2 kwietnia Światowy Dzień Świadomości Autyzmu

Witajcie wszyscy! Dziś spotykamy się, aby uczcić ważne wydarzenie – Światowy Dzień Akceptacji Autyzmu. Jest to dzień, w którym celebrowana jest różnorodność i indywidualność osób z autyzmem oraz promuje się akceptację, zrozumienie i wsparcie dla nich.

Zanim przejdziemy do dzisiejszych zajęć, chciałbym zacząć od krótkiego wprowadzenia dotyczącego historii autyzmu. Autyzm, znany również jako zaburzenie spektrum autyzmu (ASD), został po raz pierwszy opisany w latach 40. XX wieku przez Leo Kanner’a i Hansa Aspergera. Od tego czasu nasza wiedza na temat tego zaburzenia znacząco się rozwinęła.

Trochę o historii autyzmu:

Autyzm to nie tylko diagnoza medyczna, ale również część bogatej historii ludzkości. Osoby z autyzmem wniosły wiele do naszego społeczeństwa poprzez swoje unikalne spojrzenie na świat, zdolności i talenty. Chociaż autyzm może prowadzić do różnych wyzwań, to również niesie ze sobą wiele pozytywnych cech, takich jak kreatywność, skupienie na szczegółach i niezwykłe zdolności percepcyjne.

Dlatego dzisiaj chcemy zanurzyć się w temacie spektrum autyzmu, aby lepiej zrozumieć naszych przyjaciół z ASD i celebrować ich unikalne cechy. Musimy pamiętać, że autyzm to nie choroba ale inny sposób postrzegania i doznawania świata. Będziemy uczestniczyć w różnorodnych zajęciach, które pomogą nam lepiej to zrozumieć oraz promować akceptację i empatię.

Oto kilka osób ze spektrum autyzmu, które przyniosły światu niezwykłe osiągnięcia w różnych dziedzinach:

1. Temple Grandin – Ekspertka w dziedzinie nauki o zwierzętach. Grandin jest autorką wielu książek na temat autyzmu i zwierząt, a także jest wykładowcą na uniwersytecie. Jej prace nad poprawą warunków hodowli zwierząt przyniosły rewolucyjne zmiany w przemyśle mięsnym.
2. Daniel Tammet – Brytyjski matematyk i pisarz, który jest znany z niezwykłych zdolności matematycznych i językowych. Tammet jest autorem bestsellerowej książki „Urodziłem się pewnego błękitnego dnia” (Born on a Blue Day) oraz założycielem organizacji charytatywnej „Optimnem”, która promuje naukę języków obcych.
3. Daryl Hannah – Aktorka znana z filmów takich jak „Splash” czy „Kill Bill”. Hannah otwarcie mówi o swoim diagnozowanym autyzmie i jest zaangażowana w działalność na rzecz środowiska naturalnego.
4. Susan Boyle – Brytyjska piosenkarka, która zdobyła sławę dzięki swojemu występowi w programie „Britain’s Got Talent”. Boyle od dzieciństwa zmaga się z autyzmem, jednak jej talent muzyczny przyniósł jej międzynarodową rozpoznawalność.
5. Henriett Seth F. – Węgierska rzeźbiarka i malarka, która znalazła sposób na wyrażenie swojej wrażliwości i pasji przez sztukę. Jej prace są często nazywane niesamowitymi i pełnymi wyobraźni.
6. John Elder Robison – Autor, mechanik i aktywista społeczny, znany z autobiografii „Look Me in the Eye”, opowiadającej o jego życiu z autyzmem. Robison jest również zaangażowany w działalność na rzecz poprawy życia osób z ASD.
7. Satoshi Tajiri – Japoński twórca gier komputerowych, znany jako twórca serii gier Pokémon. Tajiri, który sam ma diagnozę autyzmu, wykorzystał swoje zainteresowanie entomologią do stworzenia jednej z najbardziej znanych i dochodowych franczyz w historii gier wideo.

Te osoby to tylko niewielki przykład osób z autyzmem, które odniosły sukcesy w różnych dziedzinach życia, przynosząc nieoceniony wkład w światową kulturę, naukę i społeczeństwo. Ich historie są inspiracją dla innych osób z ASD oraz dla społeczności jako całości, pokazując, że autyzm nie musi być przeszkodą w osiąganiu marzeń i sukcesów.

