Wprowadzenie
Uczniowie ze spektrum autyzmu (ASD — Zespół Aspergera/autyzm) stanowią grupę, która w edukacji wymaga indywidualnie dobranego wsparcia dydaktycznego, organizacyjnego i egzaminacyjnego. W myśl zasady równości szans edukacyjnych oraz obowiązujących przepisów prawa oświatowego, nauczyciele oraz szkoły mają obowiązek stosowania odpowiednich dostosowań warunków, form i wymagań edukacyjnych.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnych wytycznych prawnych, dobrych praktyk oraz konkretnych strategii — zarówno na lekcji, jak i w trakcie egzaminów (np. Egzamin ósmoklasisty, Matura) — które mogą być pomocne dla nauczyciela pracującego z uczniem w spektrum autyzmu.
1. Podstawy prawne i aktualny stan w Polsce
1.1. Ramy prawne
- Zgodnie z art. 44zzr ustawy o systemie oświaty oraz odpowiednimi komunikatami Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) szkoła oraz komisje egzaminacyjne muszą zapewnić uczniowi warunki i formy przeprowadzania egzaminów dostosowane do jego potrzeb edukacyjnych i psychofizycznych. Portal Oświatowy+2CKE+2
- W przypadku ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej możliwe jest stosowanie takich dostosowań jak: wydłużony czas pracy, osobna sala, arkusze dostosowane (większa czcionka, uproszczony tekst) itp. ROM-E Metis w Katowicach+2poradnia.kolbuszowa.pl+2
- W kontekście uczniów w spektrum autyzmu, wytyczne wskazują na konieczność indywidualizacji — zarówno w toku nauczania, jak i przy organizacji egzaminów. czasopisma.ujd.edu.pl+1
1.2. Dostosowania egzaminacyjne dla uczniów z ASD
- Uczniowie kończący szkołę podstawową, a także liceum/technikum, mają prawo do egzaminu w warunkach dostosowanych: dla ósmoklasisty – m.in. wydłużenie czasu, możliwość nieprzenoszenia odpowiedzi na kartę, oddzielna sala. Centrum Nauczania Domowego+2sp22.oswiata.tychy.pl+2
- W roku szkolnym 2025/2026 CKE potwierdza możliwość wnioskowania o indywidualne dostosowania również w przypadkach nieujętych standardowo przez komunikaty. Portal Oświatowy
2. Jakie dostosowania można zastosować – praktyczne podejście
Poniżej zestawienie dostosowań podzielonych na kategorie: (A) na lekcji i (B) na egzaminie. Każda z nich zawiera opis, uzasadnienie oraz wskazówki dla nauczyciela.
2.1. Dostosowania na lekcji
| Dostosowanie | Uzasadnienie | Wskazówki dla nauczyciela |
|---|---|---|
| Wyraźna struktura zajęć / plan na tablicy | Uczniowie z ASD często potrzebują jasnych ram i przewidywalności. | Rozpoczynaj zajęcia krótkim przeglądem planu („Co dziś zrobimy”), podkreślaj zmiany. |
| Mniejsza liczba zadań lub podział na etapy | Przerwanie zadania na mniejsze części redukuje nadmierne obciążenie poznawcze. | Zapisz zadanie etapami: 1) przeczytaj, 2) zaznacz, 3) zapisz odpowiedź. |
| Możliwość pracy z pomocą nauczyciela wspomagającego | Wspomaganie może ułatwić komunikację i skupienie. | Zapewnij wsparcie, jeśli dziecko ma w IPE zaznaczony taki punkt. |
| Preferencyjne miejsce w klasie (np. bliżej nauczyciela, z boku sali) | Redukcja bodźców rozpraszających, zwiększenie poczucia kontroli. | Ustal stałe miejsce pracy, unikaj częstych zmian. |
| Visuals i pomoce wizualne | Uczniowie z ASD często lepiej przetwarzają informacje wizualnie. | Wykorzystuj grafiki, schematy, kolorowe wyróżnienia. |
👇 Przeczytaj:
2.2. Dostosowania na egzaminie
Poniżej główne formy dostosowań — w praktyce należy je ustalić w IPE-/IPET-cie oraz zgłosić zgodnie z procedurą.
