Sprawczość emocjonalna

Sprawczość emocjonalna, czyli umiejętność świadomego regulowania swoich emocji i reakcji na nie, odgrywa kluczową rolę w osiąganiu równowagi psychicznej oraz sukcesu w życiu osobistym i zawodowym.

Jak zauważył Viktor Frankl, austriacki psychiatra i autor książki “Człowiek w poszukiwaniu sensu”, istnieje przestrzeń między bodźcem a reakcją, w której tkwi nasza siła wyboru. To właśnie w tej przestrzeni możemy decydować, jak zareagować na sygnały z emocjonalnego systemu ostrzegawczego. Odpowiedzialność za swoje reakcje daje nam wolność i możliwość rozwoju.

Sprawczość emocjonalna obejmuje kilka kluczowych elementów:

1. Świadomość emocji: Polega na rozpoznawaniu i rozumieniu własnych emocji oraz ich wpływu na nasze zachowanie.

2. Samoregulacja: Oznacza umiejętność kontrolowania swoich reakcji emocjonalnych, aby zachować spokój i koncentrację nawet w sytuacjach stresowych.

3. Empatia: Pozwala nam zrozumieć emocje innych osób i odpowiednio na nie zareagować, co sprzyja budowaniu zdrowych relacji interpersonalnych.

4. Umiejętność rozwiązywania problemów: Pomaga nam radzić sobie z trudnościami i konfliktami w sposób konstruktywny, zamiast ulegać impulsywnym reakcjom.

Cel zajęć: Celem tych zajęć jest wspieranie uczniów ze spektrum autyzmu w rozwijaniu umiejętności sprawczości emocjonalnej, które pomogą im lepiej radzić sobie z własnymi emocjami i interakcjami społecznymi.

Czas trwania: Seria zajęć może trwać od 6 do 8 tygodni, spotykając się raz lub dwa razy w tygodniu przez około 45-60 minut.

Zajęcie 1: Wprowadzenie do emocji

• Krótka dyskusja na temat różnych emocji (radość, smutek, złość, strach) i jak się objawiają.
• Pokazanie obrazków lub kart z twarzami wyrażającymi różne emocje, a uczniowie starają się nazwać te emocje.
• Ćwiczenia oddechowe: Nauczenie prostych technik oddechowych jako narzędzia do radzenia sobie ze stresem i emocjami.

Zajęcie 2: Rozpoznawanie emocji

• Gry i zabawy mające na celu pomóc uczniom w rozpoznawaniu emocji u siebie i innych osób, na przykład „Gra w udawanie emocji” lub „Karty z emocjami”.
• Ćwiczenia praktyczne: Tworzenie własnych kół emocji, na których uczniowie mogą zaznaczyć swoje własne emocje.

Zajęcie 3: Rozumienie przyczyn emocji

• Dyskusja na temat różnych sytuacji, które mogą wywoływać różne emocje.
• Ćwiczenia w identyfikowaniu przyczyn emocji: Uczniowie dzielą się swoimi doświadczeniami i próbują zidentyfikować, co mogło wywołać ich reakcje emocjonalne.

Zajęcie 4: Samoregulacja emocjonalna

• Nauczanie technik samoregulacji, takich jak „liczenie do dziesięciu”, „oddechowa kostka lodu” lub „muszka w słoiku”.
• Ćwiczenia w praktykowaniu tych technik w sytuacjach stresowych lub emocjonalnych.

Zajęcie 5: Empatia i rozumienie innych

• Dyskusja na temat znaczenia empatii i jak można zrozumieć uczucia innych osób.
• Gry i role-playing: Uczniowie mogą odgrywać różne scenariusze, aby lepiej zrozumieć punkt widzenia innych osób.

Zajęcie 6: Planowanie reakcji

• Ćwiczenia w planowaniu odpowiednich reakcji na różne sytuacje społeczne lub emocjonalne.
• Tworzenie listy strategii, które uczniowie mogą wykorzystać, gdy czują się przytłoczeni emocjami.

Zajęcie 7: Podsumowanie i refleksja

• Krótka powtórka głównych tematów omawianych podczas zajęć.
• Indywidualna refleksja: Uczniowie dzielą się tym, co najbardziej zapadło kim w pamięci na zajęciach i jakie umiejętności chcieliby dalej rozwijać.

Zajęcie 8: Kontynuacja praktyki i wsparcie

• Podsumowanie celów zajęć i zachęta do kontynuowania praktyki technik sprawczości emocjonalnej w codziennym życiu.
• Zapewnienie uczniom wsparcia i dostępu do dodatkowych zasobów, które mogą pomóc im dalej rozwijać te umiejętności.

Poprzez regularne ćwiczenia i dyskusje, te zajęcia terapeutyczne mogą pomóc uczniom ze spektrum autyzmu w rozwijaniu kluczowych umiejętności emocjonalnych, które będą miały pozytywny wpływ na ich życie codzienne.