mega tapeta kolor liście w wodzie żół.jpg

Jak zmodyfikować terapię, by dopasować ją do nietypowego profilu dziecka lub dorosłego z zespołem Aspergera oraz zaburzeniami nastroju…

„Podstawową formą psychologicznego leczenia zaburzeń nastroju jest doskonalona przez ostatnich kilkadziesiąt lat terapia poznawczo-behawioralna (cognitive behavioral therapy – CBT). Na podstawie badań stwierdzono, że CTB jest skuteczną metodą leczenia prowadzącą do zmiany w myśleniu o sobie i reagowaniu na takie emocje jak lęk, smutek i gniew (graham, 1998; Grave i Blissett, 2004; Kendall, 2000/2010). CBT koncentruje się na dojrzałości, złożoności, subtelności i słownictwie dotyczącym emocji, dysfunkcjonalnym lub nielogicznym myśleniu oraz nieprawidłowych założeniach. Dlatego też, można stosować ją bezpośrednio w przypadku dzieci i dorosłych z zespołem Aspergera, u których występują zaburzenie lub opóźnienie rozwoju teorii umysłu oraz trudności z rozumieniem i wyrażaniem emocji i kierowaniem nimi.

Stosowany w CTB model teoretyczny emocji jest spójny z obecnymi naukowymi modelami emocji człowieka, a więc wiąże się z lepszym uświadamianiem sobie własnych stanów emocjonalnych, wiedza jak reagować na emocje, oraz większym uwrażliwieniem na to, jak czują się inni (Ekman, 2003). Opublikowano już studia przypadków oraz obiektywne dane naukowe dowodzące, że CTB w znaczący sposób redukuje liczbę zaburzeń nastroju u dzieci i dorosłych z zespołem Aspergera (Bauminger, 2002; Fickpatrick, 2004; Hare, 1997; Reaven i Hepburn, 2003; Sfronoff, Attwood i Hilton 2005).

Terapia poznawczo-behawioralna

Terapia poznawczo-behawioralna obejmuje kilka elementów (etapów). Pierwszym z nich jest ocena charakteru i stopnia zaburzenia nastroju dokonywana za pomocą skal samoopisowych oraz wywiadu klinicznego. Następnym jest edukacja afektywna, mająca na celu lepsze poznanie emocji. Za pomocą rozmów i ćwiczeń bada się związek miedzy myślami, emocjami i zachowaniem oraz ustala, w jaki sposób dana osoba określa emocje i postrzega rozmaite sytuacje. Im lepiej ktoś rozumie emocje, tym łatwiej jest mu odpowiednio je wyrażać i kontrolować. Trzeci etap CTB to restrukturyzacja poznawcza mająca na celu skorygowanie zniekształconych konceptualizacji i dysfunkcjonalnych przekonań oraz konstruktywne kierowanie emocjami w prawdziwych sytuacjach życiowych.

Opracowałem dwa programy terapii poznawczo-behawioralnej dla dzieci i dorosłych z zespołem Aspergera, zatytułowane Exploring feelings (Badanie uczuć). Jeden z nich służy w radzeniu sobie z gniewem, drugi z lękiem (Attwood, 2004a, 2004b). Psycholog kliniczny zazwyczaj prowadzi program CBT, programy Exsploring feelings zaprojektowane zostały po to, by mógł je prowadzić psycholog (edukacyjny bądź kliniczny), psychiatra, nauczyciel, logopeda, terapeuta zajęciowy lub rodzic […]

Strategie diagnostyczne opisane przez Attwooda, które można stosować do oceny zaburzenia nastroju u dzieci i dorosłych z zespołem Aspergera oraz do określenia specyficznych sytuacji, w których pojawiają się trudności w kierowaniu emocjami. Wykorzystuje się do rozpoczęcia właściwej terapii, czyli takiej, która na wstępie poznaje emocje opisywane przez psychologa w ramach edukacji afektywnej.

Na poziomie edukacji afektywnej klient poznaje wady i zalety emocji oraz uczy się rozpoznawać różne poziomy ich wyrażania za pomocą słów i działań – zarówno u siebie, jak i u innych ludzi. W przypadku dzieci etap ten może przyjąć formę projektu. Podstawową zasadą jest zajmowanie się jedną emocją naraz, zaczynając od emocji pozytywnej, zanim przejdzie się do tej, która stanowi przedmiot obaw klinicznych. Psycholog lub terapeuta zazwyczaj wybiera na początek szczęście lub przyjemność…” (Attwood, 2013).

 źródło: T. Attwood: „Zespół Aspergera…”, Harmonia Universalis, Gdańsk, 2013

Reklamy