nie przesuwał. Poproś dziecko, by odrysowało fotografię na laminacie, używając zmywalnego flamastra takiego jak do białych szkolnych tablic). Pomoże mu to nauczyć się, czym są kontury, kształty i konkretne obiekty, a skończony rysunek przyniesie mu satysfakcję ” (Notbohm, Zysk, 2016).

 

źródło: E. Notbohm, V. Zysk: „1001 porad dla rodziców i terapeutów dzieci z autyzmem i zespołem Aspergera”, WUJ, Kraków 2016

Reklamy