Czas pracy i forma
- Uczniowie mogą mieć wydłużony czas pracy nad arkuszem (np. +30-60 min w zależności przedmiotu) — w przypadku uczniów w spektrum autyzmu ze spowolnioną pracą poznawczą, nadmierną lękliwością. ROM-E Metis w Katowicach+1
- Możliwość nieprzenoszenia odpowiedzi na kartę — uczniowie w spektrum autyzmu mogą mieć trudności z motoryką, przenoszeniem odpowiedzi w krótkim czasie. ROM-E Metis w Katowicach
- Oddzielna sala egzaminacyjna — celem jest redukcja bodźców rozpraszających (hałas, ruch innych uczniów). sp22.oswiata.tychy.pl+1
- Obecność nauczyciela wspomagającego — jeśli przewidziano to wsparcie w toku edukacji i wpisano w dokumentację. poradnia.kolbuszowa.pl+1
- Arkusze dostosowane — większa czcionka, uproszczone polecenia, usunięcie zbędnych bodźców graficznych. czasopisma.ujd.edu.pl+1
- Złożenie wniosku o dodatkowe dostosowania — np. w przypadku specyficznych potrzeb, nieujętych standardowo w komunikacie CKE. Portal Oświatowy
Procedura wnioskowania
- Zespół nauczycieli (rada pedagogiczna) analizuje dokumentację ucznia (orzeczenie, IPET, opinie) i ustala zakres potrzeb. ROM-E Metis w Katowicach
- Dyrektor szkoły – przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego – występuje do odpowiedniej OKE z wnioskiem o dostosowanie formy lub warunków egzaminu. Portal Oświatowy+1
- Uczniowi i rodzicom przekazywana jest informacja na piśmie o przyznanych dostosowaniach najpóźniej do określonego terminu (np. 20 listopada dla egzaminu ósmoklasisty) w roku szkolnym. sp22.oswiata.tychy.pl+1
3. Specyfika uczniów z ASD – aspekty warte uwagi dla nauczyciela
3.1. Funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne
Uczniowie ze spektrum autyzmu często wykazują:
- preferencję dla rutyny i przewidywalności,
- trudności w przetwarzaniu wielu bodźców jednocześnie,
- wyższy poziom lęku egzaminacyjnego lub zmian w rutynie,
- silne zainteresowania, które mogą być wykorzystane edukacyjnie.
Dla nauczyciela oznacza to konieczność: używania jasnych komunikatów, strukturalizacji działań, przewidywania zmian, a także włączenia ucznia w proces planowania dostosowań.
3.2. Indywidualizacja wsparcia
W IPET-cie warto uwzględnić konkretne strategie, np.:
- harmonogram – „najpierw test, potem przerwa …”,
- „mam miejsce w sali bez okien/ blisko wyjścia” (jeśli wymaga minimalizacji bodźców),
- „mogę korzystać z pomocy nauczyciela”,
- „mogę skorzystać z przerwy sensorycznej” itp.
3.3. Współpraca z rodzicami i specjalistami
Regularna komunikacja z rodzicami oraz zespołem wspierającym (psycholog, terapeuta) umożliwia monitorowanie postępów ucznia oraz reagowanie na ewentualne trudności w adaptacji do warunków egzaminacyjnych.
4. Rekomendowane dobre praktyki dla nauczyciela
- Zorganizuj „próbny egzamin” w warunkach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych — uczniowie ze spektrum autyzmu lepiej funkcjonują, jeśli mogą „przećwiczyć” nową sytuację.
- Wykorzystuj strategie metakognitywne: naucz ucznia, by sam sobie dawał sygnały („Zostało mi 10 min – sprawdzę jeszcze raz odpowiedzi”).
- Zadbaj o środowisko: stałe miejsce, minimalizacja bodźców, w razie potrzeby słuchawki wyciszające lub przerwy sensoryczne.
