Jak w prosty i przyjazny sposób uczyć dzieci o świątecznych tradycjach, rozwijać ich umiejętności społeczne i kreatywność. Scenariusz zawiera szczegółowy plan zajęć, praktyczne wskazówki i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Wstęp
Okres Bożego Narodzenia to doskonała okazja do zapoznania dzieci z tradycjami i symboliką świąt. Dzieci z Zespołem Aspergera mogą potrzebować bardziej usystematyzowanego podejścia oraz aktywności, które uwzględniają ich specyficzne potrzeby, takie jak potrzeba przewidywalności, rutyny czy unikanie sensorycznego przeciążenia. Ten scenariusz ma na celu stworzenie przyjaznego i uporządkowanego środowiska do nauki o świątecznych tradycjach.
Cele zajęć
- Zapoznanie dzieci z wybranymi tradycjami bożonarodzeniowymi.
- Rozwijanie umiejętności społecznych, takich jak współpraca i komunikacja.
- Wspieranie kreatywności poprzez aktywności plastyczne i muzyczne.
- Rozwijanie umiejętności rozumienia i akceptowania różnorodnych tradycji.
Grupa docelowa
- Dzieci z Zespołem Aspergera (wiek: 6–12 lat).
- Liczba uczestników: 4–8 osób.
Czas trwania
- Około 60 minut.
Materiały
- Kolorowe obrazki przedstawiające świąteczne tradycje (np. choinka, opłatek, szopka, Mikołaj).
- Materiały plastyczne: kolorowy papier, kredki, nożyczki, klej, brokat.
- Prosty instrument muzyczny (np. dzwonki, trójkąt) do wspólnego grania kolęd.
- Arkusze pracy – „Moje ulubione tradycje”.
- Płyta z kolędami lub odtwarzacz muzyki.
Przebieg zajęć
1. Wprowadzenie (10 minut)
- Część 1: Powitanie
Nauczyciel wita dzieci i wprowadza temat zajęć, wyjaśniając, czym są tradycje i dlaczego są ważne.- Pytania na wprowadzenie:
- „Czy wiesz, co to jest tradycja?”
- „Jak wyglądają święta w twoim domu?”
- Pytania na wprowadzenie:
- Część 2: Prezentacja obrazków
Dzieci oglądają obrazki przedstawiające różne tradycje bożonarodzeniowe. Każde zdjęcie lub ilustracja jest krótko omawiana.
Przykładowe pytania:- „Dlaczego dekorujemy choinkę?”
- „Czy lubisz jeść świąteczne potrawy?”
Wprowadzenie – rozwinięcie (10 minut)
Część 1: Powitanie i wprowadzenie do tematu
1. Powitanie dzieci
Nauczyciel wita dzieci w przyjazny, spokojny sposób, upewniając się, że każde dziecko czuje się komfortowo.
Przykład:
„Dzień dobry wszystkim! Cieszę się, że dzisiaj jesteście tutaj ze mną. Przed nami ciekawe zajęcia o tym, co sprawia, że święta Bożego Narodzenia są tak wyjątkowe. Czy jesteście gotowi na świąteczną przygodę?”
2. Wprowadzenie tematu – czym jest tradycja?
Nauczyciel zaczyna od wyjaśnienia pojęcia „tradycja” w prosty i zrozumiały sposób:
- Definicja: „Tradycja to coś, co ludzie robią od bardzo dawna, w określony sposób, często podczas ważnych dni, takich jak święta. To mogą być zwyczaje, potrawy, piosenki czy nawet sposób dekorowania domu.”
- Dlaczego tradycje są ważne?: „Tradycje pomagają nam czuć się częścią rodziny, społeczności i kultury. Dzięki nim wiemy, co jest dla nas ważne i możemy wspólnie cieszyć się świętami.”
Przykłady tradycji, które dzieci mogą znać:
- Ubieranie choinki.
- Dzielenie się opłatkiem.
- Wspólne śpiewanie kolęd.
Interakcja z dziećmi
Nauczyciel angażuje dzieci poprzez zadawanie pytań, które zachęcają je do dzielenia się swoimi doświadczeniami:
- „Czy wiesz, co to jest tradycja?”
- „Jak wyglądają święta w twoim domu? Co lubisz robić najbardziej?”
- „Czy macie w rodzinie jakieś zwyczaje, które powtarzacie co roku?”
Rada dla nauczyciela: Jeśli dziecko nie chce odpowiedzieć, nie należy naciskać. Ważne jest stworzenie atmosfery akceptacji, w której każde dziecko może czuć się swobodnie.
Część 2: Prezentacja obrazków – poznajemy tradycje świąteczne
1. Przygotowanie obrazków
Nauczyciel prezentuje kolorowe obrazki lub ilustracje przedstawiające różne tradycje bożonarodzeniowe. Mogą to być:
- Choinka z ozdobami.
- Stół wigilijny z opłatkiem i potrawami.
- Postać św. Mikołaja.
- Szopka Bożonarodzeniowa.
Każdy obrazek jest krótko omawiany, aby dzieci mogły zrozumieć jego znaczenie:
- Choinka: „Ubieramy choinkę, aby nasz dom był piękny i pełen świątecznej atmosfery. To także symbol radości i nadziei.”