Gotowi, aby zacząć nasze dzisiejsze zajęcia na rzecz Światowego Dnia Akceptacji Autyzmu? Rozpocznijmy naszą podróż ku zrozumieniu i akceptacji!

Oto informacje na temat wyzwań, z jakimi mogą się zmagać ich koledzy/koleżanki ze spektrum autyzmu oraz dlaczego te wyzwania występują:

Wyzwania doświadczane przez osoby z autyzmem:

1. Trudności w komunikacji społecznej: Osoby z autyzmem mogą mieć problemy z interpretacją mowy ciała, mimiki twarzy i tonu głosu, co utrudnia im rozumienie intencji i emocji innych osób oraz wyrażanie swoich własnych uczuć, więc nie wie na przykład, czy się śmiejesz czy wyśmiewasz
2. Nadwrażliwość sensoryczna: Wiele osób z autyzmem doświadcza nadwrażliwości lub hiposensytywności na bodźce sensoryczne, co oznacza, że ​​mogą one reagować w nadmierny sposób na światło, dźwięk, zapachy, dotyk i smak, ruch co może prowadzić do niekomfortowych lub przytłaczających doświadczeń.
3. Trudności w regulacji emocji: Niektóre osoby mogą mieć trudności w identyfikowaniu, wyrażaniu i kontrolowaniu swoich emocji. Mogą mieć problemy z rozumieniem i przetwarzaniem silnych emocji, co może prowadzić do frustracji, lęku lub agresji – nadmiernej reakcji.
4. Sztywne myślenie i ograniczone zainteresowania: Osoby z ASD mogą mieć tendencję do sztywnego myślenia i koncentrowania się na szczegółach, co może prowadzić do ograniczonych zainteresowań i trudności w adaptacji do zmian.
5. Trudności w radzeniu sobie z zmianami i nieprzewidywalnością: Zmiany w rutynie lub nieprzewidywalne sytuacje mogą być trudne dla osób z autyzmem, ponieważ mogą one czuć się zagubione lub zdezorientowane w nowych sytuacjach, co może prowadzić do lęku lub dyskomfortu.

Dlaczego te wyzwania występują:

1. Różnice neurologiczne: Autyzm jest zaburzeniem neurologicznym, które wpływa na sposób, w jaki mózg przetwarza informacje. Różnice w strukturze i funkcjonowaniu mózgu mogą prowadzić do trudności w komunikacji, percepcji sensorycznej i regulacji emocji.
2. Wrażliwość sensoryczna: Osoby z autyzmem często mają zmienioną percepcję sensoryczną, co oznacza, że ​​mogą być bardziej wrażliwe na bodźce zewnętrzne lub mogą potrzebować silniejszych bodźców, aby odczuwać pewne doznania.
3. Trudności z teorią umysłu: Niektórzy badacze sugerują, że osoby z autyzmem mogą mieć trudności w rozumieniu perspektywy innych osób, co może prowadzić do problemów w komunikacji społecznej i empatii.
4. Trudności w adaptacji: Osoby z autyzmem mogą mieć trudności w adaptacji do zmiany, ponieważ preferują rutynę i przewidywalność, które zapewniają im poczucie bezpieczeństwa i kontroli.
5. Indywidualne cechy: Każdy człowiek z autyzmem jest unikalny, więc różnice indywidualne mogą również przyczyniać się do różnych wyzwań, z jakimi się stykają.

Zrozumienie tych wyzwań i ich przyczyn może pomóc dzieciom w klasie lepiej zrozumieć swoich kolegów z autyzmem i budować bardziej empatyczne i wspierające relacje z nimi.

Zajęcia integracyjne

Propozycje fajnych, integracyjnych, kreatywnych i edukacyjnych zajęć na Dzień Autyzmu dla dzieci mających w klasie kolegów z ASD (spektrum autyzmu):

1. Sesja sensoryczna:
   • Stwórz stacje sensoryczne, gdzie dzieci mogą doświadczyć różnych bodźców, takich jak dotyk, zapach, dźwięk i smak. Możesz użyć piasku kinetycznego, pianki, gumek do żucia, przyjemnych zapachów i różnych dźwięków.
   • Poproś dzieci, aby zanurzyły się w doświadczeniu sensorycznym, starając się zrozumieć, jak osoby z ASD mogą inaczej odbierać te bodźce.
2. Warsztaty sztuki:
   • Zorganizuj warsztaty plastyczne, gdzie dzieci będą tworzyć dzieła sztuki wykorzystujące różne techniki i materiały. Daj im możliwość eksperymentowania i wyrażania siebie poprzez sztukę.
   • Zachęć dzieci do stworzenia dzieł sztuki, które będą odzwierciedlać różnorodność i indywidualność każdej osoby, niezależnie od tego, czy mają spektrum autyzmu, czy nie.
3. Gra w „Zrozumienie Innych”:
   • Zorganizuj grę, w której dzieci będą symulować sytuacje z życia codziennego, ale z perspektywy osoby ze spektrum. Przykłady mogą obejmować symulację nadwrażliwości sensorycznej, trudności w komunikacji werbalnej czy zrozumieniu niewerbalnych sygnałów społecznych.
   • Poprzez takie symulacje dzieci mogą lepiej zrozumieć, jakie wyzwania mogą napotykać ich koledzy z autyzmem, co może prowadzić do większej empatii i zrozumienia.
4. Pokaz filmu lub prezentacja o autyzmie:
   • Zorganizuj pokaz filmu lub krótką prezentację na temat autyzmu. Wybierz materiały, które są dostosowane do wieku dzieci i które pokazują różnorodność autyzmu oraz wyzwania, z jakimi mogą się spotykać osoby z ASD.
   • Po obejrzeniu filmu lub prezentacji, poprowadź dyskusję, aby dzieci mogły dzielić się swoimi refleksjami i pytania, a także zrozumieć, jak mogą być pomocne i wspierające wobec swoich kolegów z autyzmem.
5. Wspólne zadania grupowe:
   • Zorganizuj zadania grupowe, które będą wymagały współpracy i komunikacji między uczniami. To może być projekt zbudowania czegoś razem, rozwiązanie zagadek lub stworzenie prezentacji na temat autyzmu.
   • Zachęcaj dzieci do pracy z różnymi partnerami, aby promować współpracę i zrozumienie między wszystkimi uczniami, bez względu na ich różnice.

Pamiętaj, że kluczowym elementem jest zachęcanie do empatii, zrozumienia i akceptacji różnorodności. Te zajęcia mogą pomóc dzieciom zrozumieć autyzm i budować przyjazne i wspierające środowisko dla wszystkich uczniów w klasie.

Oto lista filmów poruszających tematykę trudności dzieci i uczniów z autyzmem:

1. „Tańczący z nieznajomym” (2005) – Film opowiada o młodym chłopcu z autyzmem, który wykazuje niezwykłe zdolności w tańcu. To poruszająca historia o akceptacji i dążeniu do marzeń.
2. „Temple Grandin” (2010) – Biograficzny film opowiadający o życiu Temple Grandin, znanej autystycznej naukowczyni, która przyczyniła się do rewolucji w hodowli bydła i poprawy warunków dla zwierząt.
3. „Mój przyjaciel Vincent” (2011) – Film opowiada historię chłopca, który zaprzyjaźnia się z kolegą z autyzmem. To poruszająca opowieść o przyjaźni i akceptacji.
4. „Niebo dla każdego” (2014) – Film opowiada o rodzinie, która przyjmuje chłopca z autyzmem. To wzruszająca historia o wyzwaniach, z jakimi musi zmierzyć się rodzina i o miłości, która ich łączy.
5. „Atypical” (serial telewizyjny, 2017-2021) – Chociaż to serial, a nie film, „Atypical” jest doskonałą propozycją dla osób zainteresowanych tematyką autyzmu. Opowiada historię chłopca z autyzmem i jego rodziny, prezentując codzienne wyzwania, z jakimi się spotykają.
6. „Osobliwy dom pani Peregrine” (2016) – Ten fantastyczny film zawiera postać o imieniu Millard, który jest niewidzialny dla ludzi, co może być metaforą dla niezrozumienia osób z autyzmem. Film ten może być używany do dyskusji na temat akceptacji różnorodności.
7. „Life, Animated” (2016) – Ten dokument opowiada o historii Owena Suskinda, chłopca z autyzmem, który odnalazł sposób na porozumiewanie się za pomocą ulubionych postaci z kreskówek Disneya.

