Sprawność manualna

Ćwiczenia motoryki małej:

  • bazgranie kredką po papierze;
  • budowanie z klocków urozmaiconych budowli (tak, aby były stabilne);
  • cięcie materiału ubraniowego, różnych rodzajów papieru (kartonu, tapety, tektury, falistej);
  • ćwiczenia graficzne (kreślenie po śladzie różnych linii, szlaczków literopodobnych znaków oraz wyrazów z zestawu);
  • ćwiczenia przygotowujące do nauki pisania – wyrabianie płynnych, ciągłych ruchów pisarskich;
  • ćwiczenia grafomotoryczne prowadzone Metodą Dobrego Startu (elementy szlaczków);
  • chwytanie: przedmiotów całą dłonią i palcami; małych przedmiotów, np. guzików, klocków;
  • doskonalenie ruchów symetrycznych i naprzemiennych rąk;
  • doskonalenie chwytu całą dłonią przez ugniatanie różnych mas;
  • formowanie masy – zabawy zmysłowe;
  • gniecenie papieru, kartek, gliny, plasteliny, gąbki, piłeczki;
  • kalkowanie łatwych wzorów (liter i cyfr oraz postaci z bajek);
  • klaskanie;
  • kreskowanie – wypełnianie konturów kolorem, kreskami poziomymi lub pionowymi (z zachowaniem kierunku od lewej do prawej i od góry do dołu);
  • kreślenie w powietrzu, na stole, na dywanie, na ograniczonej małej powierzchni dużych wzorów (fal, ósemek, figur geometrycznych);
  • konstruowanie z klocków określonych kształtów;
  • kopiowanie rysunków przez kalkę techniczną;
  • kropkowanie kwadratowych pól;
  • manipulowanie drobnymi przedmiotami (oburącz, jedną ręką);
  • lepienie z masy solnej, plasteliny, gliny prostych kształtów (kuleczek, wałeczków, płaskich form), owoców, warzyw, zwierząt, figur;

Malowanie:

  • palcami, ręką, obiema rękami jednocześnie;
  • pęczkiem waty (duże i małe kałuże, chmury, kwiaty);
  • dużym pędzlem linii pionowych i poziomych z zachowaniem kierunku od lewej ku prawej, z góry na dół;
  • linii falistych poziomych, pionowych i splątanych, pętli, spirali;
  • dużych form kolistych, owali, liter z zachowaniem kierunku pisania (odwrotnie do ruchu wskazówek zegara, zaczynając od miejsca cyfry „2” na tarczy zegarowej) płynnym, ciągłym ruchem;
  • palcem lub dłonią na całej powierzchni papieru w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara;
  • farbami plakatowymi, klejowymi;
  • bez odrywania ręki;
  • na szkle (kopiowanie rysunków przyklejonych do szyby);
  • na dużych płaszczyznach (kartonach, gazetach, szarym papierze) w pozycji stojącej (później siedzącej) z zachowaniem kierunku od lewej do prawej i z góry na dół – form kolistych, falistych, podobnych do liter, liter.

Nabywanie swobody, lekkości ruchów przy rysowaniu, malowaniu.

Nakładanie zabawek na patyk, sznurek.

Nawlekanie: drobnych koralików, makaronu na sznurek; koralików na drucik; dowolnie oraz według podanego wzoru.

Ozdabianie tekturowych talerzyków i buteleczek plasteliną.

Obmacywanie liter wyciętych z szorstkiego materiału.

Obrysowanie przedmiotów i szablonów (zewnętrznych i wewnętrznych).

Obwodzenie: kredką po śladzie prostych figur i kształtów; konturów według podanego wzoru przy użyciu pędzla, kredki, patyka.

Odwzorowywanie: prostych symboli i znaków (linie proste pionowe, poziome, ukośne, fale, koła, figury geometryczne), kompozycji z wykorzystaniem szablonów i bez szablonów, przy pomocy sznurków, taśm, na papierze gładkim, w linie, w kratkę; na zmianę lewą i prawą ręką.

Odtwarzanie kształtu poszczególnych liter i prostych napisów według wzoru.

Odtwarzanie układów linearnych z elementów cyklicznie się powtarzających, różniących się kształtem lub kolorem w liniaturze, zgodnie z kierunkiem pisania.

Opracowanie kształtu poszczególnych liter i ich połączeń.

Otwieranie i zamykanie pudełek.

Pisanie i rysowanie po śladzie ciągłym, liniowym i kropkowanym.

Pogrubianie konturów obrazków, figur geometrycznych, prostych szlaczków (wysokości 3-4 cm).

Pokonywanie labiryntów.

Przerysowywanie wzorów przez papier przebitkowy (bez odrywania ręki).

Przyszywanie guzików z różnym układem dziurek oraz na słupku.

Przewlekanie sznurków, tasiemek, sznurowadeł przez różne otwory.

