Skuteczną strategią nauki umiejętności społecznych może się okazać technika zwana Mediacją Rówieśniczą

„Polega ona na tym, że typowe dzieci będące rówieśnikami dzieci z ASD wchodzą z nimi w interakcje w naturalnym otoczeniu. Umieszczanie ich razem w jednym miejscu to nie wszystko (prawdopodobnie dzieje się to w szkole, a twoje dziecko mimo to ma problemy społeczne). W ramach tej metody typowi rówieśnicy są uczeni, jak nawiązywać kontakt, podpowiadać reakcje społeczne, dawać konstruktywne uwagi i wzmacniać właściwe zachowania dzieci z ASD. Poznają oni kilka prostych zasad interakcji z osobą z ASD, takich jak bycie cały czas blisko niej, przyłączanie się do wykonywania przez nią czynności, komentowanie, chwalenie za najmniejsze zachowania interaktywne i bycie stanowczym. Oprócz tego mogą mieć ogólną wiedzę o ASD. Biorą też udział w odgrywaniu przykładowych sytuacji (np: dziecko z ASD ignoruje typowego kolegę lub ciągle opowiada o gryzoniach), żeby wiedzieć, jak należy reagować.

Po takim szkoleniu osoba dorosła przestaje pełnić funkcję terapeuty i nie nawiązuje bezpośrednich kontaktów z dziećmi z ASD, ale pozwala rówieśnikom na swobodne interakcje. Terapeuci są obecni, aby w razie konieczności wspierać, zachęcać i chronić dzieci z ASD, ale starają się jak najmniej ingerować w terapię prowadzoną przez „pośredników” – typowo rozwijające się dzieci. Często terapia Metodą Mediacji Rówieśniczej odbywa się w szkole, ale można ja realizować także w przychodni lub w ramach społeczności – istnieją również wersje terapii dostosowane do warunków domowych […]

Badania wykazują, że mediacje rówieśnicze przynoszą wyraźne korzyści. Wyniki jednego ze studiów pokazały, że częstość próśb o podanie czegoś, zwracania na siebie uwagi innego dziecka, czekania na swoją kolej i utrzymywania kontaktu wzrokowego wzrosła dwu-, a nawet trzykrotnie w wyniku interwencji rówieśniczych prowadzonych w przedszkolu. Okazało się też, że dzieci z ASD potrafiły uogólnić zdobyte umiejętności i przenieść je na długo; prawdopodobnie było to spowodowane wyeliminowaniem konieczności przenoszenia nowo zdobytych umiejętności z sytuacji zajęć z dorosłym terapeutą do sytuacji rozmowy i zabawy z typowym rówieśnikiem.

Możesz zapytać w szkole twojego dziecka, czy możliwe byłoby wprowadzenie pewnego rodzaju mediacji rówieśniczej w kasie. Dobrym pomysłem jest także dostosowanie tej metody do wykorzystania w domu – wtedy role terapeutów mogą odegrać dzieci sąsiadów lub rodzeństwo dziecka z ASD. Jeśli zdecydujesz się na to rozwiązanie, pamiętaj, żeby wcześniej przygotować i przeszkolić młodych „terapeutów”. Ponieważ znasz dziwactwa i trudności społeczne swojego dziecka, możesz przygotować jego rówieśników do radzenia sobie z konkretnymi problemami, które mogą wystąpić, odgrywając z nimi odpowiednie scenki. Ustal z typowym dzieckiem kilka zasad prawidłowej interakcji (np.: bądź blisko Johna; cały czas się z nim baw; jeśli będzie mówił do siebie, zignoruj to). Na początku kontroluj interakcje, podobnie jak w przypadku wyżej opisanych ustrukturyzowanych spotkań dziecka z kolegami w waszym domu.. Następnie wycofaj się i pozwól dzieciom na swobodny kontakt” (Ozonoff, Dawson, McPartland, 2015).

źródło: S. Ozonoff, G. Dawson, J. C. McPartland: „Wysokofunkcjonujące dzieci ze spektrum autyzmu…”, WUJ, Kraków 2015

Advertisements