- Przygotuj listę „pomocy” możliwych dla ucznia (np. słowniki, kalkulator, notatki) i zaznacz wyraźnie co jest możliwe zgodnie z orzeczeniem.
- Ułatw komunikację: stosuj krótkie instrukcje, potwierdzaj zrozumienie („Czy rozumiesz, co masz zrobić?”), stosuj wizualizacje.
- Monitoruj stres: uczniowie z ASD mogą nie manifestować typowych objawów – zadbaj o momenty wyciszenia przed egzaminem.
5. Przykładowa checklista dla nauczyciela przed egzaminem
… Sprawdzono, czy uczeń posiada aktualne orzeczenie lub opinię PPP.
… Zanalizowano dokumentację ucznia i ustalono zakres potrzeb (rada pedagogiczna).
… Wybrano konkretne dostosowania, zgodne z komunikatem CKE i IPET-em.
… Poinformowano rodziców/ucznia na piśmie o proponowanych dostosowaniach.
… Rodzic/uczeń potwierdził (lub odmówił) skorzystania z dostosowań.
… Złożono wniosek do OKE o niestandardowe dostosowania (jeśli konieczne).
… Zapewniono miejsce w odpowiedniej sali (cicha, osobna, dostosowana sensorycznie).
… Zaplanowano pomoc nauczyciela wspomagającego (jeśli przewidziana w IPET).
… Przygotowano materiały egzaminacyjne: arkusz dostosowany, komputer, słuchawki itp.
… Ustalono procedurę przerw sensorycznych i sposobów wyciszenia ucznia.
… Uczeń przeszedł próbny egzamin w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.
… Przekazano uczniowi jasne informacje o przebiegu egzaminu krok po kroku.
… Zespół nauczycieli sprawdził, czy wszystkie formalności są zrealizowane do terminu CKE.
6. Podsumowanie
Dostosowania formy i warunków przeprowadzania lekcji oraz egzaminów dla uczniów w spektrum autyzmu nie są jedynie administracyjną formalnością — to kluczowy element stworzenia warunków do równych szans edukacyjnych. Nauczyciel, który zna potrzeby ucznia, współpracuje z zespołem oraz wdraża dobre praktyki, może znacząco wpłynąć na powodzenie ucznia w procesie edukacyjnym i egzaminacyjnym.
Zapewnienie uczniowi komfortu poznawczego, emocjonalnego i środowiskowego — poprzez właściwe dostosowania — sprzyja jego zaangażowaniu, koncentracji i wykorzystaniu wiedzy w sytuacjach oceniania. Wspólnie z uczniem, rodzicami i zespołem specjalistów warto działać systemowo, planując zarówno codzienne lekcje, jak i momenty kluczowe, jak egzamin.
Bibliografia i linki do źródeł
„Warunki i formy przeprowadzenia egzaminów zewnętrznych dla uczniów z autyzmem” – PPP Kolbuszowa. poradnia.kolbuszowa.pl
Komunikat dyrektora CKE „Dostosowanie egzaminów do indywidualnych potrzeb uczniów w 2025/2026” – 22 września 2025. Portal Oświatowy
„Dostosowanie warunków i form egzaminu ósmoklasisty…” – czasopismo EAT, Skrzypczyk-Gałkowska I. 2023. czasopisma.ujd.edu.pl
„Dostosowania – aspekt prawny, uczeń z zespołem Aspergera” – Metis Katowice. ROM-E Metis w Katowicach
👇 Przeczytaj:
📌Powiązane
- Polski – Czytanie ze zrozumieniem w ASD: prosty protokół lekcji (kl. 4–8)
- Jak prowadzić lekcję z uczniem z autyzmem? 12 zasad skutecznej pracy w klasie
- Egzamin ósmoklasistów – autyzm i zespół Aspergera
- Praktyczne wskazówki dla nauczycieli: Jak wspierać ucznia z Zespołem Aspergera na lekcjach WF?