Te filmy oferują różnorodne perspektywy na życie osób z autyzmem oraz ich rodzin. Mogą one być przydatne do zrozumienia doświadczeń osób z autyzmem oraz wywołania dyskusji na temat akceptacji i empatii.

Gra w „Zrozumienie Innych”

Gra w „Zrozumienie Innych” może być niezwykle skutecznym narzędziem do zwiększenia empatii i zrozumienia różnic w postrzeganiu świata przez osoby z autyzmem. Poniżej przedstawiam bardziej szczegółowy opis tego punktu oraz kilka przykładów symulacji, które można zastosować:

Opis:

Gra w „Zrozumienie Innych” to symulacja, która pozwala uczestnikom doświadczyć pewnych aspektów życia osoby z autyzmem. Poprzez symulowanie różnych wyzwań, z jakimi mogą się spotykać osoby z ASD, uczestnicy mogą lepiej zrozumieć, jakie trudności mogą napotykać ich koledzy z autyzmem.

Przykłady symulacji:

1. Symulacja nadwrażliwości sensorycznej:
   • Poproś uczestników, aby nosili rękawiczki lateksowe lub nakładali na dłonie kilka warstw skarpetek i próbowali chwytać różne przedmioty lub pisać.
   • Odtwórz różne bodźce sensoryczne, takie jak głośne dźwięki, jaskrawe światła, intensywne zapachy lub niespokojne ruchy.
   • Poproś uczestników, aby wykonywali proste zadania, takie jak rozwiązanie łamigłówki lub układanie puzzli, podczas gdy są narażeni na te bodźce.
   • To doświadczenie pomoże uczestnikom zrozumieć, jak osoby z autyzmem mogą reagować na nadmiar sensorycznych bodźców.
2. Trudności w komunikacji werbalnej:
   • Poproś uczestników, aby spróbowali komunikować się bez użycia słów werbalnych przez określony czas.
   • Stwórz sytuacje, w których uczestnicy muszą komunikować swoje potrzeby, uczucia lub myśli za pomocą gestów, mimiki twarzy lub innych form niewerbalnej komunikacji.
   • Możesz zastosować scenariusze, takie jak próba zamówienia jedzenia w restauracji lub wyjaśnienie problemu kolegom.
3. Zrozumienie niewerbalnych sygnałów społecznych:
   • Zaproponuj symulację, w której uczestnicy muszą zrozumieć niewerbalne sygnały społeczne.
   • Poproś uczestników, aby obserwowali krótkie filmy lub zdjęcia, na których pokazane są różne wyrazy twarzy, gesty czy intonacje głosu.
   • Następnie poproś ich, aby odgadli, co dana osoba czuje lub myśli na podstawie tych niewerbalnych sygnałów.
4. Zadania wymagające skupienia na szczegółach:
   • Przygotuj zadania, które wymagają skupienia na szczegółach, takie jak układanie skomplikowanych układanek lub szukanie różnic między dwoma obrazkami.
   • Poproś uczestników, aby wykonali te zadania w określonym czasie, starając się jednocześnie zachować wysoki poziom dokładności.
   • To doświadczenie może pomóc uczestnikom zrozumieć, jak osoby z autyzmem mogą mieć trudności z filtrowaniem bodźców i koncentracją na szczegółach.

Podsumowanie:

Gra w „Zrozumienie Innych” może być nie tylko edukacją, ale również emocjonalnie angażująca rozrywką. Pozwala uczestnikom na lepsze zrozumienie wyzwań, z jakimi mogą się spotykać osoby ze spektrum autyzmu, a także promuje empatię i szacunek dla różnorodności.