- Stół wigilijny: „Czy widzicie tutaj biały obrus? Wiele rodzin kładzie go na stole, bo symbolizuje czystość i wyjątkowość tego dnia. Dzielenie się opłatkiem to znak, że chcemy się ze sobą dzielić dobrem.”
- Święty Mikołaj: „To postać, która przynosi prezenty i przypomina nam, że warto być dobrym dla innych.”
- Szopka: „Szopka przedstawia miejsce, gdzie urodził się Jezus. W wielu domach ustawiamy takie figurki, aby przypomnieć sobie tę historię.”
2. Angażowanie dzieci poprzez pytania
Nauczyciel zachęca dzieci do rozmowy o przedstawionych obrazkach:
- „Dlaczego dekorujemy choinkę? Czy macie w domu taką tradycję?”
- „Czy lubisz jeść świąteczne potrawy? Które są twoje ulubione?”
- „Czy kiedykolwiek widziałeś szopkę w kościele albo w domu?”
3. Budowanie pozytywnych emocji
Prezentacja obrazków ma na celu wzbudzenie ciekawości i pozytywnych skojarzeń z tradycjami świątecznymi. Nauczyciel może dodać element humoru lub osobistą historię, aby dzieci czuły się bardziej zaangażowane.
Przykład:
„Kiedy byłem dzieckiem, zawsze czekałem na to, żeby ubrać choinkę. Zawsze kłóciliśmy się z bratem, kto powiesi gwiazdkę na samej górze!”
Uwagi dla nauczyciela: Jeśli dzieci są nadwrażliwe na bodźce wizualne, warto używać prostych, nienachalnych ilustracji. W przypadku trudności w koncentracji można podzielić tę część na krótsze segmenty, z przerwami na pytania.
Dzięki temu wprowadzeniu dzieci zyskują solidne podstawy do zrozumienia tradycji, co ułatwi im udział w dalszych częściach zajęć.
2. Część główna (30 minut)
- Zabawa 1: Dopasuj tradycję (10 minut)
- Nauczyciel rozdaje dzieciom obrazki i krótkie opisy tradycji. Zadaniem dzieci jest dopasowanie opisu do ilustracji.
- Każda poprawna odpowiedź jest omawiana, aby lepiej utrwalić wiedzę.
- Zabawa 2: Świąteczne rękodzieło (10 minut)
- Dzieci tworzą ozdoby świąteczne, np. papierowe bombki, które mogą zabrać do domu.
- Nauczyciel wspiera dzieci w wykonaniu ozdób, tłumacząc krok po kroku, co mają robić.
- Zabawa 3: Kolędowanie z instrumentami (10 minut)
- Dzieci uczą się śpiewać prostą kolędę (np. „Przybieżeli do Betlejem”) z akompaniamentem prostych instrumentów.
- Wspólne śpiewanie wzmacnia poczucie przynależności i buduje atmosferę świąteczną.
3. Podsumowanie (10 minut)
- Część 1: Arkusz pracy „Moje ulubione tradycje”
Dzieci wypełniają arkusz pracy, rysując lub opisując swoją ulubioną tradycję świąteczną. - Część 2: Podziękowanie i pożegnanie
Nauczyciel dziękuje dzieciom za udział w zajęciach i rozdaje drobne świąteczne upominki (np. naklejki, cukierki).
Modyfikacje dla dzieci z nadwrażliwością sensoryczną
- Wybór spokojnych kolęd o łagodnym brzmieniu.
- Ograniczenie użycia brokatu lub innych materiałów, które mogą powodować dyskomfort.
- Zapewnienie możliwości wycofania się do „kącika sensorycznego” w razie potrzeby.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Dlaczego zajęcia o tradycjach są ważne dla dzieci z Zespołem Aspergera?
Dzieci z Zespołem Aspergera często potrzebują usystematyzowanej wiedzy o otaczającym świecie. Poznanie tradycji pomaga im zrozumieć społeczne i kulturowe aspekty życia, rozwijać umiejętności społeczne oraz budować poczucie przynależności.
2. Jak przygotować salę do takich zajęć?
Warto zadbać o spokojne, przewidywalne środowisko. Dekoracje mogą być minimalistyczne, aby nie powodowały sensorycznego przeciążenia. Przygotowanie materiałów z wyprzedzeniem również ułatwi realizację zajęć.
3. Czy takie zajęcia można zrealizować w domu?
Tak, rodzice mogą adaptować ten scenariusz, wykonując proste rękodzieło i wspólnie śpiewając kolędy. Dzięki temu dziecko poczuje się bardziej zaangażowane w rodzinne przygotowania do świąt.
4. Jak wspierać dzieci z nadwrażliwością sensoryczną podczas zajęć?
Należy zadbać o dostosowanie bodźców – wybrać ciche kolędy, unikać intensywnych zapachów czy tekstur, które mogą być dla dziecka nieprzyjemne. Dodatkowo warto zapewnić możliwość krótkich przerw.
5. Jakie inne tradycje można omówić podczas zajęć?
Można wprowadzić tematy związane z różnymi kulturami, np. jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach. Ważne jest, aby dostosować ilość informacji do możliwości dzieci.
Scenariusz uwzględnia potrzeby dzieci z Zespołem Aspergera, jednocześnie tworząc okazję do rozwijania ich umiejętności społecznych i kreatywnych w bezpiecznym środowisku. 🎄
autyzmwszkole.com 