- Jak radzić sobie ze stresem przed egzaminem ósmoklasisty i maturą?
- Kompetencje przyszłości w edukacji: Jak uczyć dzieci rozumienia i interpretacji danych?
- Jak tłumaczyć zadania tekstowe uczniowi w spektrum (schemat + przykłady)
- Jakie są najlepsze strategie pracy z dziećmi z autyzmem w klasie integracyjnej?
Lista najczęściej zadawanych pytań
przez nauczycieli, rodziców oraz uczniów w spektrum autyzmu dotyczących dostosowań na lekcjach i egzaminach — z uwzględnieniem aktualnych informacji prawnych i praktycznych w polskim systemie oświaty.
1. Pytanie: Kto może otrzymać dostosowania warunków i formy lekcji/egzaminu?
Odpowiedź:
- Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej z zaleceniami dotyczącymi dostosowań może być objęty takimi działaniami. autyzmwszkole.com+3spsztabin.szkolna.net+3OKE Poznań+3
- W przypadku egzaminu Egzamin ósmoklasisty (i innych podobnych) to dokumentacja i decyzje rady pedagogicznej oraz dyrektora szkoły (oraz komisji egzaminacyjnej) decydują o przyznaniu dostosowań. spsztabin.szkolna.net+2autyzmwszkole.com+2
- Dostosowania nie przysługują automatycznie wszystkim uczniom w spektrum – indywidualna analiza potrzeb jest konieczna. czasopisma.ujd.edu.pl+1
2. P: Jakie konkretnie dostosowania są możliwe dla ucznia z ASD?
Odpowiedź:
Na lekcji i w szkole:
- stabilny plan dnia, wizualne harmonogramy, uprzedzanie o zmianach. pedagogszkolny.pl+2Portal edukacyjny+2
- zmniejszenie liczby bodźców rozpraszających (miejsce bliżej nauczyciela, mniej bodźców wizualnych i dźwiękowych) pedagogszkolny.pl
- podział zadań na etapy, jasne, krótkie instrukcje. Portal edukacyjny+1
Na egzaminie:
- przedłużony czas pracy z arkuszem. ROM-E Metis w Katowicach+2autyzmwszkole.com+2
- możliwość korzystania z arkusza dostosowanego (większa czcionka, uproszczone polecenia) czasopisma.ujd.edu.pl+1
- możliwość nieprzenoszenia odpowiedzi na kartę odpowiedzi. autyzmwszkole.com+1
- osobna sala egzaminacyjna lub inne odpowiednie warunki otoczenia. Centrum Nauczania Domowego+1
- pomoc nauczyciela wspomagającego (przy zapisie, czytaniu poleceń) jeśli to zgodne z dokumentacją. ROM-E Metis w Katowicach
3. P: Jak wygląda procedura zgłoszenia dostosowań przed egzaminem?
Odpowiedź:
- Rada pedagogiczna szkoły wybiera spośród możliwych dostosowań dla konkretnego ucznia. OKE Poznań+1
- Dyrektor szkoły (lub upoważniony nauczyciel) informuje rodziców (lub pełnoletniego ucznia) o zaproponowanych dostosowaniach na piśmie w określonym terminie (np. do 20 listopada dla Egzaminu ósmoklasisty) OKE Poznań+1
- Rodzic lub uczeń decyduje, czy korzysta z przyznanych dostosowań i składa oświadczenie. OKE Poznań
- W przypadku niestandardowych potrzeb – możliwy jest wniosek do okręgowej komisji egzaminacyjnej o dostosowanie, które nie są ujęte w standardowym komunikacie. OKE Poznań+1
4. P: Czy uczniowie z ASD muszą zdawać egzamin ósmoklasisty lub maturę?
Odpowiedź:
- Tak – dla uczniów kończących szkołę podstawową obowiązuje Egzamin ósmoklasisty. Centrum Nauczania Domowego
- Jednak w pewnych przypadkach – przy orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym lub inne sprzężone niepełnosprawności – możliwe jest zwolnienie z egzaminu. Centrum Nauczania Domowego
- Dostosowania umożliwiają uczniowi udział w egzaminie w warunkach bardziej korzystnych – nie oznaczają likwidacji wymagań, ale wsparcie zgodne z potrzebami.
