Samodzielne kontrolowanie rozumienia tekstu jest bardzo ważną umiejętnością. Gdy uczniowie którzy ją posiadają, natrafią na trudności podczas czytania, wiedzą zazwyczaj, jakie są jego przyczyny i jak można temu zaradzić

„Jedną z cech osoby dobrze czytającej jest to, że nie musi ona cały czas poświęcać uwagi ocenie swojego rozumienia treści. Czytanie przebiega u niej sprawnie i automatycznie do momentu, do którego tekst nie sprawia jej trudności. Gdy uzna, że czegoś nie rozumie, wykona jedną z następujących czynności:

  • jeszcze raz uważnie przeczyta trudny dla niej fragment;
  • zwolni tempo czytania, aby dać sobie więcej czasu na zrozumienie treści;
  • wyszuka nieznajome wyrazy w słowniku;
  • przeanalizuje niezrozumiałe związki wyrazowe lub zdania, próbując ustalić ich dokładne znaczenie;
  • odniesie się do wiedzy, którą ma już na dany temat;
  • poprosi nauczyciela o wyjaśnienie określonego fragmentu.

Podsumowując, należy podkreślić, że osoba dobrze czytająca potrafi efektywnie kontrolować swoje rozumienie treści.

Istnieje wiele różnych powodów, dla których tekst może zacząć sprawiać trudności, np. pojawią się w nim niejasne lub dwuznaczne zdania, nowe słowa lub takie, które są niezrozumiałe w danym kontekście. Dziecko może też nie posiadać odpowiedniej wiedzy do zrozumienia treści lub pogubić się w niej.

Twoim zadaniem jest przedstawienie uczniom oraz przećwiczenie z nimi sposobów radzenia sobie z trudnościami w tekście, gdyż umiejętność ta nie pojawia się naturalnie.

Uczniowie powinni:

  • potrafić śledzić swój tok myślenia;
  • zauważyć momenty, w których ich uwaga zaczyna się rozpraszać;
  • wiedzieć kiedy należy przerwać czytanie i powrócić do określonego miejsca w tekście;
  • umieć wyróżnić te części tekstu, które są dla nich najbardziej zawiłe;
  • wiedzieć jak ponownie czytać fragmenty, do których musieli powrócić;
  • potrafić wybrać najskuteczniejszy sposób radzenia sobie z określonymi trudnościami.

Oto kilka pytań, które uczniowie mogą zadać sobie podczas czytania:

  • W którym momencie się zgubiłem?
  • Czy rozumiem to, co czytam?
  • Czy umiem powiedzieć to własnymi słowami?
  • Czy potrafię przewidzieć, co się wydarzy za chwilę?

Najlepiej będzie, jeśli zapiszesz uczniom te pytania na kartce, ponieważ nie możesz wymagać ich zapamiętania – nawet jeśli uczniowie wielokrotnie się z nimi zetknęli. Może się też zdarzyć, że nie będą potrafili na nie odpowiedzieć wówczas użyj poleceń. Np.:

  • przeczytaj ponownie trudny fragment;
  • wyszukaj nieznane wyrazy w słowniku;
  • wyjaśnij nowe pojęcia;
  • ułóż pytania dotyczące fragmentów, których nie rozumiesz.

Wykonaj dla uczniów zestawy kart, zawierających powyższe polecenia. Dodatkowo, by ułatwić korzystanie z kart, możesz zaopatrzyć je w symbole graficzne.

lupka6 Przeczytaj ponownie trudny fragment.

lupka9 Wyszukaj nieznane wyrazy w słowniku.

lupka7 Wyjaśnij nowe pojęcia.

lupka8Ułóż pytania dotyczące fragmentów, których nie rozumiesz.

 

 

źródło: G. Ried, S. Green: „100 i więcej pomysłów, jak pomóc dziecku z dysleksją”, HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2015

Reklamy