Program – Emocje

1. Rozpoznawanie emocji

Ćwiczenie 1

Nazywanie stanów emocjonalnych dziecka w momencie ich wystąpienia

Pomoce: brak

Procedura:

nazywamy emocje, które przeżywa dziecko w sytuacji rzeczywistej, mówimy: „Jesteś smutny (wesoły, boisz się, złościsz się)”; jednocześnie możemy krótko określać przyczynę wystąpienia emocji, np. „Jesteś smutny bo boli cię brzuch”.

Ćwiczenie 2

Różnicowanie prostych stanów emocjonalnych na fotografiach i ilustracjach

Pomoce:

zdjęcia/ilustracje przedstawiające stany emocjonalne: wesoły, smutny, zły, przestraszony.

Procedura:

pokazujemy dziecku zdjęcie/ilustrację i mówimy jaki stan emocjonalny obrazuje, np. „To dziecko jest wesołe (smutne, boi się, złości się)”; następnie prezentujemy dziecku po 2 zdjęcia/ilustracje obrazujące różne stany emocjonalne w różnych kombinacjach, mówiąc za każdym razem: „Popatrz na zdjęcia. Wybierz wesołe dziecko (wesołego pana)” itp.

Ćwiczenie 3

Łączenie ilustracji lub obrazka schematycznego, piktogram ze stanem emocjonalnym sygnalizowanym na CD

Pomoce:

ilustracje, obrazki schematyczne, piktogramy przedstawiające stany emocjonalne: wesoły, smutny, zły; płyta CD – nagranie śmiechu, płaczu, złości.

Procedura:

przedstawiamy znane dziecku ilustracje/obrazki schematyczne/piktogramy, nazywając zobrazowane stany emocjonalne; weryfikujemy znajomość stanów emocjonalnych; mówimy na czym będzie polegać zabawa, np. „Teraz posłuchamy nagrania, spróbujcie odgadnąć, czy dziecko jest smutne, wesołe czy się złości”: po wysłuchaniu nagrania pytamy, jakie było dziecko – wesołe, smutne czy rozzłoszczone; odpowiedzi dzieci, zarówno mówiących jak i niemówiących, wspieramy wizualizacją (pokazujemy obrazki lub ilustracje, z których dziecko wybiera właściwe).

2. Rozumienie emocji

Ćwiczenie 1

Określanie przyczyn stanów emocjonalnych w sytuacjach rzeczywistych

Pomoce:

brak

Procedura:

Nazywamy emocje, które przeżywa dziecko lub inna osoba w sytuacji rzeczywistej  i jednocześnie określamy przyczynę ich wystąpienia, np. „Jesteś wesoły, bo lubisz tę piosenkę”, „Michał jest smutny, bo Krzyś zabrał mu klocki”.

Ćwiczenie 2

Sposoby radzenia sobie z emocjami przez bohaterów przeczytanych/wysłuchanych opowiadań

Pomoce:

jasne, zwięzłe i w miarę krótkie opowiadania skoncentrowane na przeżywaniu przez bohatera jednorodnej emocji; materiały do różnicowania stanów emocjonalnych (ilustracje, zdjęcia, obrazki, piktogramy) w zależności od specyfiki spostrzegania dziecka; obrazki związane z treścią opowiadania.

Procedura:

czytamy dziecku krótkie opowiadanie (ewentualnie dziecko czyta je samo); pytamy dziecko, o czym było opowiadanie; analizujemy jego treść, wspierając słowo obrazkami – jakie stany emocjonalne wystąpiły, co było ich przyczyną, jakie były następstwa, sposoby radzenia sobie z sytuacją; pytamy: „Jak się czuje Basia?”, „Dlaczego się złości?”, „Co robi kiedy się złości?”; jeśli dziecko nie mówi, posługujemy się obrazkami lub innymi materiałami do wspomagania komunikowania się i weryfikacji rozumienia opowiadania.

3. Ujawnianie emocji

3a Ćwiczenia zasadnicze

Ćwiczenie 1

Imitowanie stanów emocjonalnych

Pomoce:

zdjęcia, ilustracje, piktogramy lub obrazki schematyczne przedstawiające stany emocjonalne.

Procedura:

prezentujemy dziecku zdjęcie (ilustrację, obrazek lub piktogram); mówimy: „Popatrz, dziewczynka jest wesoła. Pokaż, jak ona się cieszy”; jeśli dziecko nie potrafi pokazać, sami imitujemy stan emocjonalny i prosimy dziecko o powtórzenie; podobnie w przypadku smutku, złości i strachu.

Ćwiczenie 2

Imitowanie stanów emocjonalnych przy użyciu lusterka

Pomoce:

lusterko, zdjęcia, ilustracje, piktogramy lub obrazki schematyczne przedstawiające stany emocjonalne.

Procedura:

dajemy dziecku lusterko (lub podchodzimy do lusterka); prosimy, żeby pokazało jak się cieszy, smuci, złości itp.; podczas ćwiczenia dziecko patrzy swoje odbicie w lustrze po imitacji stanu emocjonalnego prosimy o nazwanie go (lub pokazanie obrazka, napisu, piktogramu).

3b Ćwiczenia pomocnicze

Ćwiczenie 1

Wykrzykiwanie samogłosek

Pomoce:

Tabliczki z napisanymi samogłoskami.

Procedura:

Prezentujemy dziecku napisaną samogłoskę; mówimy: „Popatrz, to jest A”; staramy się, aby dziecko powtórzyło samogłoskę; następnie wyśpiewujemy lub wykrzykujemy samogłoskę; zachęcamy dziecko, aby ją powtórzyło; modyfikujemy długość trwania i siłę głosu.

Przedstawione propozycje oddziaływań terapeutycznych są przykładowe. Zastosowanie tych i innych ćwiczeń w praktyce terapeutycznej zależy od poziomu funkcjonowania osób autystycznych oraz inwencji twórczej terapeuty (A. Rybka, A Garncarz, Stymulowanie rozwoju emocjonalnego u osób z autyzmem, 2009).

 

 

 

 

Reklamy