5. P: Jak pomóc uczniowi z ASD w przygotowaniu się do egzaminu?
Odpowiedź:
- Przeprowadź „próbny egzamin” w warunkach zbliżonych do rzeczywistych – uczniowi łatwiej będzie przetworzyć sytuację. autyzm.life i neuroróżnorodni+1
- Przygotuj konkretny plan dnia egzaminacyjnego: kiedy wstaje, co je, co robi przed wyjściem. autyzm.life i neuroróżnorodni
- Zapewnij wsparcie w zakresie: odpowiedniej ilości snu, aktywności fizycznej, zdrowej diety i czasu relaksu – bo stres u uczniów w spektrum autyzmu może być większy. autyzm.life i neuroróżnorodni
- Zapewnij jasną informację o tym, co będzie się działo na egzaminie – przewidywalność redukuje lęk.
6. P: Czy dostosowania gwarantują wyższy wynik egzaminu?
Odpowiedź:
- Nie – dostosowania nie zmieniają wymagań merytorycznych egzaminu, tylko formę i warunki (czas, środowisko, pomoc).
- Celem jest umożliwienie uczniowi korzystania z jego wiedzy i umiejętności w warunkach, które minimalizują barierę wynikającą z niepełnosprawności lub zaburzeń. czasopisma.ujd.edu.pl+1
- Wynik zależy nadal od przygotowania, nauki oraz wsparcia środowiska.
7. P: Kiedy zmiany w planie dnia lub w sytuacji egzaminacyjnej mogą być trudne dla ucznia z ASD i jak na to reagować?
Odpowiedź:
- Uczniowie ze spektrum autyzmu często reagują negatywnie na nagłe zmiany, nieprzewidywalność, wysoką stymulację sensoryczną. pedagogszkolny.pl+1
- Nauczyciel i rodzice powinni: uprzedzać o zmianach z wyprzedzeniem, stosować wizualne harmonogramy, mieć przygotowane „bezpieczne miejsce” lub procedurę wyciszenia.
- W sytuacji egzaminu: modelować cały przebieg z wyprzedzeniem, wytłumaczyć, co się zmieni, jakie działania są przewidziane.
8. P: Czy nauczyciel wspomagający może pomagać na egzaminie uczniowi z ASD?
Odpowiedź:
- Tak – w uzasadnionych przypadkach, gdy zostało to przewidziane w dokumentacji ucznia (np. IPE/IPET) i wpisane w decyzji o dostosowaniu egzaminu. ROM-E Metis w Katowicach+1
- Pomoc ta dotyczy głównie odczytywania poleceń, zapisywania odpowiedzi, obsługi urządzeń – nie może polegać na podpowiadaniu odpowiedzi. autyzmwszkole.com
- Warunkiem jest, aby uczeń był wcześniej przyzwyczajony do tej formy pomocy – egzamin nie jest czasem na wprowadzanie nowych, niesprawdzonych form wsparcia.
9. P: Co zrobić, gdy uczeń wskazuje, że warunki egzaminu są dla niego za trudne mimo przyznanych dostosowań?
Odpowiedź:
- Należy przeanalizować przyczynę trudności: czy to kwestia środowiska, czy też potrzeba dodatkowego wsparcia (np. wyciszenie sali, przerwa sensoryczna).
- Skontaktować się z pedagogiem szkolnym i zespołem egzaminacyjnym, by sprawdzić, czy istnieje możliwość dodatkowego dostosowania (np. indywidualna sala, inny układ miejsca). W wyjątkowych sytuacjach możliwy jest wniosek do OK E o niestandardowe dostosowania. OKE Poznań
- Po egzaminie – przeanalizuj wspólnie z uczniem co było trudne, by w przyszłości jeszcze lepiej przygotować się do podobnych sytuacji.
