W dzisiejszym nieprzewidywalnym, dynamicznym świecie dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu często odczuwają zwiększony poziom stresu i napięcia. Są one bardziej wrażliwe na bodźce sensoryczne i zmiany w otoczeniu, co może prowadzić do przeciążenia i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Właśnie dlatego tak ważne jest, żeby dostarczać im narzędzi i technik, które pomogą im się wyciszyć, zrelaksować i lepiej radzić sobie z codziennymi wyzwaniami.
Nauczyciel pełni kluczową rolę w prowadzeniu zajęć. Prowadzący powinien być wrażliwy na indywidualne potrzeby dzieci, dostosowywać tempo zajęć do ich możliwości oraz zapewniać bezpieczną i spokojną atmosferę. Ważne jest, żeby nauczyciel był cierpliwy, empatyczny i umiał nawiązać z dziećmi kontakt oparty na zaufaniu.
Zajęcia relaksacyjne dla dzieci z ASD to nie tylko sposób na redukcję stresu, ale także na rozwijanie umiejętności, które będą pomocne w ich codziennym życiu. Dzięki regularnym ćwiczeniom dzieci uczą się, jak lepiej radzić sobie z trudnymi emocjami i sytuacjami, co przekłada się na poprawę ich ogólnego samopoczucia oraz funkcjonowania.
Przygotowanie
Cele zajęć:
- Redukcja poziomu stresu i napięcia.
- Wzmacnianie umiejętności relaksacyjnych.
- Zwiększenie koncentracji i świadomości ciała.
- Poprawa umiejętności społecznych i komunikacyjnych.
Materiały:
- Miękkie maty do leżenia.
- Koce i miękkie poduszki.
- Zabawki sensoryczne (piłki do ściskania, miękkie przedmioty).
- Lampki solne lub inne delikatne źródła światła.
- Odtwarzacz muzyki z relaksacyjną muzyką.
- Zestaw do puszczania baniek mydlanych.
- Kolorowe piórka.
Zajęcia właściwe
Powitanie i wprowadzenie:
- Nauczyciel wita dzieci ciepłym uśmiechem i zaprasza je do kręgu na matach.
- Krótkie przedstawienie celu zajęć: „Dzisiaj będziemy się uczyć, jak się relaksować i odpoczywać.”
- Omówienie zasad zajęć: spokojne zachowanie, słuchanie siebie nawzajem, szanowanie przestrzeni innych.
Ćwiczenia oddechowe:
- Dzieci kładą się wygodnie na matach z zamkniętymi oczami.
- Nauczyciel wprowadza uczestników w ćwiczenia oddechowe. Dzieci wykonują głębokie wdechy nosem i wydechy ustami.
- Wprowadzenie wizualizacji: „Wyobraźcie sobie, że wdychacie piękne, spokojne światło, a wydychacie całe napięcie i stres.”
Rozluźnienie mięśni:
- Nauczyciel prowadzi dzieci przez ćwiczenia progresywnej relaksacji mięśni: „Napnijcie mięśnie stóp, a teraz je rozluźnijcie. Napnijcie łydki, a teraz je rozluźnijcie.”
- Stopniowe przechodzenie przez wszystkie grupy mięśni od stóp do głowy.
Rozluźnienie mięśni
Rozluźnienie mięśni jest kluczową częścią zajęć relaksacyjnych dla dzieci z ASD. Pomaga im zredukować napięcie mięśniowe, co często towarzyszy wysokiemu poziomowi stresu. Technika ta uczy dzieci, jak świadomie napinać i rozluźniać różne grupy mięśniowe, co pomaga im w rozwijaniu umiejętności samoregulacji.
Przykłady ćwiczeń rozluźnienia mięśni
- Progresywna relaksacja mięśni:
- Stopy: „Napnijcie mocno mięśnie stóp, a teraz je rozluźnijcie. Poczujcie, jak napięcie opuszcza wasze stopy.”
- Łydki: „Napnijcie łydki, utrzymajcie napięcie przez chwilę, a potem je rozluźnijcie. Czujecie, jak łydki stają się ciężkie i odprężone.”
