WP_20150502_002
foto z komórki Piotrka

Badania prowadzone od mniej więcej 20 lat dowodzą istnienia korzyści wczesnej interwencji u małych dzieci z autyzmem/ZA/ASD gdy jest ona zapewniana przez wykwalifikowanych terapeutów […] Zdaniem agencji badania, dowodzą, że wczesna intensywna interwencja behawioralna skutkuje poprawą w zakresie umiejętności poznawczych i językowych. Z jednego z pośród licznych badań wynika, że dzieci osiągają lepsze wyniki gdy ich rodzice uczą się korzystać w domu ze strategii podobnych do tych, które terapeuci wykorzystują w ramach wczesnej interwencji.

To całkowicie uzasadnione. Rodzice znają swoje dzieci lepiej niż ktokolwiek inny; są silnie zmotywowani do tego, by im pomagać; spędzają też z nimi najwięcej czasu. Rodzice „budujący rusztowanie” w procesie uczenia się swoich dzieci przez wykorzystanie konkretnych strategii uczenia poza godzinami, w których ich dzieci korzystają z innych zajęć interwencyjnych, każdego dnia zapewniają im znacznie więcej doświadczeń w zakresie uczenia się.

[…] Ostatnio podjęto badania mające na celu dokładniejsze poznanie wyników interwencji prowadzonych przez rodziców. Różne badania pokazują, że może ona rozwinąć umiejętności dzieci w zakresie komunikacji i zabawy, a także zwiększyć poczucie satysfakcji i radość z interakcji dzieci i rodziców. Gdy rodzice uczą się wykorzystywać techniki interwencyjne w domu, małe dzieci z ASD lepiej zapamiętują i wykorzystują umiejętności przekazywane im przez nauczycieli i terapeutów. Co więcej, rodzice korzystający ze strategii interwencyjnych twierdzą, że czują się szczęśliwsi, mniej zestresowani oraz bardziej optymistyczni i kompetentni.

W  przeprowadzonym niedawno przez dwie z nas oraz jednego współpracownika badaniu (Rogers, Dawson, Vismara, 2015) przyglądałyśmy się sposobowi, w jaki rodzice uczyli się technik interwencyjnych  oraz temu, jak korzystały z nich dzieci. W badaniu uczestniczyło osiem rodzin jedno- i dwulatków z ASD, które właśnie zostały zdiagnozowane. Rodziny te zgłosiły się na ochotnika do udziału w trwającym 12 tygodni rodzicielskim programie interwencyjnym złożonym z cotygodniowych godzinnych sesji. Rodzice uczyli się wykorzystywać liczne techniki nauczania skoncentrowane na budowaniu uwagi dzieci, ich komunikowaniu się, interakcjach społecznych i zabawie. Nauczyli się:

  1. Tworzyć sprawiające radość satysfakcjonujące interakcje pomiędzy nimi a dziećmi.
  2. Pomagać swoim dzieciom w rozwoju językowym przez położenie nacisku na znaczenie społeczne wczesnych dźwięków wydawanych przez dzieci.
  3. Wzmacniać pozawerbalną komunikację i umiejętności w zakresie naśladownictwa u swoich dzieci.
  4. Rozbudzać u nich zainteresowanie różnymi zabawkami i umiejętnościami związanymi ze społeczną zabawą.

Rodzice uczyli się wykorzystywać powyższe techniki podczas zabawy z dziećmi i codziennych zabiegów pielęgnacyjnych. Nie musieli wygospodarowywać dodatkowych godzin poświęconych na specjalne nauczanie swoich dzieci. Były to osoby aktywne zawodowo, które dotychczas spędzały możliwie jak najwięcej czasu, bawiąc się z dziećmi i opiekując się nimi. Uczyli się oni wykorzystywać swój dotychczasowy czas poświęcany dziecku w sposób, który pozwalał na większą koncentrację.

[…] Następnie badacze postanowili sprawdzić, w jaki sposób wykorzystywanie technik przez rodziców wpłynęło na ich dzieci. Zanim rodzice zaczęli uczyć się technik, dzieci uczestniczące w badaniu nie wydawały niemal żadnych dźwięków przypominających słowa. Gdy tylko jednak zaczęli regularnie wykorzystywać w domu techniki interwencyjne, większość dzieci zaczęła podejmować próby wypowiadania słów w celach komunikacyjnych, a nie tylko naśladować czy powtarzać dźwięki. To samo dotyczyło naśladownictwa. Stopniowo zwiększała się jego częstotliwość, kiedy rodzice zaczęli korzystać z technik interwencyjnych w domu.

Rodzice okazali się poza tym równie biegli jak terapeuci pomagając dzieciom w nauce wypowiadania słów i w naśladownictwie. To pokazuje, że rodzice którzy uczą się korzystać z technik interwencyjnych mogą być tak samo efektywni w nauczaniu ważnych nowych umiejętności związanych z uczeniem się oraz w „budowaniu rusztowań” nowo nabytych przez dzieci umiejętności jak wyszkoleni terapeuci.

Istnieje kilka różnych powszechnie dostępnych programów interwencyjnych przeznaczonych do realizacji przez rodziców – kilka podlega obecnie badaniom. Należą do nich m.in.: Hanen More than Words; Denwerski Model Wczesnego Startu (The Early Start Denver Model); Pivotal Response Training; Nauczanie Reakcji Podstawowej (Responsive Teaching); Komunikacja Społeczna, Kontrola Emocji (Social Communication, Emotional Regulation) oraz Wsparcie Transakcji (Transactional Support SCERTS) (Rogers, Dawson, Vismara, 2015). Wszelkie zestawy i techniki łatwych do zastosowania strategii z których rodzice mogą korzystać w swojej codziennej aktywności znajdziecie w książce – patrz źródło poniżej.

źródło: Sally J. Rogers, Geraldine Dawson, Laurie A. Vismara „Metoda Wczesnego Startu Dla Dziecka z Autyzmem (ESDM) Jak wykorzystywać codzienne aktywności, aby pomóc dzieciom tworzyć więzi, komunikować się i uczyć”, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2015

Reklamy