Przeprowadzono badania, które miały stwierdzić, czy można wzmocnić umiejętności związane z teorią umysłu za pomocą programów zaprojektowanych specjalnie do rozwoju poznania społecznego

„Programy te obejmowały grupowe szkolenia z zakresu umiejętności społecznych (Ozonoff i Miller, 1995), proste programy komputerowe (Swettenham, Baron-Cohen, Gomez i Walsh, 1996). oraz podręcznik i zeszyt ćwiczeń (Hadwin, Baron-Cohen, Hodwlin i Hill, 1996). Ewaluacja przed rozpoczęciem i po przeprowadzeniu programów, dokonana z zastosowaniem standardowych pomiarów teorii umysłu, potwierdziła, że poprawiają one umiejętność wykonywania zadań związanych z teorią umysłu. Wyników tych badań nie można jednak było uogólnić na zadania nieobjęte programem szkoleniowym.

W dwóch badaniach wykorzystano interesujące podejście do uczenia przedszkolaków z zespołem Aspergera teorii umysłu. Stosowano w nich metodę „obrazek w głowie” (McGregor, Whiten i Blackburn, 1998; Swettenham, Baron-Cohen, Gomez i Walsh, 1996). Procedura uczenia polegała na wkładaniu zdjęcia w otwór w głowie lalki, aby wyjaśnić, że ktoś inny może zobaczyć lub wiedzieć coś innego niż osoba ucząca się […]

Rozmowy Komiksowe

Rozmowy komiksowe zostały opracowane przez Carol Gray. Wykorzystuje się w nich proste rysunki, na przykład schematy osób, dymki myślowe i słowne oraz tekst pisany różnymi kolorami do zilustrowania kolejności działań, emocji i myśli w konkretnej sytuacji społecznej (Gray, 1994). Dzieci znają dymki myślowe z komiksów i obrazków. Wiemy, że już trzy-, czterolatki rozumieją, iż dymek myślowy reprezentuje to, co myśli dana osoba (Wellman, Hollander i Schult, 1996). Badania dotyczące zastosowania dymków myślowych w uczeniu dzieci z autyzmem umiejętności związanych z teorią umysłu wykazały, że metoda ta jest do pewnego stopnia skuteczna (Kerr i Dukin, 2004; Rejendran i Mitchelle, 2000; Wellman i in., 2002).

W rozmowach komiksowych pojedynczy obrazek czy komiksowa sekwencja obrazków stanowią „rozmowę” między dzieckiem i dorosłym, przy czym rysunki wykorzystuje się do tego, by określić, o czym ktoś myśli, co czuje i mówi, co zrobił i co mógłby zrobić. Za pomocą koloru można podkreślić ton emocjonalny lub motywację, a do skojarzenia konkretnego koloru lub jego odcienia z daną emocją służy tabela kolorów. Np. dziecko może postanowić, że za pomocą czerwonej kredki pokaże, iż inne dziecko wypowiedziało jakieś słowa ze złością w głosie. Umożliwia to więc poznanie, w jaki sposób dziecko postrzegało dane zdarzenie, a także skorygowanie wszelkich błędnych interpretacji. Jedną z zalet tego podejścia jest to, że dziecko i dorosły, choć ze sobą rozmawiają, to jednak na siebie nie patrzą, lecz wspólnie koncentrują się na leżącym przed nimi obrazku.

Ogólne zadanie w tej strategii polega na wspólnym dokonywaniu odkryć, na portretowaniu raczej myśli i uczuć, niż na próbie stwierdzenia, kto jest winny. Rozmowy komiksowe to wyraźne wzrokowe wyjaśnienie tego, o czym myśli i co czuje druga osoba. Można je zastosować do wytłumaczenia błędnych interpretacji i intencji (obu stron) czy figur stylistycznych takich jak sarkazm oraz do zilustrowania alternatywnych efektów, osiągniętych poprzez zmianę działań, wypowiedzi i myśli […]

„W leczeniu zaburzeń nastroju regularnie korzystam z techniki rozmów komiksowych. Dzieci z zespołem Aspergera często lepiej komunikują swoje myśli i uczucia za pomocą rysunków niż mowy. Choć mogą one mieć problem z określeniem, co myśli lub czuje druga osoba, to doświadczenie kliniczne pokazuje, że jeszcze większym problemem jest dla nich oszacowanie stopnia nasilenia konkretnej emocji. Ich postrzeganie może być czarno-białe, bez zrozumienia, że istnieją też odcienie szarości. Do rozmów komiksowych dodałem więc pewien element: skalę numeryczną (od 1 do 10) do pomiaru stopnia nasilenia emocji (np. jak bardzo smutny się ktoś czuje). Technika ta jest szczególnie przydatna dla dzieci, które mają ograniczone słownictwo na opisanie nasilenia emocji„. – Tony Attwood

źródło: T. Attwood: „Zespół Aspergera Kompletny przewodnik”, Harmonia Universalis, Gdańsk 2013

Reklamy