Nadwrażliwość i niedowrażliwość węchowa

Układ węchowy jest prymitywnym zmysłem ostrzegającym nas przed obecnym w naszym otoczeniu niebezpieczeństwem, na przykład zepsutym jedzeniem, dymem czy toksycznymi oparami. W ciągu dnia cząsteczki zapachowe przemieszczają się swobodnie z prądem powietrznym i wnikają do nosa. Każda rzecz i osoba ma swój zapach, który większość z nas potrafi już blokować chyba, że jest szczególnie wonny…

#sensoryka#si#autyzm#asd#za#pokrewne

Nadwrażliwość węchowa

„Dziecko z nadwrażliwością węchową może doświadczać ciągłego zalewu zapachów i przejawiać silne reakcje na wonie, które większość ludzi lubi czy wyczuwa, lecz toleruje, a nawet może ich być nieświadoma. Zapach ciała innych ludzi i ich oddechu, woń używanych przez nich perfum lub balsamów może przyprawić wrażliwe dziecko o mdłości. Pewne aromaty spożywcze mogą sprawić, że będzie ono zaciskać usta. Dziecko może być bardzo wrażliwe na zapach środków czyszczących, produktów do pielęgnacji ciała oraz substancji lotnych wydzielanych przez nowe dywany i meble. Niekiedy z trudem toleruje przebywanie w supermarketach, w restauracjach i na zgromadzeniach świątecznych, podczas których wyczuwa wiele zapachów żywności i woni wydzielanych przez inne osoby. Również szkoła może być szczególnie nieprzyjemnym miejscem, zważywszy na zróżnicowany poziom higieny kolegów i koleżanek, śmierdzące szatnie i skarpetki podczas zajęć wychowania fizycznego, tacki z różnorodnymi potrawami i otwarte kosze na stołówce, do których wrzucane są resztki jedzenia, a także wydzielające silny zapach środki czyszczące. Przebywanie na krytych pływalniach, w ogrodach zoologicznych i na stacjach benzynowych może być okropnym przeżyciem dla dziecka z wrażliwym węchem. Wrażliwość na zapachy zazwyczaj nasila się wówczas, gdy osoba cierpi na migrenę.

Niedowrażliwość węchowa i poszukiwania sensoryczne

Pewne osoby są niedowrażliwe na zapachy. Wyczuwanie woni przychodzi im z trudnością, mogą też mieć obniżony apetyt. Ponieważ niekiedy nie czują silnych zapachów, takich jak dym, ich bezpieczeństwo może być zagrożone. W rzadkich przypadkach może dojść do hiposmii i anosmii – zmniejszonej zdolności do percepcji węchowej lub jej zupełnego braku – w wyniku uszkodzenia nerwu czaszkowego, infekcji oddechowych, urazu głowy, zażywanie leków oraz innych stanów chorobowych.

Ponieważ dzieci niedowrażliwe na zapachy mają słabe powonienie, mogą wąchać przedmioty w celu ich poznania lub stymulacji. Dziecko może powąchać ołówek, zanim go użyje, podobnie jak książkę podczas czytania lub zwierzę podczas głaskania. Niektóre dzieci – co może się wydawać dziwne – wąchają innych ludzi, aby lepiej poczuć ich zapach. Zachowanie to zauważa się częściej u dzieci z upośledzeniem poznawczym lub dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, gdyż częściej występuje u nich niedowrażliwość węchowa.

Niektóre dzieci aktywnie poszukują bardzo silnych woni w niestosowny sposób. Na przykład pewien nastolatek z upośledzeniem umysłowym, mieszkający z rodziną zastępczą, gdy tylko nadarzała się ku temu okazja, wykradał się, aby wąchać kosze na śmieci, i – jeśli nikt mu nie przeszkodził – turlał się po trawniku, o ile ten nie był ostatnio nawożony. Inny chłopiec nauczył się otrzymywać pożądane bodźce węchowe w taki sposób, że przed udaniem się na spacer z innymi nakładał wokół dziurek nosa maść Vicks VapoRub. W podobnym celu używa się olejków eterycznych o mniej intensywnym zapachu, aby wygasić lub zaspokoić nadmiernie pobudzające bodźce lub nieakceptowalne potrzeby pozyskiwania bodźców węchowych (Biel, 2015).

źródło: L. Biel: „INTEGRACJA SENSORYCZNA…” WUJ, Kraków 2015

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s