Układanki i sortery kształtów są często tymi zabawkami, które dajemy naszym podopiecznym, kiedy są jeszcze zupełnie mali. Wiele autystycznych dzieci lubi bawić się nimi, nawet kiedy dorosną, ponieważ odpowiada im porządek i rutyna związana z ich układaniem. Często wykorzystujemy też puzzle do tego, by uczyć samodzielnej zabawy, ale można zastosować je także przy tworzeniu okazji do komunikacji.

Zabawy, które warto wypróbować

Łowienie puzzli

Dzięki puzzlom można się doskonale bawić, zmieniając ich układanie w łowienie. Jeśli przymocujesz/wsuniesz metalowe spinacze do papieru do kawałków puzzli i ułożysz je na podłodze, a z kawałka drewnianego kołka i sznurka z niewielkim magnesem na końcu ( np. magnes z lodówki) wykonasz wędkę, będziesz mógł wraz z dzieckiem bawić się w łowienie puzzli. Ta zabawa doskonale nadaje się do uczenia dziecka zmiany ról podczas gry oraz komentowania tego, jakie elementy udało wam się znaleźć na końcu wędki.

Spersonalizowane puzzle

Część dzieci z autyzmem trudno jest zmotywować przy pomocy układanki, ale może się to zmienić, jeśli wykonacie swoje własne puzzle ze zdjęciem jakiegoś członka rodziny lub ulubionego bohatera. Wystarczy przykleić wybraną fotografię na kawałek kartonu, skopiować ją (i wykorzystać jako podkład), a następnie pociąć zdjęcie przyklejone na kartonie w różne kształty, ze wzorem na przygotowanym podkładzie które później dziecko będzie mogło połączyć zgodnie.

Zabawa w chowanego z układanką

Warto stworzyć wiele okazji do komunikacji z wykorzystaniem układanki w grze w chowanego. Możesz np. ukryć poszczególne elementy w różnych miejscach pokoju i powiedzieć dziecku, ile kawałków musi odnaleźć. Można też zorganizować wyścig z wykorzystaniem dwóch klocków, by przekonać się, komu uda się szybciej je odnaleźć i dokończyć układankę. Innym pomysłem jest zabawa,w której dziecko musi odgadnąć, gdzie znajdują się elementy układanki – malec może zadawać ci pytania albo ty możesz mówić dziecku, gdzie ma ich szukać (np. sprawdź w filiżance/pod pudełkiem/za drzwiami).

Układanie na wyścigi

Jeśli użyjesz minutnika, możecie wraz z dzieckiem bawić się w układanie puzzli na wyścigi. Możesz zapisywać czas swój i dziecka w przygotowanej specjalnie do tego celu tabeli oraz rozmawiać z nim o tym, jak uzyskać lepszy wynik lub które z was szybciej, a które wolniej radzi sobie z układanką.

Pytasz i wprowadzasz w błąd

Jeśli zmieszasz ze sobą dwa komplety puzzli (zaczynaj od tych względnie łatwych), włożysz je do pojemnika, którego będziesz pilnował, i dasz dziecku wzór tylko jednego kompletu, będziesz w stanie stworzyć mnóstwo okazji do komunikacji. Możesz dać dziecku tylko 2 kawałki równocześnie i zapytać malucha, czy potrzebuje elementu A lub B. Najlepiej jest celowo pokazać dziecku 2 klocki, które nie pasują do układanki, ponieważ doskonale można przy tej okazji nauczyć dziecko odpowiedzi Tak, psuje i Nie, nie pasuje lub pytać, czy nie chce jakiegoś określonego klocka: Wolisz ciężarówkę czy wóz strażacki? (Griffin, Sandler).

źródło: S. Griffin, D. Sandler,Motywuj do komunikacji!…, Harmonia Universalis, Gdańsk 2018