Jak pomóc dziecku z ASD rozpoznawać, nazywać i regulować emocje w codziennych sytuacjach. Praktyczne wskazówki i techniki dla nauczycieli i terapeutów.
Cel zajęć:
- Rozwijanie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji.
- Wzmacnianie zdolności do wyrażania emocji w kontrolowany sposób.
- Ćwiczenie umiejętności regulacji emocji poprzez symboliczne okienko emocji.
Grupa docelowa:
Dzieci ze spektrum autyzmu (w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym).
Potrzebne materiały:
- Kolorowe karty z emocjami (np. radość, smutek, złość, strach).
- Tablica, flamastry lub kredki.
- Papierowe lub tekturowe wycięte okienka, które symbolizują „okienko emocji”.
- Naklejki, brokat, flamastry, aby ozdobić okienko emocji.
- Lustro (opcjonalnie).
- Puste karty na rysunki lub notatki.
Przebieg zajęć
1. Wprowadzenie do zajęć
- Czas: 5 minut
- Opis: Rozpocznij od wprowadzenia do tematu emocji. Wyjaśnij, że każda emocja jest jak „gość”, który przychodzi i odchodzi – pojawia się w „okienku” naszych uczuć.
- Aktywność: Pokaż dzieciom karty z różnymi emocjami i wspólnie nazwijcie je. Możesz zapytać: „Jak myślicie, co oznacza ta mina?”, „Kiedy czuliście się tak ostatnio?”.
Wprowadzenie do zajęć: „Okienko emocji” jako metafora uczuć
Czas: 5 minut
Cel: Wprowadzenie dzieci w tematykę emocji i zapoznanie ich z koncepcją „okienka emocji” jako metafory do rozpoznawania i wyrażania uczuć.
Opis: Na początku zajęć stwórz przyjazną atmosferę, aby dzieci czuły się bezpieczne i chętnie uczestniczyły w ćwiczeniach. Wyjaśnij, że dzisiaj będziecie rozmawiać o emocjach – o uczuciach, które odczuwamy na co dzień. Wytłumacz, że emocje są jak „goście”, którzy czasem nas odwiedzają. Przychodzą i odchodzą, a my możemy ich uczyć się rozpoznawać i nad nimi pracować. Opowiedz dzieciom, że każde z nich ma własne „okienko emocji” – takie symboliczne miejsce, w którym pojawiają się różne uczucia, jak radość, smutek, złość czy strach.
Możesz wyjaśnić, że okienko emocji jest jak okno w domu – kiedy je otwieramy, do środka wpada coś nowego (jak emocje), ale możemy też je zamknąć, jeśli tego potrzebujemy. Dzięki temu dzieci będą miały obrazową metaforę, która pomoże im lepiej zrozumieć, że uczucia nie są stałe – pojawiają się, przechodzą i mogą być „zamknięte”, gdy już ich nie potrzebujemy.
Aktywność:
- Prezentacja kart emocji: Pokaż dzieciom przygotowane karty z emocjami. Na każdej karcie znajduje się ilustracja przedstawiająca różne emocje, np. uśmiechnięta twarz dla radości, marszczone brwi dla złości. Każda karta powinna wyraźnie symbolizować konkretną emocję.
- Rozmowa o emocjach: Wspólnie z dziećmi nazwijcie emocje przedstawione na kartach. Zadawaj pytania otwarte, aby zaangażować dzieci:
- „Jak myślicie, co oznacza ta mina?”
- „Czy ktoś czuł się kiedyś tak, jak ta postać na obrazku?”
- „Kiedy czuliście się ostatnio smutni lub radośni?”
- „Co się dzieje z naszym ciałem, kiedy jesteśmy źli lub przestraszeni?”
- Łączenie emocji z „okienkiem”: Następnie wyjaśnij, że kiedy uczucie przychodzi, możemy je „wpuścić” do naszego okienka emocji. Możesz zapytać: „Czy widzicie, jak okienko emocji otwiera się dla tej emocji? Czy możemy je też zamknąć?” Dzięki temu dzieci zrozumieją, że mają wpływ na to, jakie emocje odczuwają i że mogą je kontrolować.
- Rola nauczyciela: Bądź aktywnym uczestnikiem tej rozmowy. Używaj przykładów z własnego doświadczenia, jeśli to pomoże dzieciom zrozumieć, że emocje są normalną częścią życia każdego człowieka. Podkreśl, że nie ma „złych” emocji – każda z nich czegoś nas uczy, nawet jeśli czasami są trudne.
Dzięki temu wprowadzeniu dzieci lepiej zrozumieją, na czym polegają emocje i jak można nad nimi pracować, co przygotuje je do dalszej części zajęć, w której skupicie się na ich wyrażaniu i kontrolowaniu.
autyzmwszkole.com 