Zaproponowane scenariusze mają jednolitą strukturę uwzględniającą wszystkie niezbędne elementy projektu zajęć czy lekcji, niezależnie od sugerowanego poziomu kształcenia. Alternatywność ich wykorzystania na różnych etapach kształcenia wynika z różnych doświadczeń twórczych i praktycznych uczniów oraz ich umiejętności posługiwania się technikami rozwiązywania problemów czy współdziałania z innymi.

Przebieg zajęć proponowanych w scenariuszach w ramach edukacji dla mądrości został poprzedzony określeniem celów ogólnych i konkretnych osiągnięć uczniów wynikających z realizacji zadań, które (jako efekty kształcenia) określane są poprzez cele operacyjne. Zaplanowane zostały także przykładowe zróżnicowane metody i techniki, dzięki którym uczeń może osiągnąć założone cele i efekty kształcenia (ale oczywiście nie są to jedynie słuszne propozycje) oraz formy organizacyjne i środki dydaktyczne niezbędne do przeprowadzenia zajęć. Sytuacje życiowe i szkolne, a z drugiej – rozumiejącego istotę i znającego metodykę edukacji dla mądrości.

Należy tu podkreślić, że rozwijanie mądrości w szkole jest możliwe jedynie poprzez aktywizację ucznia do myślenia i działania, stawianie go w sytuacjach wymagających pomagania innym i współpracy z innymi oraz stawianie przed nim problemów do rozwiązania. Dlatego w scenariuszach tych maksymalnie została ograniczona rola nauczyciela w trakcie lekcji. Pełni on w tych propozycjach rolę organizatora, inicjatora, konsultanta, osoby inicjującej i wspierającej pomysłowość uczniów, a także współuczestnika dyskusji podczas prezentacji wypracowanych przez nich pomysłów.

Oczywiście scenariusze te są jedynie propozycją do wykorzystania, mogą być one wykorzystane w całości lub stanowić jedynie ramę, w którą wstawione zostaną inne tematy, inne treści przedmiotowe zapisane w podstawie programowej, inne utwory literackie czy obrazy. Podczas rozwijania mądrości uczniów niezbędna jest zatem odpowiednia postawa, elastyczność i… mądrość nauczyciela – z jednej strony wykorzystującego do rozwijania mądrości uczniów różne pojawiające się okazjonalnie lub zaprojektowane przez niego. W zamyśle autorki tego przewodnika metodycznego celem prezentacji tych przykładowych scenariuszy zajęć dla młodzieży było pokazanie różnic pomiędzy transferem wiedzy i rozwijaniem w procesie dydaktycznym jedynie inteligencji analitycznej a organizacją warunków do wszechstronnego rozwoju uczniów w procesie dydaktyczno-wychowawczym, w którym uwzględnia się też rozwój samodzielności myślenia i działania, refleksyjności, inteligencji twórczej i praktycznej oraz myślenia dialogicznego i dialektycznego.

Pokojowe rozwiązywanie konfliktów

Przedmioty: np. godziny z wychowawcą, etyka lub wychowanie do życia w rodzinie.

Cele ogólne: rozwijanie mądrości poprzez
– stymulowanie inteligencji we wszystkich jej obszarach (analitycznej, twórczej i praktycznej);
– ćwiczenie umiejętności rozwiązywania konfliktów;
– doskonalenie kompetencji komunikacyjnych.

Cele operacyjne: uczeń
– definiuje, wyjaśnia i interpretuje pojęcia związane z wartościami ogólnoludzkimi;
– prowadzi negocjacje na określony temat;
– projektuje własne wytwory i działanie sprzyjające rozwiązaniu konfliktu.

Metody:
– problemowe: dyskusja, symulacje dialogów;
– metody i techniki twórczego myślenia: zdania niedokończone.

Formy organizacyjne: zbiorowa, indywidualna i zespołowa.

Środki dydaktyczne: tablica, arkusze papieru i markery.

Przebieg zajęć

Poprzedni: