Nawyk
Nawyk to w terminologii psychologii zautomatyzowana czynność (sposób zachowania, reagowania), którą nabywa się w wyniku ćwiczenia (głównie przez powtarzanie).
Nawyk zautomatyzowany to wyuczony składnik zachowania się jednostki utworzony przez świadome uczenie się, poprzez z góry zamierzone ustalenie i automatyzację czynności pierwotnie nieautomatyzowanej. W glottodydaktyce tego rodzaju nawyki oprócz wspomnianego terminu nazywane są także: nawykami świadomymi (szkoła rosyjska) i nawykami generatywnymi (szkoła amerykańska)
Nawyki dzieli się na ruchowe, językowe, myślowe i poznawcze.
O ogromnej sile, która tkwi w na pozór niegroźnych przyzwyczajeniach przekonał się każdy, kto choć raz próbował je zmienić. Moc nawyków tkwi w ich powtarzalności, która koduje się w naszym mózgu, a następnie zostaje powielana.
Nawyki sprawiają, że część mózgu, która odpowiada za podejmowanie świadomych decyzji i logiczne myślenie zostaje wyłączona, a my nie musimy za każdym razem zastanawiać się jak zareagować i co w danej chwili zrobić. Niestety nie zawsze możemy rozróżnić pozytywny nawyk od negatywnego.
Pocieszające jest jednak to, że złe nawyki możemy zastąpić dobrymi. Jeśli poznamy mechanizm działania nawyków, nauczymy się go wykorzystywać na swoją korzyść.
Zabawa Zmieniamy Ręce
Liczba uczestników: co najmniej 2 osoby.
Wiek: co najmniej 5 lat.
Przebieg zabawy
To wyjątkowo prosta zabawa, którą możesz przeprowadzić z jednym dzieckiem lub z kilkorgiem, jadąc samochodem bądź czekając na przykład w poczekalni u lekarza. Albo po prostu w sali lekcyjnej.
- Poproś dziecko, by złożyło dłonie, przeplatając palce obu rąk. Zaobserwuj, który kciuk jest na wierzchu. Teraz poproś, by spróbowało złożyć ręce odwrotnie, czyli tak, by na górze był kciuk drugiej ręki, co zmieni pozycję wszystkich palców. Zapytaj, czy jest mu wygodnie.
- Poproś dziecko, by złożyło nogę na nogę. Zauważ, która noga jest na górze. Teraz poproś, by skrzyżowało nogi odwrotnie, i znów zapytaj, czy jest mu wygodnie.
- Poproś z kolei, by wyobraziło sobie, że jest w szkole, i by podniosło rękę do odpowiedzi. Zauważ, którą rękę podnosi. Czy jest to ta sama ręka, którą pisze? Czy to ta sama ręka, która była na górze, gdy splatało palce?
- Poproś dziecko, by skrzyżowało ręce na wysokości klatki piersiowej. Zapytaj, czy mogłoby skrzyżować je odwrotnie – drugą ręką na wierzchu. To będzie dość trudne dla większości dzieci (i dorosłych) i może być potrzebna twoja pomoc. Z nów zapytaj, czy jest mu wygodnie.
- Poproś dziecko, by pstryknęło palcami. Zauważ, którego palca używa razem z kciukiem. Poproś, by kolejno użyło pozostałych palców.
- Poproś dziecko, by klasnęło kilka razy. Zazwyczaj jedna dłoń będzie na górze.
Rozmawiaj z dzieckiem o tym, jak trudno jest zmienić utrwalony nawyk. W żadnym z powyższych ćwiczeń nie ma dobrego czy złego wykonania zadania. Każdy kształtuje swój sposób klaskania czy składania rąk w stosunkowo wczesnym wieku i trzyma się go już przez całe życie. W rozmowie podkreśl, że w niektórych sprawach istnieje dobry i zły sposób reagowania (być punktualnym to nie to samo co być spóźnialskim) i że wiele złych nawyków ma daleko idące konsekwencje. Ważne jest więc kształtowanie dobrych nawyków jak najwcześniej.
źródło: Jame C. Miller, Krótkie lekcje zycia. Gry i zabawy, wikipedia.org, https://bonavita.pl/mechanizm-dzialania-nawykow-zamien-zle-nawyki-na-dobre i inni
#arkusz #ASD #Asperger #AspieZaklinaczka #autyzm #czytanie #dostosowanie #edukacja #emocje #IPET #kolorowanie #komunikacja #lekcja #logopedia #metody #MikiLittleAspie #mindfulness #motoryka #mowa #nauczyciel #pedagog #percepcja #pozytywnyprzekazwspektrum #premium #przedszkole #psycholog #rewalidacja #rozwój #scenariusz #sensoryka #SI #społeczne #SylwiaBagińska #szkoła #terapia #tus #uczeń #umiejętnościspołeczne #uwaga #uważność #zabawa #zajęcia #ZespółAspergera #zmysły #ćwiczenia
