20150603_204214
foto Piotrka

Na pojęcie „synestezja” natknęłam się już dawno wertując książki o autyzmie. Jednak gdy zagadnieniom związanym z uzdolnieniami sawantów poświęca się wiele uwagi, tak o synestezji mówi się niestety mało.

Autorzy „50 Wielkich Mitów Psychologii Popularnej” twierdzą: „Osoby z rzadkim darem zwanym „Synestezją doświadczają doznań międzymodalnych, czyli takich, które obejmują reakcję więcej niż jednej modalności zmysłowej w odpowiedzi na stymulację tylko jednej z nich. Mogą słyszeć konkretne dźwięki na widok pewnych kolorów albo czuć specyficzne zapachy, gdy słyszą określone dźwięki. Jeszcze inni mogą dostrzegać jakieś słowa, jak „książka”, w określonych kolorach, na przykład na niebiesko (Cytowic, 1993). Badania z wykorzystaniem obrazowania mózgu wykazały, że u synestetyków (ludzi z synestezją) aktywne są różne obszary mózgowe; gdy np. synestetycy łączący dźwięki z kolorami słyszą jakieś dźwięki, aktywne są u nich zarówno regiony słuchowe, jak i wzrokowe (S. O. Lilienfeld, S. J. Lynn, J. Ruscio, B. L. Beyerstein, 2011).

Claire Grand uważa, że zarówno mózg dzieci z autyzmem,  jak osób i dzieci wybitnie uzdolnionych – działa/funkcjonuje inaczej. Według Grand: „Synestezja polega na mimowolnym mieszaniu percepcji, których normalnie mieszać się nie powinno. Najczęstsza synestezja dotyczy kolorów: kiedy słyszę jakiś dźwięk, literę, słowo albo cyfrę, myślę o jakimś kolorze. Na przykład 1 jest żółte, A różowe, 2 jest bladozielone, a 7 ciemnozielone. Dla innego synestety te kolory są inne. Każdy synesteta ma swoje asocjacje kolorów. Istnieją także inne, rzadsze synestezje. Niektóre osoby widzą kolory albo odczuwają smak w ustach, słuchając muzyki. Jeszcze inni widzą cyfry w różnych kształtach. Dla innych tydzień i układ miesięcy w roku mają swoistą formę. Wszystkie te rzeczy u ludzi się nie wiążą, z wyłączeniem synestetów, ponieważ w ich mózgu informacje krążą szybciej.

Synesteta jest skazany na bycie synestetą. Często o tym nie mówi, ponieważ uważa za normalne to, że wszyscy myślą o kolorach, słysząc słowa. Otóż nie, wszyscy nie są synestetami. Większość ludzi nie wyobraża sobie nawet, czym może być myślenie w różnych kolorach dla każdej cyfry. Na każde sto osób tylko cztery są synestetami. Osoby z zespołem Aspergera mogą być synestetami… (Grand, 2012).

źródło:

Scott O. Lilienfield, Steven Jay Lynn, John Ruscio, Barry L. Beyerstein „50 Wielkich Mitów Psychologii Popularnej”, Wydawnictwo CiS Warszawa – Stare Groszki 2011

Claire Grand „Autyzm i Zespół Aspergera, Studio EMKA, Warszawa 2012

Reklamy