Sprawozdanie z rewalidacji ma jeden podstawowy cel: krótko i konkretnie pokazać, co było robione, jakie są efekty oraz jakie wnioski wynikają do dalszej pracy. W praktyce szkolnej najlepiej sprawdza się układ: opis działań → efekty (wskaźniki) → wnioski/rekomendacje.
Ważne: przepisy nie narzucają jednego „urzędowego” wzoru sprawozdania, ale szkoła musi prowadzić dokumentację pracy oraz – w szerszym ujęciu – oceniać skuteczność udzielanego wsparcia i formułować wnioski do dalszych działań.
1) Co powinno zawierać sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych?
Minimalny, praktyczny zestaw (polecany):
- Dane organizacyjne: okres (semestr/rok), liczba godzin, forma (indywidualna/grupowa), frekwencja.
- Podstawa planu pracy: zalecenia z orzeczenia + IPET/WOPFU + obserwacja funkcjonalna.
- Cele rewalidacyjne (2–6): zapisane funkcjonalnie („uczeń potrafi…”).
- Opis działań/metod: krótko, bez „lania wody”.
- Efekty (najlepiej mierzalne): wskaźniki, przykłady zachowań, generalizacja.
- Trudności/bariery: co utrudniało postęp (stres, absencje, przeciążenia sensoryczne).
- Wnioski i rekomendacje: co kontynuować, co zmienić, jakie dostosowania utrzymać.
Taki schemat jest najczęściej stosowany w szkołach i zgodny z praktyką dokumentacyjną.
2) Typowe cele rewalidacyjne dla ucznia z ASD / Zespołem Aspergera
Poniższa lista ułatwia dobór celów do sprawozdania (i później do IPET/WOPFU):
Komunikacja pragmatyczna (funkcjonalna)
- proszenie o pomoc / przerwę / wyjaśnienie,
- sygnalizowanie potrzeb i trudności w akceptowalny sposób,
- dopasowanie wypowiedzi do sytuacji (ton, długość, temat),
- inicjowanie i podtrzymywanie krótkiej rozmowy.
Wspólna uwaga (Joint Attention – JA)
- naprzemienne patrzenie: osoba ↔ przedmiot/aktywność,
- podążanie za wskazaniem / spojrzeniem,
- dzielenie się zainteresowaniem („zobacz!”) bez przymusu.
Samoregulacja i dobrostan
- rozpoznawanie sygnałów napięcia (skala, termometr emocji),
- wybór strategii wyciszenia (oddech, przerwa sensoryczna, „kącik spokoju”),
- tolerowanie drobnych niepowodzeń (zastępcze zachowania zamiast wybuchu).
Elastyczność poznawcza i zachowania adaptacyjne
- akceptowanie zmiany kolejności czynności,
- przechodzenie między aktywnościami (transition),
- „Plan B” (co robię, gdy sytuacja się zmienia),
- ograniczanie zachowań sztywnych/rytuałów w sposób bezpieczny.
👇 Przeczytaj:
3) WZÓR: Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych (do skopiowania)
SPRAWOZDANIE Z ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH – ASD/ZA
Uczeń: ……………………………………… Klasa: ………
Okres: ……………………………………… Rok szkolny: ………/………
Prowadzący: ……………………………… Forma: indywidualna / grupowa
Wymiar: ……… godz./tyg. Liczba spotkań: ……… Frekwencja: ………/………
Podstawa planu pracy:
- orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego + zalecenia PPP,
- IPET/WOPFU (obszary priorytetowe),
- obserwacja funkcjonalna w klasie i na przerwach / informacje od wychowawcy i rodziców.
