🌟 Czym są Święta Bożego Narodzenia? Proste wprowadzenie dla dzieci
Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas w roku, kiedy wiele rodzin spotyka się, aby być razem, odpocząć i cieszyć się swoją obecnością. Jest to święto, które wiąże się z wieloma tradycjami, zwyczajami i miłymi rytuałami, które powtarzamy co roku — dzięki temu czujemy się bezpiecznie, spokojnie i możemy przewidzieć, co będzie się działo.
Dla wielu osób Święta to również czas światła — choinka świeci lampkami, w domu pachnie piernikami, a ludzie obdarowują się prezentami. To moment, w którym mówimy sobie miłe słowa, dziękujemy za pomoc i okazujemy sobie życzliwość.
W Polsce Święta Bożego Narodzenia obchodzimy 24, 25 i 26 grudnia.
24 grudnia to Wigilia — wieczór, kiedy tradycyjnie siada się do uroczystej kolacji, dzieli opłatkiem, śpiewa kolędy i otwiera prezenty.
25 i 26 grudnia to dni, które spędzamy najczęściej z rodziną, odpoczywając, spacerując lub bawiąc się wspólnie.
W trakcie Świąt pojawiają się różne tradycje, na przykład:
🎄 ubieranie choinki,
⭐ zapalanie lampek,
🍪 pieczenie świątecznych ciastek,
🎁 dawanie i otrzymywanie prezentów,
🎶 śpiewanie kolęd,
🍲 próbowanie nowych potraw, które występują tylko raz w roku.
To wszystko może być miłe i radosne — ale dla niektórych dzieci niektóre rzeczy mogą być trudne: hałas, wiele osób, zmiana planu dnia czy nowe zapachy i potrawy.
I to jest w porządku.
Dlatego na tych zajęciach pomożemy każdemu dziecku odkryć:
✔ co lubi w Święta,
✔ co jest dla niego trudne,
✔ i co może mu pomóc, aby przeżyć ten czas spokojnie i bez stresu.
Ten artykuł oraz karty pracy są po to, aby każde dziecko mogło lepiej zrozumieć siebie, swoje emocje i potrzeby — i aby Święta były jak najbardziej bezpieczne, spokojne i przewidywalne.
Scenariusz świąteczny
Czas: 45–60 min
Grupa: uczniowie ze spektrum autyzmu (różne poziomy funkcjonowania)
🎯 Cele zajęć
- wspieranie rozpoznawania emocji w sytuacjach świątecznych (ekscytacja, radość, stres, zmiana rutyny),
- wzmocnienie komunikacji potrzeb poprzez AAC, PECS, piktogramy,
- rozwijanie motoryki małej i koordynacji,
- budowanie poczucia bezpieczeństwa (przewidywalna struktura),
- stymulacja sensoryczna w sposób kontrolowany.
👇 Przeczytaj:
🧩 Materiały
- piktogramy: radość, spokój, hałas, prezent, choinka, przytulny koc, przerwa,
- sensoryczne pudełko „Świąteczna skrzynia”: szyszki, miękkie pomponiki, pachnąca pomarańcza, wstążki,
- kartki, klej, zielone i czerwone elementy do wyklejania,
- mini-lampki (z możliwą opcją wyłączenia),
- karta pracy: „Co pomaga mi w święta?” (pola: lubię / nie lubię / potrzebuję).
Poniżej znajduje się krótkie, delikatne, sensorycznie bezpieczne opowiadanie dla dzieci ze spektrum autyzmu. Tekst jest przewidywalny, spokojny, pełen obrazów pomagających w regulacji i zrozumieniu świątecznych sytuacji.
📘 „Opowiadanie terapeutyczne na wstęp: Świąteczna Kraina Spokoju”.
📘 „Świąteczna Kraina Spokoju – Boże Narodzenie oczami dziecka z ASD”
opowiadanie dla dzieci
Kacper bardzo lubił, kiedy świat był spokojny i przewidywalny.
Lubił, kiedy wiedział, co wydarzy się za chwilę.
Lubił też swój miękki koc, który pachniał domem.
Pewnego grudniowego poranka Kacper obudził się i zobaczył, że coś się zmieniło.
Za oknem cicho padał śnieg. Płatki spadały powoli, jakby ktoś je narysował miękką kredą na niebie.
– Dziś zaczyna się Świąteczna Kraina Spokoju – powiedziała mama z uśmiechem.
Kacper nie był tego taki pewien.
Czasem Święta były fajne, a czasem zbyt głośne.
Czasem pachniały piernikami, a czasem za bardzo pachniały wszystkim naraz.
Czasem lampki na choince świeciły spokojnie, a czasem migały za szybko.
Mama usiadła obok niego.
– Chodź, pokażę ci coś – powiedziała łagodnie.
Weszli razem do pokoju.
Na środku stała choinka. Jej światełka nie migały.
Świeciły ciepło i powoli, jakby oddychały.
– To nasza spokojna choinka – powiedziała mama. – Będzie świecić tylko wtedy, kiedy Ty chcesz i w sposób jaki sobie życzysz.
Kacper poczuł, że jego ramiona robią się trochę mniej napięte.
Mama pokazała mu trzy koszyczki:
🟩 Lubię
🟥 Nie lubię
🟦 Potrzebuję
– To twoje koszyczki świąteczne – powiedziała. – Codziennie będziesz mógł tam coś włożyć.
Może to być obrazek, piktogram, mały przedmiot albo tylko twoja myśl.
Kacper pomyślał chwilę.
