Reklamy
Reklamy
Reklamy

Jak stymulować rozwój mowy dziecka z ASD?

Wiemy już, że stymulowanie rozwoju mowy dziecka jest ważne. Jak możemy to robić? W co bawić się, aby pomóc naszemu maluchowi rozwijać tę kluczową funkcję? Oto kilkanaście propozycji zabaw i aktywności, które korzystnie wpłyną na mowę przedszkolaka.


Opisywanie


To najbardziej naturalna, intuicyjna i najłatwiejsza forma stymulowania rozwoju mowy. Spędzając czas z dzieckiem, opisuj, co robisz, nazywaj przedmioty, czynności i cechy przedmiotów. Podczas rozpakowywania zakupów powiedz: „Rozpakowuję zakupy. Kupiłam jabłko – zobacz, jest twarde i czerwone. Kupiłam też lody – ale zimne!” lub podczas ubierania opisuj etapy: „Czas założyć skarpetki – wolisz te w kropki czy z autem?”. Wprowadzenie w życie nawyku opisywania codzienności dziecka pozwala mu doświadczać tzw. „kąpieli słownej”, która umożliwia kontakt z językiem w działaniu, co umożliwia przedszkolakowi łatwiej i skuteczniej zapamiętywać nowe informacje.


Ćwiczenia dłoni


Ze względu na lokalizację struktur odpowiedzialnych za małą motorykę sąsiadującą ze strukturami odpowiedzialnymi za mowę stymulacja ręki jest doskonałym bodźcem również dla rozwoju mowy. Dlatego warto lepić figury z ciastoliny i plasteliny, przewlekać koraliki, rysować, wycinać i bawić się różnorodnymi masami sensorycznymi.

Wskaż, o czym mówię – ćwiczenie słuchu fonematycznego

Rodzic układa przed dzieckiem kilka interesujących go przedmiotów. Zadaniem dziecka jest wysłuchać komunikatu rodzica i wskazać odpowiedni przedmiot. Trenując z trzy- lub czterolatkiem, rodzic powinien przekazać nazwę rzeczy z podziałem na sylaby, np.: pa-ra-sol.
Odpowiednim wyzwaniem dla pięciolatka będzie głoskowanie nazw, jednak wyrazy powinny być bardzo proste, np. p-a-s. Sześciolatek przy odpowiednim treningu jest wstanie dokonać syntezy prostych, pięcio- lub sześciogłoskowych wyrazów. Prostych, czyli zawierających sylaby otwarte, bez grup spółgłoskowych (np. sprawa – nie, sudoku – tak).

Podaj dalej – ćwiczenie syntezy i analizy sylabowej lub głoskowej


To prosta i wesoła zabawa. Rodzic lub nauczyciel rzuca do dziecka piłeczkę i podaje pierwszą sylabę lub głoskę, a zadaniem dziecka jest dokończyć podany dźwięk tak, by powstał wyraz (np. ka-sza, ka-sa, ka-lafior, o-czy itp.).


100 pytań do… – doskonalenie kompetencji narracyjnej i umiejętności
zadawania pytań


Dziecięca narracja to odzwierciedlenie wielu procesów poznawczych. Brak umiejętności budowania narracji lub porządkowania myśli i słów zawsze rzutuje na inne obszary komunikacyjne. By stymulować tę funkcję, warto nie tylko zadawać dziecku pytania dotyczące przeczytanych bajek, lecz także zachęcać je do tworzenia własnych historii. Pomocne mogą okazać się kostki do gry typu Story Cubes lub próbowanie zadawania przez dziecko pytań w odniesieniu do danego przedmiotu. Na przykład przy zadawaniu pytań związanych z bananem dziecko może budować zdania takie jak: „Jaki kolor ma banan?”, „Skąd pochodzi?”, „Jak rośnie?”, „Co się stanie, jeśli zostawimy go obranego przez kilka godzin?”.Pytania nie muszą wiązać się z natychmiastową odpowiedzią. Wartością tego ćwiczenia jest samo ich stawianie. Pierwsze kroki budowania opowiadań mogą podejmować już trzylatki. Stawianie pytań będzie ciekawym wyzwaniem dla pięcio- i sześciolatków.