A) Cele rewalidacyjne w okresie sprawozdawczym
- …………………………………………………………………………………………………
- …………………………………………………………………………………………………
- …………………………………………………………………………………………………
B) Zastosowane metody i formy pracy (krótko)
- …………………………………………………………………………………………………
- …………………………………………………………………………………………………
C) Tabela: opis działań → efekty → wnioski
| Obszar | Cel (funkcjonalny) | Działania/ćwiczenia (przykłady) | Efekty (wskaźniki + przykłady) | Wnioski/rekomendacje |
|---|---|---|---|---|
| Komunikacja | ||||
| Wspólna uwaga (JA) | ||||
| Samoregulacja | ||||
| Elastyczność |
D) Trudności i bariery
- …………………………………………………………………………………………………
- …………………………………………………………………………………………………
E) Rekomendacje na kolejny okres (konkret)
- kontynuować: …………………………………………………………………………………
- zmodyfikować: …………………………………………………………………………………
- wdrożyć/utrzymać dostosowania: ……………………………………………………………
4) Przykład 1 – uczeń kl. 1–3 (ASD)
Uczeń: X., Klasa: 2
Okres: I semestr, Forma: indywidualna, Frekwencja: 22/24
Cele
- Uczeń sygnalizuje potrzebę przerwy lub pomocy w sposób akceptowalny (karta/zwrot).
- Uczeń utrzymuje wspólną uwagę w krótkiej aktywności z dorosłym (1–3 min).
- Uczeń stosuje 2 strategie samoregulacji przy narastającym napięciu.
Metody / formy pracy
- plan wizualny, skrypty komunikacyjne, karty „Potrzebuję…”, gry turowe, krótkie sekwencje naprzemienne, timer, przerwy sensoryczne, skala emocji (0–5).
| Obszar | Cel (funkcjonalny) | Działania/ćwiczenia | Efekty (wskaźniki + przykłady) | Wnioski/rekomendacje |
|---|---|---|---|---|
| Komunikacja pragmatyczna | Prosi o pomoc/przerwę | skrypt „Proszę o…”, karta „Przerwa”, odgrywanie scenek „gdy nie umiem” | w 7/10 sytuacji podczas zajęć używa karty lub zwrotu zamiast wycofania; w klasie – 3 udane próby (po podpowiedzi) | Kontynuować + przenosić na realne sytuacje klasowe (generalizacja) |
| Wspólna uwaga (JA) | Dzieli uwagę z dorosłym | zabawy naprzemienne (a kuku, turlanie piłki), „zobacz co mam”, wskazywanie i komentowanie | czas wspólnej aktywności wzrósł z ok. 30–60 s do 2–3 min; częściej patrzy na twarz dorosłego przed podaniem przedmiotu | Kontynuować; stopniowo włączać rówieśnika (krótkie mikro-zadania) |
| Samoregulacja | Wybiera strategię wyciszenia | termometr emocji, „oddech 4–4”, „kącik spokoju”, docisk/propriocepcja | skrócenie czasu napięcia: z ~8–10 min do ~4–6 min; po sygnale „stop” częściej siada i oddycha (zamiast krzyku) | Kontynuować; dodać „procedurę powrotu do zadania” (1 krok po przerwie) |
| Elastyczność | Akceptuje drobne zmiany | „małe zmiany” w planie, wybór A/B, zamiana kolejności 2 elementów | mniej protestów przy przejściach; nadal trudność przy zmianie nauczyciela/zastępstwie | Wprowadzić „Plan B” na zastępstwa (obrazkowy), ćwiczyć raz w tygodniu |
Trudności/bariery: przeciążenie hałasem na przerwach, gorsza dyspozycja po nieprzespanej nocy, absencje.
Rekomendacje: utrzymać plan wizualny i timer; w klasie konsekwentnie wzmacniać proszenie o pomoc; zapewnić przewidywalną przerwę sensoryczną.
👇 Przeczytaj:
5) Przykład 2 – uczeń kl. 4–8 (Zespół Aspergera)
Uczeń: Y., Klasa: 6
Okres: I semestr, Forma: indywidualna, Frekwencja: 18/20
Cele
- Uczeń stosuje strategie komunikacji w sytuacjach niejasnych (dopytanie, parafraza).
- Uczeń rozwija elastyczność poznawczą (akceptuje zmianę planu i „Plan B”).
- Uczeń wzmacnia samoregulację w sytuacjach frustracji (bez eskalacji konfliktu).
Metody / formy pracy
- trening komunikacji pragmatycznej (Socratic prompts/Podpowiedzi sokratejskie: „co masz na myśli?”), scenariusze społeczne, analiza sytuacji „krok po kroku”, karty „Plan B”, skala napięcia, krótkie techniki oddechowe, kontrakt zachowań w sytuacji sporu.
| Obszar | Cel (funkcjonalny) | Działania/ćwiczenia | Efekty (wskaźniki + przykłady) | Wnioski/rekomendacje |
|---|---|---|---|---|
| Komunikacja pragmatyczna | Dopytuje zamiast wchodzić w spór | „zdania ratunkowe”: „czy dobrze rozumiem…?”, „powtórz proszę”, trening parafrazy | w 6/10 trudnych sytuacji na zajęciach potrafi dopytać; w klasie odnotowano 2 sytuacje użycia „zdania ratunkowego” | Kontynuować; wzmocnić transfer do klasy (ustalony sygnał z nauczycielem) |
| Elastyczność | Akceptuje zmianę planu | „Plan B”, ćwiczenia „co jeśli…”, stopniowanie zmian, praca na przykładach z życia szkolnego | mniejsza liczba reakcji „0–1” na zmianę kolejności zadań; nadal silna reakcja na nagłe zastępstwa | Utrzymać Plan B; dodać „uprzedzanie” (min. 5 min wcześniej, jeśli możliwe) |
| Samoregulacja | Hamuje eskalację konfliktu | skala napięcia 0–5, przerwa w rozmowie, procedura „STOP–ODDECH–WYBÓR” | spadek liczby eskalacji podczas ćwiczeń; uczeń szybciej wraca do rozmowy po przerwie | Kontynuować; wprowadzić jedną spójną procedurę w całej klasie (wszyscy nauczyciele) |
| Umiejętności społeczne | Współpraca w parze | role w pracy w parze, jasne zasady, feedback „co działało” | poprawa tolerancji błędów partnera w zadaniu; nadal trudność w pracach 4-osobowych | Stopniować: para → trójka; role na kartach + czas trwania 10–12 min |
Trudności/bariery: wysoka wrażliwość na niesprawiedliwość i niejednoznaczne polecenia; stres przy zmianach organizacyjnych.
Rekomendacje: ujednolicić wśród nauczycieli procedurę „Plan B” i „zdania ratunkowe”; doprecyzowywać polecenia na piśmie; utrzymać skalę napięcia.
6) Mini-checklista jakości (żeby sprawozdanie było „kontrolowalne”)
- Czy cele są funkcjonalne (zachowanie/umiejętność), a nie „ogólniki”?
- Czy są wskaźniki efektu (częstość/czas/odsetek/przykład z klasy)?
- Czy są wnioski (kontynuować/modyfikować + jak konkretnie)?
- Czy widać generalizację (przenoszenie umiejętności na klasę/dom)?
- Czy język jest neutralny i nie stygmatyzuje?
Najczęstsze pytania
Czy istnieje jeden obowiązujący wzór sprawozdania z rewalidacji?
Nie – szkoła zwykle przyjmuje własny format, ale warto trzymać się schematu: działania → efekty → wnioski, bo jest najbardziej czytelny w praktyce.
Jak często pisać sprawozdanie?
Najczęściej: po semestrze i na koniec roku (zgodnie z praktyką szkoły / zespołu IPET).
Na czym oprzeć cele rewalidacji?
Na zaleceniach z orzeczenia, IPET/WOPFU oraz obserwacji funkcjonalnej ucznia w szkole; rewalidacja jest jednym z typowych elementów organizacji kształcenia specjalnego.
🔗 Powiązane artykuły
- Przykładowe sprawozdania pedagoga specjalnego z pracy z dzieckiem z ASD po I półroczu 2024/2025 roku
- IPET – przykłady dla różnych profili ucznia
- Oceny opisowe ucznia z autyzmem i Zespołem Aspergera – naukowy, aktualny przewodnik na półrocze + przykłady i wskazówki
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
autyzmwszkole.com 