Ćwiczenia wspierające komunikację, empatię i rozumienie relacji społecznych. Rewalidacja dla uczniów z Zespołem Aspergera.
Temat zajęć:
„Świąteczne prezenty i ich znaczenie – ćwiczenie komunikacji, empatii i rozumienia relacji społecznych”
Grupa docelowa:
Uczniowie z Zespołem Aspergera (indywidualnie lub w małej grupie – 2-4 osoby).
Cele zajęć
Cele ogólne:
- Wspieranie rozwoju umiejętności społecznych i komunikacyjnych.
- Rozwijanie empatii i zrozumienia intencji innych osób.
- Budowanie pozytywnych skojarzeń związanych z tradycją obdarowywania.
Cele szczegółowe:
- Uczeń potrafi zidentyfikować emocje związane z otrzymywaniem i dawaniem prezentów.
- Uczeń potrafi wyrazić swoje potrzeby i oczekiwania w formie listy prezentów.
- Uczeń rozumie, że prezenty wyrażają uczucia i intencje osoby dającej.
Metody pracy
- Dyskusja kierowana.
- Metoda inscenizacji (odgrywanie ról).
- Praca z pomocami wizualnymi.
- Ćwiczenia praktyczne i twórcze.
Pomoce dydaktyczne
- Ilustracje związane ze świętami (np. choinka, prezenty, rodzina przy stole).
- Karty z emocjami (radość, zaskoczenie, wdzięczność, rozczarowanie).
- Arkusze papieru, kolorowe pisaki, naklejki – do stworzenia listy prezentów.
- Pudełka lub woreczki udające prezenty (mogą być puste).
- Tablica lub flipchart.
Czas trwania zajęć
45 minut.
Przebieg zajęć
1. Część wstępna (10 minut)
Przywitanie i wprowadzenie do tematu:
- Nauczyciel wita uczniów i zadaje pytanie: „Co najbardziej lubicie w świętach?”
- Zachęca uczniów do podzielenia się swoimi skojarzeniami.
- Na tablicy zapisuje odpowiedzi dzieci, np. „choinka”, „prezenty”, „kolędy”.
- Zagadnienie prezentów:
- Nauczyciel wprowadza temat zajęć: „Dziś porozmawiamy o prezentach – dlaczego je dajemy i co one znaczą.”
- Pokazuje ilustracje związane z obdarowywaniem i pyta: „Jak czujesz się, kiedy dostajesz prezent? A kiedy go dajesz?”
- Rozgrzewka emocjonalna:
- Dzieci wybierają karty z emocjami, które kojarzą im się z otrzymaniem prezentu.
- Nauczyciel pyta: „Dlaczego wybraliście te emocje?”
2. Część główna (30 minut)
Etap 1: Rozumienie emocji związanych z prezentami
- Ćwiczenie z ilustracjami:
- Nauczyciel prezentuje scenki, np.:
- Dziecko dostaje wymarzony prezent.
- Dziecko otrzymuje coś, czego nie chciało.
- Uczniowie omawiają, jakie emocje mogą towarzyszyć tym sytuacjom, korzystając z kart z emocjami.
- Nauczyciel prezentuje scenki, np.:
- Dyskusja kierowana:
- Pytania nauczyciela:
- „Czy zawsze prezenty muszą być drogie, żeby cieszyły?”
- „Jak myślisz, dlaczego ktoś daje ci prezent?”
- „Czy łatwiej dawać czy otrzymywać prezenty?”
- Pytania nauczyciela:
Etap 2: Ćwiczenia praktyczne
- Tworzenie listy prezentów:
- Uczniowie tworzą własne listy prezentów, które chcieliby dostać.
- Nauczyciel zadaje pytania pomocnicze: „Dlaczego właśnie to?”, „Jak byś się czuł, gdybyś to dostał?”
- Odgrywanie ról:
- Dzieci odgrywają scenki, w których wręczają i otrzymują prezenty.
- Każdy uczeń wybiera pudełko z „prezentem” i wręcza je innemu, mówiąc np.: „Wybrałem to dla ciebie, bo myślę, że ci się spodoba.”
- Nauczyciel zachęca do odpowiedzi typu: „Dziękuję, to bardzo miłe!”, „Doceniam, że o mnie pomyślałeś.”
- Dzieci odgrywają scenki, w których wręczają i otrzymują prezenty.
Etap 3: Znaczenie prezentów
- Rozmowa o intencjach:
- Nauczyciel wyjaśnia: „Prezenty to sposób, żeby pokazać, że kogoś lubimy lub że o nim pamiętamy.”
- Uczniowie w parach wymyślają, jakie prezenty mogłyby sprawić radość bliskim osobom, np. mamie, tacie, koledze.
3. Część końcowa (5 minut)
- Podsumowanie zajęć:
- Nauczyciel pyta: „Czego się dzisiaj nauczyliśmy o prezentach?”
- Dzieci dzielą się swoimi przemyśleniami.
- Zakończenie:
- Nauczyciel dziękuje za udział i podkreśla, że najważniejsze w dawaniu prezentów jest myślenie o innych i chęć sprawienia im radości.
Ewaluacja
- Obserwacja, czy uczniowie potrafią przypisać emocje do sytuacji.
- Ocena zaangażowania w odgrywanie ról.
- Sprawdzenie, czy uczniowie rozumieją, że prezenty to nie tylko rzeczy materialne, ale także sposób wyrażania uczuć.
Najczęsciej zadawane pytania:
1. Dlaczego warto rozmawiać z uczniami z Zespołem Aspergera o prezentach?
Rozmowa o prezentach pomaga uczniom zrozumieć intencje społeczne i emocje związane z obdarowywaniem, co wspiera rozwój ich umiejętności społecznych.
2. Jakie trudności mogą mieć uczniowie z Zespołem Aspergera w kontekście prezentów?
Uczniowie z ZA mogą mieć trudności w rozumieniu symbolicznego znaczenia prezentów lub wyrażaniu emocji związanych z dawaniem i otrzymywaniem.
3. Jak dostosować zajęcia do indywidualnych potrzeb uczniów?
Warto dostosować tempo zajęć i wprowadzać dodatkowe wsparcie wizualne, np. diagramy emocji, jeśli uczeń potrzebuje więcej czasu na zrozumienie tematu.
Ten scenariusz nie tylko wprowadza uczniów z Zespołem Aspergera w świąteczną atmosferę, ale również wspiera ich rozwój społeczny, ucząc empatii, rozumienia intencji i nawiązywania pozytywnych relacji.













