10. P: Czy dostosowania są stałe przez cały czas edukacji (lekcje, sprawdziany, egzaminy)?
Odpowiedź:
Ważne: regularny przegląd potrzeb ucznia, bo jego funkcjonowanie może się zmieniać z czasem.
Dostosowania lekcyjne (np. indywidualizacja metody, harmonogramu) mogą być długofalowe i zapisane w IPE/IPET. Niepełnosprawność i Rehabilitacja
Dostosowania egzaminacyjne muszą być każdorazowo przewidziane i zapisane w decyzji dotyczącej danego egzaminu – nie oznacza to, że raz przyznane będą automatycznie przy kolejnych egzaminach. Procedura wniosku i decyzji może być ponawiana lub aktualizowana. OKE Poznań
👇 Przeczytaj:
✅ ROZSZERZONE FAQ – 30 najczęściej zadawanych pytań o dostosowania dla uczniów z ASD
(Nauczyciele – Rodzice – Uczniowie)
📘 A. FAQ dla nauczycieli (10 najczęstszych pytań)
1. Jakie dostosowania są najczęściej stosowane dla uczniów z ASD na lekcjach?
Najczęstsze: przewidywalny plan lekcji, wizualne instrukcje, podział zadań na etapy, preferencyjne miejsce, ograniczenie bodźców, wydłużony czas pracy, sprawdziany w cichej sali.
2. Czy uczeń z ASD może pisać sprawdzian w osobnej sali?
Tak, jeśli wynika to z dokumentacji ucznia lub decyzji rady pedagogicznej. Praktyka ta jest coraz częstsza w szkołach ze względu na wysoki poziom wrażliwości sensorycznej.
3. Czy mogę uprościć polecenia na sprawdzianie?
Tak — jeśli nie zmienia to poziomu wymagań. Uproszczenie polecenia to dostosowanie formy, nie treści.
4. Jak przygotować ucznia z ASD do lekcji, która zmienia rutynę (np. wycieczka, zastępstwo)?
Najlepiej:
- poinformować go wcześniej,
- pokazać harmonogram zmiany,
- opowiedzieć krok po kroku, co się wydarzy,
- użyć obrazków lub krótkiego filmu.
5. Jak reagować na przeciążenie sensoryczne ucznia?
Zapewnij:
- przerwę sensoryczną,
- ciche miejsce,
- krótką aktywność ruchową,
- możliwość wyjścia z klasy z asystą.
6. Czy na egzaminie mogę czytać uczniowi polecenia?
Tak — jeśli takie dostosowanie wynika z dokumentacji i zostało zatwierdzone w decyzji komisji egzaminacyjnej. Dotyczy to np. trudności językowych lub zaburzeń koncentracji uwagi.
7. Czy uczeń ze spektrum może korzystać z komputera?
Tak — jeśli wynika to z zaleceń, szczególnie gdy uczeń ma trudności grafomotoryczne, zaburzenia motoryki małej lub napięcie mięśniowe podczas pisania.
8. Co zrobić, jeśli rodzic żąda dostosowań, których nie ma w orzeczeniu?
Wyjaśnić, że dostosowania wynikają:
- z orzeczenia,
- z opinii PPP,
- z decyzji rady pedagogicznej,
- z komunikatów CKE.
Można jednak wystąpić o dodatkową opinię do PPP.
9. Czy dostosowania mogą wpływać na ocenę?
Dostosowania w formie (np. wydłużony czas, prostsze instrukcje) nie obniżają wymagań i nie zniekształcają procesu oceniania.
10. Jak monitorować, czy dane dostosowanie działa?
Najlepiej tworzyć krótkie notatki:
- co pomogło?
- co przeszkadzało?
- jak reagował uczeń?
- co trzeba zmodyfikować?
W IPET można wpisać ewaluację co 2–3 miesiące.