Wziął z półki małą papierową gwiazdkę i włożył ją do koszyczka „Lubię”.
Lubił gwiazdy. Były ciche i spokojne.
Do koszyczka „Nie lubię” wsunął obrazek głośnika.
Hałas był trudny.
A do koszyczka „Potrzebuję” włożył swój miękki koc.
W Świątecznej Krainie Spokoju zawsze można mieć koc przy sobie.
Tego dnia Kacper nauczył się czegoś ważnego:
Nie musi lubić wszystkiego.
Nie musi brać udziału we wszystkim.
Może mówić, co jest dla niego trudne.
Może prosić o przerwę.
A Święta mogą być spokojne – takie, jakie są dobre dla niego.
Wieczorem usiadł pod choinką, delikatnie dotykając jej gałązek.
Światła świeciły jednostajnie.
Śnieg padał powoli.
A Kacper poczuł, że rzeczywiście znalazł się w swojej własnej, bezpiecznej, Świątecznej Krainie Spokoju.
👇 Przeczytaj:
🕊 PRZEBIEG ZAJĘĆ
🧘♂️ 1. Powitanie i regulacja (5 min)
Nauczyciel pokazuje kartę „Dzisiaj będziemy robić…”, aby zmniejszyć niepewność.
Wybór ucznia: „Jak się czuję na początku zajęć?” → piktogramy emocji.
Mini-ćwiczenie oddechowe:
„Zapal świeczkę – zdmuchnij świeczkę” (na sucho, bez prawdziwego ognia).
🎄 2. „Co lubię w świętach?” – komunikacja i emocje (10 min)
Na dywanie leżą piktogramy: choinka, kolędy, prezenty, światełka, zapach pomarańczy, rodzina, hałas, dużo osób.
Uczeń wybiera 2 karty:
✔ „To lubię”
✔ „To jest dla mnie trudne”
Rozmowa lub alternatywna komunikacja (AAC / PECS):
– „Co mogę zrobić, gdy coś jest trudne?”
Pojawiają się karty: słuchawki, przerwa, domek wyciszenia, sygnał STOP.
🎁 3. Sensoryczne pudełko „Świąteczna skrzynia” – eksploracja i opis (10 min)
Każdy uczeń losuje jeden element.
Nauczyciel pyta:
– „Co to jest?”
– „Jak pachnie / jaką ma fakturę / czy jest miękkie czy twarde?”
Można użyć symboli: miękkie / twarde / pachnie / nie lubię tego dotykać.
Dzieci tworzą z pomponików i szyszek mini-„las świąteczny”.
⭐ 4. Praca plastyczna: „Moja Choinka Spokoju” (10–15 min)
Każde dziecko dostaje kontur choinki i nakleja na nią:
- zielone elementy → rzeczy, które lubię w święta,
- czerwone elementy → rzeczy trudne (ale obok nakleja kartę „Co mi pomaga”).
Alternatywa: wersja PECS, wersja pasting, wersja sensoryczna (piórka, faktury).
🔔 5. Ćwiczenia komunikacyjne – „Co powiedzieć w święta?” (5 min)
Odgrywanie mini-scenek:
- „Dziękuję za prezent”
- „Potrzebuję przerwy”
- „Jest mi za głośno”
- „Chcę spróbować / nie chcę spróbować”
Z kartami wizualnymi, bez presji społecznej.
🧘♀️ 6. Zakończenie: „Co zabieram ze sobą?” (3 min)
Dzieci wybierają piktogram:
– spokój
– radość
– zmęczenie
– duma
Nauczyciel wręcza mini-kartę:
„Co mi pomaga, gdy jest świątecznie i dużo zmian?”
👇 Przeczytaj:
📄 Dodatek
🎁 Karta pracy A4: „Moje świąteczne strategie bezpieczeństwa”
Instrukcja dla dziecka:
Zaznacz, napisz, wklej lub narysuj odpowiedzi w trzech polach. Możesz użyć piktogramów: radość, spokój, hałas, prezent, choinka, przytulny koc, przerwa.
1️⃣ LUBIĘ W ŚWIĘTA…
(Przykłady: choinka, kolędy, zapach pomarańczy, prezenty, spokój, lampki)
🟩 Miejsce na notatki/naklejki / obrazki / rysunki dziecka
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
2️⃣ TRUDNE W ŚWIĘTA JEST DLA MNIE…
(Przykłady: hałas, dużo osób, zmiana rutyny, nowe potrawy, długie wyjazdy)
🟥 Miejsce na notatki / piktogramy
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
3️⃣ CO MI POMAGA, GDY JEST TRUDNO?
(Przykłady: przerwa, przytulny koc, słuchawki, ciche miejsce, sygnał STOP)
🟦 Miejsce na strategie i wskazówki
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Ikony sensoryczne do wykorzystania w karcie:
- 😀 radość
- 〇 spokój
- 🔊 hałas
- 🎁 prezent
- 🎄 choinka
- 🧣 przytulny koc
- ⏸ przerwa
📌Powiązane
- Mikołajki – Scenariusz zajęć wspierających komunikację, emocje i relacje
- Boże Narodzenie w klasie: Jak rozwijać umiejętności społeczne podczas świątecznych zajęć?
- Plan Zajęć Rewalidacyjnych dla ucznia z Zespołem Aspergera na okres zimowy (Mikołajki, Zima, Boże Narodzenie)
- Pierniczki wdzięczności
- Renifer – arkusz pracy dla ucznia ze spektrum autyzmu
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
autyzmwszkole.com 
