5 kroków regulacyjnych dla młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu (Self-Reg + TUS)
Rozmowa o śmierci — nawet zwykłe pytanie, wspomnienie lub informacja — może uruchomić coś bardzo głębokiego. Niezależnie od wieku, temat końca życia jest dla ludzkiego mózgu jednym z najbardziej obciążających. Dla osób w spektrum autyzmu bywa szczególnie trudny, bo uderza w to, co daje poczucie bezpieczeństwa: przewidywalność, logikę, ciągłość i kontrolę nad światem.
Śmierci nie da się uporządkować ani przewidzieć — i właśnie to potrafi boleć najbardziej.
Nie chodzi jednak o to, by „nie czuć”, „nie myśleć” albo „odciąć się”. Chodzi o to, by wrócić do równowagi, gdy emocje, lęk lub napięcie zaczynają przytłaczać.
Poniżej znajdziesz pięć kroków, które pomagają uspokoić ciało i umysł — tak, byś po trudnej rozmowie znów poczuł/a grunt pod nogami.
👉 Przeczytaj:
🌿 KROK 1: Nazwij, co czujesz — bez oceniania i wstydu
Możesz powiedzieć do siebie w myślach lub na głos:
- „To było dla mnie trudne.”
- „Czuję lęk / smutek / napięcie / chaos.”
- „To normalne, że tak reaguję.”
Nazwanie emocji nie nasila ich — ono je porządkuje.
Osoby w spektrum często czują bardzo intensywnie, choć tego na zewnątrz nie widać. To w porządku. Nie musisz się tego wstydzić.
🌿 KROK 2: Przywróć poczucie bezpieczeństwa „tu i teraz”
Lęk o śmierć jest najczęściej lękiem o przyszłość, której nie znamy.
Pomagają zdania-kotwice:
- „Teraz jestem bezpieczny.”
- „Jestem tu. Jestem żywy/a.”
- „To tylko myśl, nie rzeczywistość.”
Możesz też zrobić krótkie ćwiczenie sensoryczne, które uspokaja układ nerwowy:
zadziałaj na zmysły → dotknij chłodnej powierzchni, owiń się kocem, przytul ciężką poduszkę, połóż dłonie na stole, żeby poczuć stabilność.
Ciało musi doświadczyć, że świat nadal jest pod nim.
🌿 KROK 3: Oddychaj powoli — ciało musi wrócić do rytmu
Oddychaj w prostym schemacie (3–4 razy):
Wdech 4 sekundy → pauza 2 sekundy → wydech 6 sekund
Ważne: wydech dłuższy niż wdech.
Dzięki temu układ nerwowy wysyła sygnał „nie ma zagrożenia”.
To nie metafizyka. To fizjologia.
Oddychając wolniej, przerywasz spiralę napięcia.
🌿 KROK 4: Nadaj znaczenie, które koi, a nie rani
Osoby w ASD często szukają sensu i faktów. Ale w rozmowach o śmierci faktów jest niewiele, a emocji — dużo.
Możesz powiedzieć do siebie:
- „Nie znam wszystkich odpowiedzi i nie muszę.”
- „Pamięć może znaczyć miłość, nie tylko ból.”
- „Mam prawo szukać własnego sensu.”
Tu chodzi o ukojenie, nie o filozofię.
🌿 KROK 5: Zamknij temat w głowie, zanim przejdziesz dalej
Po trudnej rozmowie nie „uciekaj w działanie” od razu. Zamknij ją świadomie:
- „Ta rozmowa się skończyła.”
- „Teraz wracam do rzeczy, które mnie uspokajają.”
Dopiero potem wybierz coś przewidywalnego, co porządkuje świat:
- układanie
- sprzątanie biurka
- słuchanie tej samej spokojnej muzyki
- rutyna dnia
To jak domykanie okna — żeby nie zostawiać przeciągu w głowie.
👉 Przeczytaj:
🌿 Trudne pytania, które mogą wracać — i jak możesz na nie odpowiadać sobie
„Co będzie po śmierci?”
→ „Nie wiem. I to w porządku, że nie wiem.”
„Czy ktoś jeszcze odejdzie?”
→ „Tak, ale nie teraz. Dziś jestem bezpieczny.”
„Dlaczego to w ogóle istnieje?”
→ „Tak wygląda życie. Skupię się na tym, co jest przede mną dziś.”
Nie uciekasz. Nie zakłamujesz. Po prostu nie karmisz lęku.
🌿 Czego unikać, żeby nie nakręcać spirali strachu
❌ analizowania wszystkiego godzinami
❌ czytania o śmierci w internecie (algorytm dowiezie Ci najgorsze)
❌ metafor typu „zasnął na zawsze” (umysł dosłowny lubi je brać serio)
❌ poczucia, że „muszę to zrozumieć do końca”
Nie musisz.
🌿 Jeśli temat wraca — oto komunikaty, które działają jak lekko ciepły koc
- „Nie jestem w tym sam.”
- „To minie.”
- „To tylko myśl, a nie fakt.”
- „Mam prawo odpocząć od trudnych tematów.”
📌Powiązane:
- Sesje terapeutyczne dla dzieci z ASD i zaburzeniami lękowymi
- Samoregulacja emocji: Plan zajęć rewalidacyjnych dla uczniów ze spektrum autyzmu
- Radzenie sobie z lękiem – umiejętności społeczne
- Przyczyny twojego lęku. Zajęcia terapeutyczne dla ucznia ze spektrum autyzmu
- Tworzenie okienka emocji – Pomoc w nauce wyrażania uczuć
- Jak uczyć dziecko ze spektrum autyzmu wyrażania i regulacji emocji? Poradnik dla pedagogów i terapeutów
🌿 Zakończenie
Śmierć jest trudnym tematem dla każdego mózgu.
Dla mózgu w spektrum — często podwójnie. Ale to nie znaczy, że jesteś słabszy.
Wręcz przeciwnie — świadomość, że to Cię porusza, jest oznaką wrażliwości, a nie braku siły.
Możesz czuć. Możesz pytać. Możesz szukać.
A kiedy robi się za dużo — masz narzędzia, żeby wrócić do równowagi, krok po kroku.
✅ Dołącz do nas i zyskaj więcej!
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli,terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – pełny dostęp do nowych materiałów, scenariuszy, narzędzi w tym arkuszy pracy i innych tematów zebranych w górnych zakładkach tematycznych.
📚 Czytaj eBooki, pobieraj Pakiety lekcyjne i korzystaj z gotowych scenariuszy zajęć i terapii, które oszczędzają Twój czas i wspierają rozwój uczniów.
👉 Czytaj aktualne, codzienne, wolne artykuły na autyzmwszkole.com i buduj swoją bazę materiałów krok po kroku!
👉 Przeczytaj:
autyzmwszkole.com 