Równomiernie przesuwanie ręki od lewej do prawej.

Rysowanie: wzorów i figur po śladzie kreskowym i kropkowanym, na podany temat, np. słońca, domu, postaci; głowy (uzupełnianie oczu, ust, uszu).

Rysowanie na różnych formach papieru z wykorzystaniem całej powierzchni arkusza; na matowym szkle i na folii; za pomocą szablonów figur geometrycznych; kredkami świecowymi lub ołówkowymi; kredą na tablicy, patykiem na śniegu, piasku, ubitej ziemi; ołówkiem, świecą, tuszem, węglem, piaskiem na dowolny lub określony temat.

Pionowych kresek (z zachowaniem kierunków od lewej do prawej i od góry do dołu); szlaczków geometrycznych, obrazkowych i literowo podobnych w liniaturze, w zmniejszającym się stopniowo wymiarze aż do liniatury zeszytu, według stopnia trudności: wodzenie po wzorze, kończenie rozpoczętego wzoru.

Tworzenie za pomocą stempli kompozycji z figur geometrycznych (stemple Janiny Magnuskiej) lub liter.

Szycie prostym ściegiem (fastrygowanie, marszczenie).

Toczenie wałeczków z kulek, następnie lepienie z nich wzorów i obrazków.

Układanie historyjek obrazkowych według przebiegu zdarzeń – opowiadanie.

Wodzenie po wzorze, kończenie rozpoczętego wzoru i odwzorowywanie.

Zamalowywanie, kolorowanie większych płaszczyzn, wypełnianie konturów.

Ćwiczenia dłoni i palców:

  • dotykanie: przedmiotów o różnej fakturze (zabawy dotykowe); dłoni (wyczuwanie dłoni);
  • krążenia, uderzanie, pocieranie, zamykanie i otwieranie, skubanie, składanie, uginanie, wymachy dłoni: w górę, w dół, na boki;
  • rozluźnianie mięśni, zmniejszanie napięcia mięśniowego;
  • składanie dłoni tak, by stykały się czubkami palców;
  • trzymanie przedmiotu (np. łyżki), przyboru do pisania (kredki, ołówka), szablonu;
  • uderzanie rękoma o podłoże;
  • zbieranie: drobnych elementów (monet, ziarenek, guziczków, korali) dwoma palcami lub pęsetą; zapałek, patyczków kciukiem i palcem wskazującym do pudełka;
  • zwijanie sznureczka, włóczki, wężyka igelitowego według wzoru, np. spirali, kwadratu;
  • ćwiczenia palców: przebieranie palcami, stukanie, pstrykanie, składanie i rozkładanie, splatanie, układanie modeli z palców, dotykanie palcami podłoża, gra na nosie, pokazywanie pazurków, gra na flecie, pianinie, „Idzie kominiarz…”, „promyki”, „listki”;
  • krążenie palcami, np. jednym palcem wokół drugiego;
  • kreślenie palcem prostych kształtów: dowolnych, okrągłych, linii prostych, ukośnych, falistych;
  • kiwanie palcami: w przód, w prawo, w lewo, przed sobą, łukami, w górę, w dół, do siebie;
  • liczenie palców u nóg i u rąk;
  • malowanie palcami: kolorowych pasków i tworzenie z nich dowolnych kompozycji; kropek (pisanki, kraszanki);
  • odtwarzanie rytmu padającego deszczu (drobny deszczyk, ulewa);
  • rozdzieranie papieru palcami, próby wydzierania kawałków papieru;
  • spacerowanie palcami po stole;
  • ściskanie piłeczek palcami: wskazującym i kciukiem;
  • uderzanie czubkami palców o blat stołu w różnym tempie;
  • uderzanie palcem wskazującym jednej reki w przestrzenie między palcami drugiej;
  • ugniatanie małych kulek z gazety, papieru trzema palcami: środkowym, wskazującym i kciukiem (wzmacnianie chwytu pisarskiego);
  • witanie się i „całowanie” paluszkami;
  • wodzenie palcem: w powietrzu; po wzorze, np. proste wzory Metody Dobrego Startu;
  • wyczuwanie palców: „Bawiły, bawiły się dzieci paluszkami”;
  • zwijanie palcami chusteczek, apaszek.

Ćwiczenia napięcia mięśniowego rąk:

  • kontrolowanie napięcia mięśni palców;
  • malowanie plasteliną;
  • modelowanie z użyciem mas: gliny, plasteliny, ciastoliny, masy solnej;
  • stemplowanie palcem, pieczątkami z drewna, korka, ziemniaka, gumy;
  • ugniatanie piłeczek, krążków;
  • wyrabianie kontroli nad ruchami mięśni dłoni i drobnych mięśni palców;
  • wykonywanie ruchów płynnych, okrężnych, postępujących od strony lewej do prawej, z góry na dół (R. Naprawa, A. Tanajewska, C. Mach, 2013).
Reklamy