👇 Przeczytaj:
📗 B. FAQ dla rodziców (10 najczęstszych pytań)
1. Czy moje dziecko musi zdawać egzamin ósmoklasisty?
Tak — chyba że ma orzeczenie o niepełnosprawności intelektualnej umiarkowanej/znacznej lub sprzężone trudności. Wtedy może zostać zwolnione.
2. Jakie dostosowania przysługują mojemu dziecku?
To zależy od dokumentacji: orzeczenia, opinii PPP, IPET. Najczęstsze:
- wydłużony czas,
- osobna sala,
- nieprzenoszenie odpowiedzi,
- czytanie poleceń,
- arkusz dostosowany.
3. Czy dostosowania poprawią wynik egzaminu?
Dostosowania mają wyrównać szanse, ale nie obniżają wymagań. Nie gwarantują wyższych wyników.
4. Co jeśli moje dziecko boi się egzaminu?
Pomagają:
- próby egzaminu,
- oglądanie sali z wyprzedzeniem,
- powtarzalny plan dnia,
- techniki oddechowe.
5. Czy rodzic może odmówić proponowanych dostosowań?
Tak — rodzic składa podpis, że akceptuje (lub nie) dostosowania.
6. Co jeśli dziecko nie chce korzystać z dostosowań?
Warto porozmawiać, przećwiczyć sytuację, wyjaśnić sens dostosowania.
Uczeń nie musi korzystać z dostosowania, jeśli nie czuje się komfortowo.
7. Czy mogę prosić o dodatkowe dostosowanie, którego nie ma w przepisach?
Tak — rodzic może złożyć wniosek do dyrektora lub PPP. Szkoła również może wystąpić do OKE o dostosowanie niestandardowe.
8. Czy moje dziecko może mieć przerwy sensoryczne na egzaminie?
Tak — w niektórych przypadkach jest to dopuszczalne, o ile zostało wpisane w dokumentację.
9. Jak mogę pomóc dziecku podczas przygotowań?
- ucząc strategii planowania,
- budując rutynę,
- stosując wizualne harmonogramy,
- oferując wsparcie emocjonalne.
10. Czy dziecko może mieć przy sobie przedmiot sensoryczny?
Tak — jeśli nie zakłóca egzaminu i wynika to z dokumentacji. Np. piłeczka antystresowa, masażer, zimny kompres.
👇 Przeczytaj:
📙 C. FAQ dla uczniów z ASD (10 pytań)
1. Czy egzamin będzie bardzo trudny?
Może być wymagający, ale dostaniesz pomoc, która ułatwi Ci pracę — np. dłuższy czas, ciszę, własną salę.
2. Co jeśli nie będę wiedzieć, co robić?
Nauczyciel dyżurujący może Ci przypomnieć instrukcję. Nie będzie podpowiadał, ale pomoże Ci się odnaleźć.
3. Czy mogę mieć przerwę, jeśli poczuję stres?
Tak — jeśli jest to w Twoich dostosowaniach. To normalne, że potrzebujesz chwili wyciszenia.
4. Czy muszę pisać szybko?
Nie — możesz mieć więcej czasu. Ważne, abyś pracował swoim tempem.
5. Czy inni będą patrzeć, że mam inne warunki?
Często uczniowie piszą w innych salach i nikt na to nie zwraca uwagi. To normalne.
6. Co jeśli polecenie jest niezrozumiałe?
Możesz poprosić o przeczytanie go na głos lub zapytać o wyjaśnienie, jeśli takie dostosowanie masz przyznane.
7. Czy mogę siedzieć w cichym miejscu?
Tak — bardzo często uczniowie z ASD piszą w małej sali, gdzie jest spokojniej.
8. Czy mogę użyć komputera?
Tak — jeśli jest to przewidziane dla Ciebie. Komputer pomaga, gdy trudno pisać ręcznie.
9. Co jeśli się zdenerwuję?
Możesz robić techniki oddechowe albo poprosić o krótką przerwę.
10. Czy mogę mieć przy sobie coś, co pomaga (np. piłeczkę)?
Tak — jeśli to w Twoich dostosowaniach. To pomaga się skoncentrować.
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
autyzmwszkole.com 