📌 1. Fundament prawny – od czego zaczynamy?
Podstawowym aktem prawnym regulującym udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i placówkach jest:
➡️ Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1798) – obowiązuje od 5 września 2023 r. i określa zasady organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i przedszkolach.
W tym rozporządzeniu wprost wskazano, że nauczyciele i specjaliści:
- rozpoznają potrzeby ucznia;
- planują i realizują odpowiednie formy pomocy;
- dokonują oceny efektywności udzielanej pomocy i formułują wnioski do dalszych działań.
📌 2. „Ocena efektywności” vs „Sprawozdanie” – kluczowa różnica
👉 Ocena efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej to proces refleksji nad skutecznością działań, które podjęliśmy wobec ucznia. Nie oceniamy ucznia – oceniamy efekt wsparcia:
- Czy pomoc prowadzi do realnej poprawy funkcjonowania ucznia?
- Czy metody i narzędzia są adekwatne do potrzeb?
- Jakie są dowody/miary postępu?
👉 Sprawozdanie z udzielonej pomocy to opis działań wykonanych w danym okresie – czego nauczyciel/specjalista dokonał, ile godzin, jakie zajęcia, jakie narzędzia.
Sprawozdanie nie zastępuje oceny efektywności, ale jest jej elementem.
💡 Prosta analogia: Sprawozdanie to historia „co zrobiono”, ocena efektywności to odpowiedź na „czy to zadziałało i co dalej?”
👇 Przeczytaj:
📌 3. Kiedy i jak często oceniamy efektywność?
👉 Zgodnie z praktyką szkolną i interpretacjami prawnymi należy:
✔ ocenić efektywność co najmniej dwa razy w roku szkolnym (np. semestr I i semestr II);
✔ w przypadku trudniejszych przypadków – regularne monitorowanie w trakcie trwania form pomocy;
Ocena nie jest jednorazowa – to cykliczny proces, który może prowadzić do modyfikacji IPET/WOPFU lub planu pomocy.
📌 4. 5 kroków oceny efektywności – praktyczny proces
Poniżej znajdziesz łatwy do wdrożenia algorytm krok po kroku:
Krok 1: Zdefiniuj cel pomocy
- Jaki był konkretny cel interwencji? (np. poprawa koncentracji, redukcja zachowań trudnych, lepsze wyniki w czytaniu)
- Opisz cel w sposób mierzalny i realistyczny (konkretne zachowania/umiejętności).
📌 Dobrze sformułowany cel to fundament rzetelnej oceny.
Krok 2: Zbierz dane i miary
Skorzystaj z różnych narzędzi i miar – to one pokażą, czy mamy progres:
📊 Skale/miary (przykłady):
- Frekwencja na zajęciach/wsparciu
- Zachowania obserwowane (obserwacje, notatki, checklisty)
- Wyniki szkolne i specjalistyczne (oceny, testy, słupki postępu)
- Samoocena ucznia (jak uczeń postrzega własne kompetencje)
👉 To nie są tylko „liczby” – to konkretne dowody skuteczności pomocy.
Krok 3: Porównaj „stan początkowy” z „stanem aktualnym”
- Jakie były wskaźniki na początku pracy?
- Jakie są teraz?
📌 Różnica między nimi to efekt interwencji – to, co kontrola naprawdę chce widzieć.
Krok 4: Analiza – co działa, a co nie
- Co się poprawiło?
- Co pozostało bez zmian?
- Co działało gorzej niż zakładano?
📌 To moment na refleksję i wnioski merytoryczne, nie tylko suche dane.
Krok 5: Wnioski i rekomendacje
Każda ocena powinna kończyć się konkretnymi wnioskami:
✔ jakie działania kontynuować?
✔ co zmodyfikować?
✔ czy potrzeba dodatkowych narzędzi wsparcia?
💡 Zaproponuj kolejny plan działania – to kluczowy element, który „uspokaja kontrolę”.
📌 5. Gotowy arkusz oceny efektywności – szablon do wklejenia
Uwaga: poniższy arkusz jest neutralny, prosty do zastosowania w zespołach doradczych, IPET/WOPFU lub jako osobny dokument w teczce ucznia.
🗂️ Arkusz Oceny Efektywności Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej
Imię i nazwisko ucznia: ____________________
Klasa: ___________ Okres oceny: ___________
Data: ___________
1. Cel pomocy
Opis celów (mierzalnych):
────────────────────────────────
────────────────────────────────
2. Dane/miary efektywności
| Miara | Stan początkowy | Stan aktualny | Notatki |
|---|---|---|---|
| Frekwencja na zajęciach wsparcia | ______ | ______ | ______ |
| Zachowania obserwowane | ______ | ______ | ______ |
| Wyniki szkolne/diagnozy | ______ | ______ | ______ |
| Samoocena ucznia | ______ | ______ | ______ |
| Inne miary | ______ | ______ | ______ |
3. Analiza efektów
- Co się poprawiło?
────────────────────────────── - Co nie uległo zmianie?
────────────────────────────── - Co działało gorzej?
──────────────────────────────
4. Wnioski
- Kontynuować: ___________________________
- Modyfikować: ___________________________
- Sugerowane narzędzia/metody: ____________
────────────────────────────────
5. Rekomendacje na kolejny okres
────────────────────────────────
──────────
Podpis osoby dokonującej oceny: ____________
📌 6. Podsumowanie – co warto zapamiętać
✅ Ocena efektywności to proces – nie jednorazowa formalność.
✅ Skup się na mierzalnych efektach, nie na opisach działań.
✅ Dane + analiza + wnioski = dokumentacja, którą dyrektor i kontrola akceptują łatwiej.
✅ Sprawozdanie to co zrobiono, ocena efektywności to czy zadziałało i co dalej.
🔗 Powiązane artykuły
- Ocena efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej – wzór + przykład (ASD / ZA)
- Ocena efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci ze spektrum autyzmu i ADHD
- Sprawozdanie z realizacji IPET/WOPFU – jak pisać wnioski (ASD/ZA) i nie dublować dokumentów
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych (otwierają się na stronie) scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
autyzmwszkole.com 