Obchody Dnia Przeciwko Przemocy i Nękaniu, w tym Cybernękaniu w Szkole
Obchody Dnia Przeciwko Przemocy i Nękaniu, w tym Cybernękaniu w Szkole odbywają się w pierwszy czwartek listopada. Ich celem jest zwrócenie uwagi na fakt, że wszelkie formy przemocy w szkole stanowią naruszenie praw dzieci i młodzieży do edukacji, zdrowia oraz poczucia bezpieczeństwa. Obchody tego dnia mają przyczynić się do wzmocnienia partnerstwa w podejmowaniu inicjatyw służących zapobieganiu i eliminowaniu przemocy i znęcania się, w tym nękania za pomocą technik cyfrowych (cybernękania). Ważne jest również zwrócenie uwagi na pilną potrzebę zajęcia się pierwotnymi przyczynami zjawiska przemocy szkolnej i na konieczność promowania kultury poszanowania praw uczniów z jednej strony, a zerowej tolerancji dla przemocy z drugiej. Proklamując Dzień, UNESCO apeluje do państw członkowskich, agend ONZ, innych organizacji międzynarodowych i szeroko rozumianego społeczeństwa obywatelskiego o wsparcie dla idei obchodów Dnia, pomoc w ich promocji i organizacji, zarówno w skali międzynarodowej, krajowej, jak i – przede wszystkim – lokalnej. Przeciwstawienie się zjawiskom agresji i nękania w szkole ma zasadnicze znaczenie dla osiągania Celów Agendy Zrównoważonego Rozwoju 2030, w szczególności Celu 4., dążącego do zapewnienia wszystkim edukacji włączającej na wysokim poziomie i promowania uczenia się przez całe życie, a także Celu 16., nakazującego promowanie pokojowych, zrównoważonych, włączających modeli rozwoju społecznego.
| TEMAT | Czym jest dokuczanie? Jaka postawa zasługuje na miano „dokuczacza”? Jak radzić sobie z dokuczaniem? |
| CELE | Przedstawienie dzieciom problemu dokuczania, Rozwijanie umiejętności identyfikowania dokuczania, Uświadomienie, że dokuczanie wyrządza dzieciom krzywdę, Kształtowanie umiejętności radzenia sobie z dokuczaniem. |
| METODY | Praca indywidualna, w małych zespołach i z całą grupą, praca w kręgu, dyskusja i zabawy. |
| POTRZEBNE MATERIAŁY | kartki A4 i B1, markery, długopisy i kredki. |
Przygotowanie
Prowadzący powinien się upewnić, że dzieci mają wystarczające umiejętności do realizacji tego tematu. To może być dobry moment na przegląd treści poruszonych na wcześniejszych spotkaniach / materiału zrealizowanego podczas wcześniejszych spotkań, aby właściwie przygotować dzieci do przyswojenia nowych informacji.
Podczas wybierania materiałów i zasobów uzupełniających scenariusz lekcji (np. książek, filmów) należy spojrzeć na nie z perspektywy dzieci. Znajdź materiały, które wzbogacą zajęcia i sprawią, że nawiążesz lepszą komunikację z uczestnikami.
Po wybraniu materiałów i upewnieniu się, że docelowa grupa będzie w stanie zrozumieć treść lekcji, można zorganizować miejsce zajęć i usadzić wszystkich uczestników w kręgu. Postaw w widocznym i łatwo dostępnym dla siebie miejscu tablicę z przymocowaną kartką B1 oraz markerem i rozpocznij zajęcia.
Wprowadzenie
Prowadzący wita uczestników i przeprowadza tzw. rundkę. Każdy odpowiada na pytania: Jak się dzisiaj czujesz? Co wydarzyło się u ciebie w ostatnim tygodniu? Następnie nauczyciel udostępnia dzieciom rozsypanki karteczek z zapisanymi przykładami różnych zachowań i prosi o wybranie tych, na których zanotowano przejawy dokuczania.
| PRZEDRZEŹNIANIE | UŚMIECHANIE SIĘ | PODSTAWIANIE NOGI | NISZCZENIE RZECZY |
| POMAGANIE W ODRABIANIU PRAC DOMOWYCH | ZAPRASZANIE DO WSPÓLNEJ ZABAWY | UDZIELANIE POMOCY | NAMAWIANIE INNYCH, BY NIE BAWILI SIĘ ZE MNĄ |
| SZTURCHANIE | PRZEZYWANIE | POCIESZANIE | OBRAŻANIE |
| MÓWIENIE KOMPLEMENTÓW | MÓWIENIE CZEGOŚ NIEMIŁEGO, CO NIE JEST PRAWDĄ | TROSZCZENIE SIĘ | STAWANIE W OBRONIE SŁABSZYCH |
| BICIE | ZABIERANIE RZECZY | DZIELENIE SIĘ | POPYCHANIE |
| WYŚMIEWANIE | IGNOROWANIE | WSPÓŁCZUCIE | UWAŻNE SŁUCHANIE |
Na koniec następuje burza mózgów na temat tego, gdzie można spotkać się z dokuczaniem. Każde dziecko jest proszone o napisanie/narysowanie trzech miejsc w których spotkało się z dokuczaniem. Wszystkie zapiski lub rysunki dzieci odkładają na jeden stos. Prowadzący losuje kartki i odczytuje wskazane przez dzieci miejsca, a uczestnicy tworzą ich wspólną listę.
Mikstura Uczuć
Prowadzący tworzy z uczestnikami wspólną definicję dokuczania i pomaga określić emocje, jakie odczuwa osoba, której ktoś dokucza. Każde dziecko otrzymuje rysunek fiolki, którą ma pokolorować tak, żeby powstała mikstura uczuć towarzyszących dokuczaniu. Na koniec następuje dyskusja na temat tego, jakie mogą być przyczyny dokuczania.
Podsumowanie
Prowadzący zapoznaje uczestników ze sposobami radzenia sobie z dokuczaniem, zbiera informacje zwrotne na temat zajęć od każdego uczestnika i podsumowuje zajęcia. Może dodatkowo zapytać: Co było dla was nowe, ważne, ciekawe?
Jak poradzić sobie z dokuczaniem?
- Powiedz osobie, której ufasz, co się dzieje. Mówienie o tym głośno nie czyni z ciebie donosiciela, czy skarżypyty.
- Bądź dobry. Pamiętaj o tym, że powodów dokuczania jest wiele — być może łobuz też potrzebuje pomocy?
- Bądź odważny i pewny siebie. Zachęcaj innych, by sprzeciwiali się dokuczaniu i starali się je powstrzymać.
- Jeśli coś cię smuci lub złości, porozmawiaj o tym zamiast dokuczać, czy krzywdzić innych.
Dodatkowe Pomysły
Przedstawiony scenariusz można wykorzystać do zajęć w dziadzie podczas których prowadzący będzie prezentował treści i wykonywał ćwiczenia wspólnie z uczestnikiem zajęć. Dziecko może samo narysować trzy miejsca w których spotkało się z dokuczaniem.
Nauczyciel może również przeprowadzić lekcję on-line podczas której udostępni pulpit komputera uczestnikom, żeby pokolorowali miksturę uczuć. Może również wysłać wcześniej rodzicom dzieci kartę pracy do wydrukowania na zajęcia. Uczestnicy mogą natomiast stworzyć listę miejsc w których spotkali się z dokuczaniem na czacie grupowym.
autor: Sylwia Sitkowska, Maria Kocurowska, Damian Berent
źródło: Naucz mnie jak radzić sobie … Sensus, Gliwice 2021, UNESCO
autyzmwszkole.com 