Oto krótkie wyjaśnienie dla dzieci dotyczące różnych terminów związanych z autyzmem:

1. Autyzm:
   • Autyzm jest ogólnym terminem, który odnosi się do szerokiego zakresu zaburzeń neurologicznych. Osoby z autyzmem mogą mieć różne poziomy funkcjonowania i różne potrzeby. To, co łączy wszystkie te osoby, to pewne wspólne cechy, takie jak trudności w komunikacji społecznej, powtarzalne zachowania i ograniczone zainteresowania.
2. Spektrum Autyzmu (ASD):
   • Spektrum Autyzmu (ASD) to termin, który odnosi się do różnorodności prezentacji autyzmu. Obejmuje on różne poziomy nasilenia objawów, od osób z większymi trudnościami komunikacyjnymi i behawioralnymi, do osób, które mogą funkcjonować na wysokim poziomie i mają mniejsze trudności w codziennym życiu.
3. Zespół Aspergera:
   • Zespół Aspergera to był kiedyś oddzielną diagnozą – do roku 2013, w obrębie autyzmu. Osoby z Zespołem Aspergera zazwyczaj charakteryzują się normalnym poziomem inteligencji i rozwiniętym zdolnościami językowymi, ale mogą mieć trudności w relacjach społecznych i rozumieniu niezapisanych reguł społecznych.

Dlaczego mówi się różnie?

• Różnorodność w spektrum: Terminologia zmienia się w celu lepszego odzwierciedlenia różnorodności autyzmu i zrozumienia, że autyzm może przybierać wiele różnych form i objawów.
• Unifikacja diagnozy: Wprowadzenie terminu „Spektrum Autyzmu” (ASD) pomaga unifikować diagnozę i uwzględniać różnorodność prezentacji autyzmu, zamiast podzielić ją na osobne kategorie, takie jak Zespół Aspergera.
• Badania i zrozumienie: W miarę postępu badań i lepszego zrozumienia autyzmu, terminologia może się zmieniać, aby odzwierciedlić nowe odkrycia naukowe i zalecenia ekspertów.

Dzieci mogą zrozumieć, że terminologia związana z autyzmem może się zmieniać, ponieważ naukowcy i eksperci stale uczą się więcej na temat tego zaburzenia i starają się lepiej dostosować diagnozę i wsparcie dla osób z autyzmem. Ważne jest, aby pamiętać, że niezależnie od terminologii, celem jest zrozumienie i akceptacja różnorodności osób z autyzmem oraz zapewnienie im wsparcia i zrozumienia.

Spektrum autyzmu ASD – wyjaśnienie dla dorosłych

Dokładnie, od 2013 roku, w piątej edycji podręcznika diagnostycznego i statystycznego zaburzeń psychicznych (DSM-5), opublikowanego przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA), terminologia dotycząca autyzmu uległa zmianie. W DSM-5, autyzm i związane z nim zaburzenia zostały zdefiniowane jako spektrum autyzmu, a termin „autyzm” jest często używany wymiennie z „spektrum autyzmu” lub „ASD”.

DSM-5 zastąpił wcześniejszy DSM-IV-TR, który rozróżniał różne diagnozy autyzmu, takie jak autyzm dziecięcy, zespół Aspergera, zaburzenia rozwoju nieokreślonego, itp. Wprowadzenie jednego terminu – spektrum autyzmu – miało na celu lepsze uwzględnienie różnorodności objawów i prezentacji autyzmu, a także zminimalizowanie niekiedy subiektywnych różnic w diagnozowaniu tych zaburzeń.

Oto kilka zmian wprowadzonych przez DSM-5:

1. Spektrum Autyzmu (ASD): Termin ten obejmuje szereg różnych zaburzeń, które wcześniej były diagnozowane oddzielnie, takie jak autyzm dziecięcy, zespół Aspergera i zaburzenia rozwoju nieokreślone.
2. Kryteria Diagnostyczne: DSM-5 wprowadził bardziej skonsolidowane i oparte na obserwacji kryteria diagnostyczne dla ASD, które obejmują deficyty w komunikacji społecznej oraz ograniczone i powtarzalne wzorce zachowań i zainteresowań.
3. Stopień Nasilenia: DSM-5 wprowadził stopień nasilenia ASD, co pozwala na bardziej precyzyjne określenie stopnia trudności, z jakimi może się zmagać osoba z autyzmem.

Te zmiany miały na celu zwiększenie spójności w diagnozowaniu i leczeniu ASD oraz lepsze uwzględnienie zróżnicowanych prezentacji tego spektrum. Terminologia „spektrum autyzmu” lub „ASD” jest obecnie powszechnie stosowana w obszarze diagnostyki i interwencji związanych z autyzmem. (W polskich szkołach nadal istnieje podział na autyzm i zespół Aspergera).

fot. Brendizz Fernandez, Pinterest