- Uda: „Napnijcie mięśnie ud, wytrzymajcie chwilę, a teraz je rozluźnijcie. Poczujcie różnicę między napięciem a relaksem.”
- Brzuch: „Napnijcie mięśnie brzucha, wciągnijcie go mocno, a potem rozluźnijcie. Czujecie, jak wasz brzuch staje się miękki?”
- Ramiona: „Napnijcie mięśnie ramion, unieście je lekko do góry, a teraz je opuśćcie i rozluźnijcie. Poczujcie, jak napięcie schodzi z ramion.”
- Dłonie: „Zaciśnijcie pięści mocno, utrzymajcie przez chwilę, a teraz je otwórzcie i rozluźnijcie. Poczujcie, jak wasze dłonie stają się lekkie.”
- Twarz: „Napnijcie mięśnie twarzy, zmarszczcie brwi, zaciśnijcie zęby, a potem rozluźnijcie. Poczujcie, jak wasza twarz staje się spokojna i odprężona.”
Przykładowa sesja rozluźnienia mięśni
- Wprowadzenie:
- Nauczyciel mówi: „Dzisiaj nauczymy się, jak rozluźnić nasze mięśnie. Kiedy nasze ciało jest rozluźnione, czujemy się spokojniejsi i bardziej zrelaksowani.”
- Ćwiczenie:
- Dzieci kładą się wygodnie na matach, zamykają oczy i skupiają na oddechu.
- Nauczyciel prowadzi przez kolejne etapy progresywnej relaksacji mięśni, zaczynając od stóp i przechodząc w górę ciała aż do twarzy.
- Po każdym etapie napięcia i rozluźnienia nauczyciel pyta: „Czy czujecie różnicę? Jak teraz czujecie swoje mięśnie?”
- Podsumowanie:
- Po zakończeniu ćwiczenia dzieci mogą usiąść i podzielić się swoimi odczuciami. „Czy czujecie się teraz bardziej zrelaksowani? Czy wasze ciało jest spokojniejsze?”
- Nauczyciel zachęca dzieci do stosowania tej techniki w domu, gdy czują się zestresowane lub napięte.
Rozluźnienie mięśni poprzez techniki takie jak progresywna relaksacja jest skutecznym narzędziem w zajęciach relaksacyjnych dla dzieci z ASD. Pomaga im redukować napięcie, zwiększać świadomość ciała i uczyć się samoregulacji. Regularne praktykowanie tych technik może przynieść znaczące korzyści w codziennym życiu, poprawiając ogólne samopoczucie i funkcjonowanie dzieci.
Zajęcia sensoryczne:
- Dzieci siadają w kręgu i dostają różne zabawki sensoryczne.
- Zabawa bańkami mydlanymi. Nauczyciel dmucha bańki, a dzieci próbują je łapać obserwując, jak delikatnie opadają.
- Delikatne masowanie dłoni i ramion przy użyciu piórek: „Wyobraźcie sobie, że te piórka to lekkie promyki słońca, które was delikatnie dotykają.”
Wizualizacja relaksacyjna:
- Dzieci kładą się na matach.
- Nauczyciel prowadzi dzieci przez wizualizację: „Wyobraźcie sobie, że jesteście na ciepłej plaży. Słyszycie szum fal, czujecie ciepło słońca na skórze i delikatny wiatr.”
- Delikatna muzyka relaksacyjna gra w tle.
Ćwiczenia jogi dla dzieci:
- Dzieci wykonują proste pozycje jogi, takie jak drzewo, kot-krowa, pies z głową w dół.
- Nauczyciel zachęca dzieci do słuchania swojego ciała i robienia tylko tyle, ile jest dla nich wygodne.
Podsumowanie zajęć:
- Nauczyciel dziękuje dzieciom za udział i zaprasza do krótkiej refleksji: „Jak się teraz czujecie? Co najbardziej wam się podobało?”
- Dzieci mogą podzielić się swoimi wrażeniami, jeśli chcą.
autyzmwszkole.com 