aaaplan1.jpg

Plan aktywności to zestaw zdjęć lub słów, które są wskazówką dla korzystającej z niego osoby do wykonania sekwencji czynności bądź określonych zadań.

„Plany te mogą mieć różną formę, najczęściej jest to segregator ze zdjęciami  lub słowami umieszczonymi na na pojedynczych stronach pokazującemu dziecku zadanie lub czynność do wykonania albo instruującymi je, aby wzięło nagrodę. W zależności od poziomu funkcjonowania dziecka plan może być szczegółowy (dzieli zadanie czy aktywność na etapy lub ogólny (zawiera tylko jedno zdjęcie czy symbol odnoszące się do danego zadania). Wykorzystując technikę podpowiedzi manualnych uczy się dzieci otwierania planu aktywności, przejścia do jego pierwszej strony i przejścia do kolejnego zadania, a następnie przewrócenia strony i przejścia do kolejnego zadania. Celem nauki korzystania z planów aktywności jest umożliwienie dzieciom z autyzmem wykonywania zadań lub aktywności bez bezpośrednich wskazówek i podpowiedzi ze strony rodzica bądź terapeuty.

Plan Rileya

Plan aktywności Rileya (2lata) składa się z pięciu stron, na każdej z nich umieszczone jest jedno zdjęcie. Fotografie przedstawiają: puzzle, grę w dopasowanie kolorów, piłeczki wkładane do plastikowej tuby, wycięte z filcu kształty zwierząt i filcową podkładkę oraz chrupki kukurydziane leżące na papierowym talerzyku. . Kiedy jego mama lub terapeuta mówią: „Czas na zabawę zabawkami”, Riley otwiera swój plan, wskazuje na pierwsze zdjęcie, podchodzi do stojącego obok regału, bierze koszyk z przedstawionymi na obrazku puzzlami, przynosi go do swojego małego stolika, układa puzzle, odkłada je do koszyka, odnosi koszyk na półkę, powraca do planu, przewraca stronę, wskazuje na grę w dopasowywanie kolorów i kontynuuje ciąg czynności. Ta technika uczenia umożliwiła Rileyowi wykonywanie pięciu aktywności bez pomocy ze strony terapeuty czy rodzica. Mimo, że chłopiec jest jeszcze mały, potrafi się bawić samodzielnie przez 10-15 minut. Zanim chłopiec nauczył się jeszcze korzystania z fotograficznych planów aktywności, nie bawił się wcale – zamiast tego podnosił zabawki i wkładał je sobie do ust, następnie wypluwał i robił to samo z każdym kolejnym przedmiotem.

Plan Page

Page (12 lat) czyta na poziomie drugoklasisty i szybko uczy się czytania nowych słów. Po powrocie ze szkoły podąża za pisemnym planem aktywności – listą zadań, które powinny być wykonane danego dnia. Aktywności umieszczone na tej liście to m. in. odkurzanie pokoju, praca domowa z czytania, robienie budyniu, składanie ręczników, praca domowa z matematyki, gra na pianinie, ćwiczenia fizyczne, nakrywanie. Page wskazuje pierwszą czynność na liście („Odkurzenie mojego pokoju”), bierze przedmioty potrzebne do jej wykonania i rozpoczyna jej wykonanie. Po zakończeniu każdej aktywności dziewczynka powraca do planu i odznacza ją jako zrealizowaną. Przed dodaniem nowej czynności do planu aktywności terapeuta prezentował nowe słowa na fiszkach i pomagał Page w nauce ich czytania.

Wielu czynności obecnie znajdujących się w planie aktywności Page dziewczynkę uczono początkowo za pomocą oddzielnej listy – np. we wcześniejszej wersji planu przygotowanie budyniu było podzielone  na 19 kolejnych kroków, takich jak: „Weź mleko”, „Weź miskę”, „Weź opakowanie z budyniem”. Dzięki pisemnemu planowi aktywności Page może wykorzystać czas po zakończeniu nauki na ćwiczenie nowych umiejętności i pomoc w pracach domowych. Zanim dziewczynka nauczyła się biegle korzystać z planów aktywności, przez wiele godzin dziennie wymuszała na rodzicach różne rzeczy i krzyczała, kiedy nie spełniali jej życzeń” (Lynn E. McClannahan, P. J. Krantz, 2016).

źródło: dr Lynn E. McClannahan, dr Patricia J. Krantz: „Plany aktywności dla dzieci z autyzmem”, Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka, Gdańsk 2016

Reklamy