Dmuchajki


Ćwiczenia oddechowe są ważne, zwłaszcza gdy dziecko nawykowo oddycha przez usta. By uaktywnić również nos, dobrze jest zachęcać dziecko do wąchania, pobierania powietrza nosem i wydmuchiwania go ustami. W dalszym etapie, po aktywizacji nosa, warto dążyć do nauki pobierania powietrza równocześnie nosem oraz ustami – to naturalny wdech w toku mowy. Dobrym ćwiczeniem jest również dmuchanie na różne lekkie przedmioty, które możemy w ten sposób przesuwać. Dmuchać można np. na piórka, watę, bańki mydlane lub kroplę wody na tacce. Domową dmuchajkę łatwo wykonasz z papierowego kubka, bibuły i pomponów, tworząc z tych materiałów zionącego ogniem smoka.


Dmuchajka Smok – krok po kroku:

  1. W dnie papierowego kubka w wybranym kolorze zrób dziurkę o średnicy 3 cm.
  2. Na ⅓ wysokości od dna kubka przyklej równolegle dwa pompony (ok. 7 mm średnicy)
    i doklej szczegóły, np. samoprzylepne oczy.
  3. Przy brzegu kubka doklej dwa mniejsze pompony – utworzą nozdrza smoka.
  4. Potnij pomarańczową, czerwoną i żółtą bibułę w 10-centymetrowe paski.
  5. Przyklejaj pasek obok paska, tak aby okleić cały brzeg kubka po stronie małych pomponów.
  6. Smok gotowy – dmuchnij w otwór w dnie kubka, by wprawić bibułkowe płomienie w ruch.

Ćwiczenia z lusterkiem

Zachęcaj od najmłodszych przedszkolnych lat do wspólnych wygłupów przed lustrem. Warto,
aby dziecko ćwiczyło:
► unoszenie płaskiego języka do podniebienia,
► sięganie językiem do tylnych zębów górnych,
► przenoszenie szerokiego języka od siekaczy w kierunku gardła,
► przejeżdżanie językiem po dziąsłach i zębach przy zamkniętej buzi,
► wysyłanie buziaków i cmokanie,
► nadymanie policzków,
► ostentacyjne ziewanie,
► teatralny śmiech.

Reklamy

Ćwiczenia dużej motoryki

Mowa nie jest odseparowana od innych sfer rozwojowych. Wspieranie rozwoju dużej motoryki, koordynacji wzrokowo-ruchowej, umiejętności przekraczania osi
ciała i utrzymywania równowagi ma istotne znaczenie dla rozwoju mowy dziecka. Dlatego warto
aktywizować również te obszary, proponując zabawy takie jak:
► gra w piłkę nożną,
► rzuty do celu,
► chodzenie wzdłuż linii, przodem i tyłem,
► skakanie na skakance,
► klaskane gry typu O mande mande flore (tradycyjna zabawa podwórkowa),
► chodzenie stopa za stopą.

Co powiedziałam?

Przygotowujemy 12 rysunków i układamy je w cztery rzędy po trzy rysunki. Rodzic i dziecko wspólnie nazywają wszystkie obrazki. Następnie rodzic wybiera po jednym rysunku z każdego rzędu i bezgłośnie wypowiada jego nazwę. Zadaniem dziecka jest wskazać obrazek, którego nazwę wypowiedział rodzic.


Przykłady zestawów obrazków:

  1. mama, lala, ser
  2. lala, mapa, oko
  3. foka, serce, tata
  4. osa, lala, mama

Gra w słowa


Zadanie jest proste – pierwsza osoba mówi dowolne słowo, a druga kolejne, rozpoczynające się na ostatnią głoskę w poprzednim wyrazie. Przykładowy ciąg może brzmieć tak: osa – aparat – torba. Ta prosta gra pozwoli w przyjemny sposób doskonalić umiejętność wyróżniania głoski w wygłosie (ostatniej słyszanej). To odpowiednie ćwiczenie dla dzieci co najmniej pięcioletnich.


Wymień 5… – ćwiczenie leksykalne


Wzbogacanie zasobu leksykalnego ma znaczenie! Dodatkową wartością proponowanej zabawy jest doskonalenie umiejętności rozwijania kategorii, a co za tym idzie – kategoryzowania. To nic innego jak umiejętność porządkowania informacji, zresztą nie tylko słownej. Zadaniem dziecka jest wymienić pięć (lub jak najwięcej) owoców, warzyw, zwierząt, kolorów, słodkich przekąsek, imion koleżanek z grupy itp.


