Umiejętność sygnalizowania przerwy przez autystyczne dzieci jest bardzo ważna w codziennych aktywnościach w szkole czy w przedszkolu. Niestety trudno jest nam na początku ten moment wyłowić. Nic się złego nie stanie, jeśli przez pierwszy tydzień poświęcimy więcej czasu na obserwację dziecka niż na naukę

Jeśli dziecko przestaje reagować na polecenia lub zaczyna robić się nadreaktywne a nawet agresywne wtedy łatwo zorientować się, że właśnie nadszedł właściwy moment. Uczeń lub przedszkolak jest przeciążony. Jeśli natomiast dziecko „wytrzymuje” całą lekcję i nie zauważamy u niego niepokojących zachowań, spokojnie możemy czekać do końca lekcji.

Przerwa

Najpierw musimy wyjaśnić dziecku co oznacza pojęcie „przerwa”.

Przerwa jest to moment tylko dla Ciebie. Wtedy przestajesz wykonywać zadania szkolne i możesz zająć się tym co lubisz lub tym co chcesz teraz robić. Jeśli nie możesz z jakichś powodów mi tego zakomunikować – podnieś kartę z napisem przerwa (czas na przerwę lub potrzebuję przerwy) – możemy ją razem wykonać kolorowymi flamastrami (w jakim chcesz kolorze). Zawsze będzie leżała blisko Ciebie. Naucz dziecko jak podnosić i pokazywać kartę. Zademonstruj. Możecie zamiast tego używać umownego gestu. (Patrz zdjęcie u góry).

Nie nazywaj przerwy „końcem”. Przerwa umożliwia samoregulację, uspokojenie, skoncentrowanie się i powrót do wykonywanego zadania lekcyjnego/przedszkolnego. Wytłumacz, że przerwa nie jest karą – a jedynie narzędziem pozwalającym zachować spokój i kontrolę nad sobą. Przerwa nie może być uchyleniem od niechcianych zajęć.

W czasie przerwy

W trakcie przerwy dziecko może wyjść z sali np. do sklepiku szkolnego po przekąskę, wodę lub napój. (Gumy do żucia (bez cukru) i chrupiące zdrowe przekąski już dawno dobrze sprawdzają się w autystycznych szkołach w USA). Może przejść do specjalnego kącika ciszy gdzie znajdują się książki, kosz z zabawkami, kocami, piłeczkami, klockami itp. Można w sali lekcyjnej/przedszkolnej zaprojektować kącik sensoryczny z materacami na których dziecko może poleżeć, wygodnymi piankowymi czy dmuchanymi fotelami, specjalnymi dmuchanymi piłkami do siedzenia, huśtawkami, zabawkami sensorycznymi, spokojną muzyką i słuchawkami z których może skorzystać itp. Czas powinien być kontrolowany przez opiekuna. Co najmniej 20 minut. Przed wyznaczonym czasem zakomunikuj dziecku, np. że za 5 minut ogłoszę koniec przerwy i musisz wrócić aby dokończyć zadanie lekcyjne.

Organizuj przerwy tak aby były relaksujące dla dziecka – nie narzucaj mu danej aktywności, najlepiej niech samo wybierze co chce robić w tym czasie. Przerwy powinny umożliwiać zdolność do udanego funkcjonowania w grupie w codziennych interakcjach społecznych. Dzieci niezabierane z grup –  ale uczone jak mają sobie radzić z przeciążeniami szybciej poradzą sobie w środowisku szkolnym. Musimy nauczyć je jedynie wyłapywać momenty, w których ich zmysły zaczynają się buntować – to czasem trudne (zwłaszcza na początku) i nie zawsze widoczne. Działajmy instynktownie, wyprzedzajmy „wybuchy” nadreaktywności (w tym nasilone/wzmożone tiki i ruchy mimowolne; chodzenie od ściany do ściany, częstsze łapanie się za uszy, krzyki, mówienie do siebie, nasilone kiwanie itp.) lub całkowite wyłączenie. Gdy bliżej poznamy dzieci – nie będzie to już takie trudne. A dzieci szybko zrozumieją kiedy same powinny zrobić sobie przerwę. A to duży krok w stronę udanej edukacji i nauki samoregulacji autystycznego dziecka.

®Sylwia Iwan

 

 

 

Reklamy