Co jest, a czego nie ma


Ogromną trudnością w języku polskim jest odmiana przez przypadki. Dlatego już od
najmłodszych lat warto doskonalić u dziecka tę umiejętność w formie przyjemnej zabawy. Jak to zrobić?
► W zabawie z dzieckiem trzyletnim: połóż przed maluchem cztery zabawki i nazwij je, np. miś, lala, auto, kredka. Poproś dziecko, żeby zamknęło oczy, i przykryj jedną z zabawek kawałkiem materiału. Zapytaj: „Czego nie ma?”. Zadaniem dziecka jest odpowiedzieć w poprawnej formie, np. „Nie ma misia”.
► W zabawie z dzieckiem cztero-, pięcio- i sześcioletnim: połóż przed przedszkolakiem 5–6 zabawek i poproś, by je zapamiętał, a następnie zamknął oczy. Schowaj jedną z zabawek za plecami. Zapytaj: „Czego nie ma?”. Zadaniem dziecka jest odpowiedzieć w poprawnej formie, np. „Nie ma misia”.

Galeria głoski


Naszkicuj kontur sztalugi albo ramy od obrazu, na górze dorysuj okienko na wpisanie litery. Poleć dziecku, aby zapisało wybraną literę w okienku. W ramce narysuj obrazki, których nazwy zaczynają się wybraną głoską.


Zgadnij, o czym mówię


To zabawa, która uczy uwagi słuchowej i doskonali spostrzegawczość. Zadaniem dziecka jest na podstawie opisu odgadnąć, o czym mówi rodzic. Im młodsze dziecko, tym bliższy mu przedmiot wybieramy i tym bardziej precyzyjny opis tworzymy.


Logowierszyk


Zabawa polega na podaniu dziecku kilkukrotnie powtórzonego dźwięku – kląskania, głosek, onomatopei itp. – który przedszkolak ma następnie powtórzyć po wyrecytowaniu krótkiej zapowiedzi. Możemy posłużyć się następującym schematem:
Rodzic: (kląska naprzemiennie, uśmiechając się szeroko i robiąc dzióbek: Raz i dwa!)
Dziecko: Tak kląska mama/tata, a tak kląskam ja! (kląska, naśladując dorosłego)
Rodzic: Ss-ss-ss-ss, raz i dwa! (syczy przez zwarte zęby, język szeroki nisko, nie pcha zębów)
Dziecko: Tak syczy mama/tata, a tak syczę ja! (naśladuje dorosłego)
Rodzic: Www-www-www, raz i dwa! (przy wypowiadaniu głoski zęby dotykają dolnej wargi)
Dziecko: Tak robi mama/tata, a tak robię ja! (naśladuje dorosłego)
Rodzic: Cyk-cyk-cyk, raz i dwa! (cyka ze zwartymi zębami, język szeroki nisko, nie pcha zębów)
Dziecko: Tak cyka mama/tata, a tak cykam ja! (naśladuje dorosłego)
Rodzic: Drrr-drrr-drrr, raz i dwa! (wypowiada onomatopeję)
Dziecko: Tak dzwoni mama/tata, a tak dzwonię ja! (naśladuje dorosłego)
Rodzic: Cmok (cmoka), cmok i pa! (mówi)
Dziecko: Żegna się mama/tata, żegnam się ja!

Monika Sobkowiak

źródło: M. Sobkowiak autorka bloga Pani Monia, Jak wspierać rozwój przedszkolaka?…

#arkusz #ASD #Asperger #AspieZaklinaczka #autyzm #dostosowanie #edukacja #emocje #grupa #IPET #komunikacja #lekcja #logopedia #metody #MikiLittleAspie #motoryka #mowa #pedagog #percepcja #program #przedszkolak #przedszkole #psycholog #rewalidacja #scenariusz #scenariusze #sensoryka #SI #sposoby #społeczne #szkoła #terapia #uczeń #umiejętnościspołeczne #uwaga #uważność #wskazówki #ZA #zabawa #zaburzenia #zajęcia #ZespółAspergera #zmysły #ćwiczenia Autyzm

Reklamy
Reklamy
Reklamy
Reklamy

Reklamy

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: