Scenariusz zajęć dostosowanych do potrzeb przedszkolaków ze spektrum autyzmu.

Wstęp (przykładowy wstęp)

Powitanie:

Nauczyciel: Dzień dobry, drogie dzieci! Witam Was serdecznie na dzisiejszych zajęciach. Jak się dzisiaj czujecie?

Dzieci: (Odpowiadają na pytanie na swój sposób, używając słów, mowy ciała lub obrazów).

Nauczyciel: Cieszę się, że jesteście dzisiaj tutaj. Dziś mamy wspaniałą okazję, aby rozmawiać o czymś bardzo ważnym, a mianowicie o „zaufaniu”. Czy ktoś z Was słyszał to słowo wcześniej? (Nauczyciel czeka na odpowiedzi dzieci.)

Dziecko 1: Ja słyszałem!

Dziecko 2: Ja też!

Nauczyciel: Świetnie! To bardzo dobrze, że już wiecie coś o tym słowie. Dzisiaj chcemy zrozumieć, co to właściwie jest „zaufanie” i dlaczego jest takie ważne.

Dziecko 3: Co to znaczy „zaufanie”?

Nauczyciel: To jest świetne pytanie! „Zaufanie” to poczucie pewności i bezpieczeństwa w relacjach z innymi osobami. Kiedy ufamy komuś, czujemy się dobrze i wiemy, że ta osoba nas nie zrani, a my możemy na niej polegać. To jak budowanie mostu między nami a innymi ludźmi. To oznacza, że możemy się dzielić naszymi myślami, uczuciami i potrzebami z kimś, komu ufamy. I ten ktoś będzie wobec nas w porządku.

Dziecko 4: Czy wszyscy ludzie są godni zaufania?

Nauczyciel: Nie zawsze wszyscy ludzie są godni zaufania, ale budowanie zaufania polega na tym, że uczymy się rozpoznawać, komu można zaufać, a komu nie. Dzięki temu możemy mieć zdrowe i pozytywne relacje z innymi ludźmi.

Dziecko 5: Jak możemy budować zaufanie?

Nauczyciel: Bardzo dobre pytanie! Możemy budować zaufanie, dbając o to, jak się zachowujemy wobec innych. To oznacza, że staramy się być uczciwi, pomagać innym, słuchać ich i być przyjacielscy. Dzisiaj będziemy razem ćwiczyć, jak budować zaufanie podczas różnych zabaw i aktywności.

Dziecko 6: To brzmi fajnie!

Nauczyciel: Cieszę się, że jesteście gotowi na dzisiejsze zajęcia! Teraz przejdziemy do pierwszej zabawy, ale najpierw pamiętajcie, że możecie pytać, mówić o swoich uczuciach i pomagać sobie nawzajem. Razem zbudujemy dużo zaufania w naszej grupie!

Czas trwania: 60 minut

Cele: Celem zajęć jest pomóc dzieciom ze spektrum autyzmu w budowaniu zaufania do nauczycieli i rówieśników oraz w rozwoju umiejętności społecznych.

Materiały:

1. Zabawki i gry interakcyjne
2. Plansze z obrazkami przedstawiającymi różne emocje
3. Plakat z zasadami zaufania
4. Kartki i kredki do rysowania
5. Muzyka spokojna i relaksacyjna
6. Przykładowe sytuacje do odgrywania

Przebieg zajęć:

1. Powitanie (5 minut)
   • Nauczyciel wita wszystkich i każdego z osobna.
   • Krótka rozmowa w grupie na temat tego, co dzieci robiły w domu, co je cieszyło lub niepokoiło.
2. Rozmowa o zaufaniu (10 minut)
   • Nauczyciel przedstawia pojęcie zaufania i omawia, dlaczego jest ono ważne w relacjach z innymi.
   • Używając plakatu z zasadami zaufania, nauczyciel wyjaśnia, co oznacza zaufanie i jakie zachowania mogą je budować lub niszczyć.
3. Gry i zabawy interakcyjne (15 minut)
   • Nauczyciel prowadzi zabawy, które promują interakcje między dziećmi, takie jak „Znajdź osobę o takim samym ulubionym kolorze” lub „Gra w rybki”.
   • Zachęca dzieci do współpracy i dzielenia się z innymi.
4. Rozpoznawanie emocji (10 minut)
   • Nauczyciel używa planszy z obrazkami przedstawiającymi różne emocje.
   • Dzieci pomagają wskazać, jakie emocje są widoczne na obrazkach, co pozwala im lepiej rozumieć uczucia innych ludzi.
5. Rysowanie i wyrażanie siebie (10 minut)
   • Dzieci otrzymują kartki i kredki, aby narysować coś, co je cieszy lub w dowolny sposób, swoją techniką wyrażą swoje emocje.
   • Po zakończeniu rysowania dzieci mogą pokazać swoje prace innym i opowiedzieć o nich.
6. Relaksacja i odprężenie (5 minut)
   • Nauczyciel odtwarza spokojną muzykę i zachęca dzieci do chwili wytchnienia, np. poprzez głębokie oddechy.
   • To pomaga dzieciom uspokoić się po aktywnych zabawach.
7. Odgrywanie sytuacji społecznych (5 minut)
   • Nauczyciel przygotowuje kilka sytuacji społecznych, takich jak proszenie o pomoc lub dzielenie się zabawkami.
   • Dzieci mają za zadanie odgrywać te sytuacje i ćwiczyć komunikację oraz budowanie zaufania.
8. Podsumowanie (5 minut)
   • Nauczyciel podsumowuje zajęcia i pyta dzieci, co nowego się nauczyły o zaufaniu i relacjach z innymi.
   • Zachęca dzieci do zadawania pytań i wyrażania swoich uczuć.
9. Pożegnanie (5 minut)
   • Nauczyciel żegna się z dziećmi, dając każdemu uścisk lub uśmiech.
   • Zachęca dzieci do powrotu na kolejne zajęcia.

Rozmowa o „zasadach zaufania” (pkt .2)

Teraz porozmawiamy o zasadach zaufania. Zasady te pomogą nam zrozumieć, jakie zachowania mogą budować zaufanie w naszych relacjach z innymi. Chcemy, aby wszyscy czuli się bezpiecznie i dobrze w naszej grupie. Oto kilka zasad, które pomagają budować zaufanie:

1. Bądźmy uczciwi: To oznacza, że mówimy prawdę i nie oszukujemy. Uczciwość jest bardzo ważna, ponieważ ludzie, którzy mówią prawdę, są bardziej godni zaufania.
2. Bądźmy przyjacielscy: Chcemy być miłymi i pomocnymi wobec innych. Pomaganie sobie nawzajem i pokazywanie życzliwości to ważne kroki w budowaniu zaufania.
3. Słuchajmy siebie nawzajem: Kiedy ktoś mówi, słuchamy go uważnie. To daje innym poczucie, że nas słuchamy i szanujemy ich słowa.
4. Szanujmy granice: Każdy z nas ma swoje granice i to jest w porządku. Jeśli ktoś mówi „nie”, to znaczy „nie”, i musimy to szanować. Szanowanie granic innych ludzi jest ważne w budowaniu zaufania.
5. Bądźmy przyzwoici: To oznacza, że mówimy i zachowujemy się w sposób uprzejmy. Uprzejmość i szacunek względem innych pomagają w budowaniu zaufania.
6. Przyznawajmy się do błędów: Nikt nie jest doskonały. Jeśli zrobimy coś źle lub zrobimy coś, co sprawiło komuś przykrość, powinniśmy być gotowi przeprosić i naprawić swoje błędy.
7. Bądźmy dobrymi przyjaciółmi: Przyjaciele są ważni. Dlatego staramy się być dla siebie wsparciem, pomagać sobie nawzajem i spędzać czas razem.

Pamiętajcie, że to wszystko pomaga w budowaniu zaufania. Jeśli wszyscy będziemy przestrzegać tych zasad, nasze relacje staną się silniejsze, a my poczujemy się pewniej w grupie. Czy macie pytania dotyczące tych zasad lub chcecie coś dodać?

Jakie zachowania mogą zniszczyć zaufanie?

Nauczyciel: Bardzo dobre pytanie! Teraz omówimy, jakie zachowania mogą zniszczyć zaufanie w naszych relacjach. Chcemy unikać tych zachowań, abyśmy wszyscy mogli czuć się bezpiecznie i dobrze razem. Oto kilka przykładów zachowań, które mogą zniszczyć zaufanie:

1. Kłamstwo: Kiedy ktoś mówi nieprawdę, to może zrujnować zaufanie. Dlatego ważne jest, aby zawsze mówić prawdę.
2. Krzywdzenie innych: Jeśli ktoś celowo rani innych słowami lub czynami, to niszczy zaufanie. Musimy starać się być miłymi i nie ranić innych.
3. Niejednokrotne łamanie obietnic: Jeśli obiecujemy zrobić coś i nie wykonujemy tego, to ludzie mogą przestać nam ufać. Musimy trzymać się naszych obietnic.
4. Brak szacunku: Jeśli nie szanujemy innych osób, ich uczuć lub ich granic, to niszczy to zaufanie. Szacunek jest bardzo ważny w budowaniu relacji.
5. Nie słuchanie: Kiedy ktoś mówi do nas, a my nie słuchamy lub ignorujemy to, to może sprawić, że osoba ta przestanie nam ufać. Dlatego ważne jest, abyśmy słuchali siebie nawzajem.
6. Nieprzyjazne zachowanie: Jeśli jesteśmy nieprzyjaźni, złośliwi lub krzywdzimy innych, to niszczy to zaufanie. Chcemy być przyjacielscy i pomagać sobie nawzajem.
7. Nie przepraszanie: Kiedy zrobimy coś źle i nie przepraszamy za to, to ludzie mogą przestać nam ufać. Przepraszanie i naprawianie swoich błędów jest ważne.

Pamiętajcie, że te zachowania mogą niszczyć zaufanie, ale dobrą wiadomością jest to, że możemy się uczyć i starać się być lepszymi przyjaciółmi i osobami, na których można polegać. Razem pracujemy nad budowaniem silnych i zdrowych relacji w naszej grupie. Czy macie pytania na ten temat lub chcecie coś dodać?

Ważne: Jeśli ktoś notorycznie łamie zasady zaufania wobec nas, ten nie zasługuje na naszą przyjaźń. Ograniczmy z nim relacje. Chyba, że nas przeprosi i naprawdę zmieni swoje zachowanie wobec nas. Jednak wtedy musimy być czujni. Raz utracone zaufanie nie wraca tak szybko.

Gra w rybki

Gra w rybki to interaktywna i zabawna gra, którą można wykorzystać w kontekście tych zajęć, aby pomóc dzieciom ze spektrum autyzmu w budowaniu zaufania i umiejętności społecznych. Gra ta ma na celu promowanie interakcji między dziećmi oraz ćwiczenie współpracy i komunikacji. Oto jak można przeprowadzić Grę w rybki:

Czas trwania gry: 15-20 minut

Potrzebne materiały:

• Duży, pusty pokój lub przestrzeń na placu zabaw.
• Niewielka grupa dzieci (3-6 uczestników to dobry początek).
• Zestaw kartonowych rybek (każda rybka powinna mieć numer lub kolor i na końcu wsunięty metalowy spinacz biurowy/ magnes przyciąga metal lub kupić gotowe rybki, na przykład takie jak TU)
• Wędkę (może być zrobiona z długiego kawałka drewna lub plastiku oraz sznurka zakończonego magnesem).
• Przeznaczone miejsce do „łowienia” rybek (np. kosz lub wiadro).

Przebieg gry:

1. Przygotowanie: Nauczyciel przed rozpoczęciem gry umieszcza wszystkie rybki w wyznaczonym miejscu do „łowienia” rybek. Każda rybka ma numer lub kolor.
2. Wyjaśnienie zasad: Nauczyciel gromadzi dzieci i wyjaśnia im zasady gry. Możesz to zrobić w ten sposób: Nauczyciel: „Dziś będziemy grać w Grę w rybki! Naszym celem jest złowienie jak największej ilości rybek. Każda rybka ma swój numer lub kolor. Kiedy złowicie rybkę, powiecie nam, jaka to rybka, i spróbujecie znaleźć inną rybkę o tym samym numerze lub kolorze. Ale to nie wszystko! Chcielibyśmy też, żebyście współpracowali razem. Razem jesteście drużyną, a waszym celem jest złowienie wszystkich rybek.”
3. Pierwsza próba: Dzieci siedzą wokół miejsca, gdzie znajdują się rybki. Jeden z uczestników otrzymuje wędkę i próbuje złowić jedną z rybek. Gdy złapie rybkę, informuje innych, jaka to rybka (czy to numer, czy kolor).
4. Współpraca: Teraz reszta dzieci próbuje znaleźć rybkę o tym samym numerze lub kolorze. Pomagają sobie nawzajem i współpracują, aby złapać odpowiednią rybkę.
5. Powtarzanie: Gra trwa, dopóki nie uda się złowić wszystkich rybek lub do momentu wyznaczonego przez nauczyciela.
6. Podsumowanie: Po zakończeniu gry nauczyciel przeprowadza krótką rozmowę, aby podsumować doświadczenia z gry i związki z budowaniem zaufania oraz współpracą w grupie. Nauczyciel: „Dziś świetnie sobie poradziliście! Zauważyliśmy, że współpraca i komunikacja są ważne, aby złowić wszystkie rybki. To pokazuje, jak ważne jest budowanie zaufania i pomaganie sobie nawzajem. Jakie trudności lub przyjemności dostrzegliście w trakcie gry?”

Gra w rybki może być wspaniałym narzędziem do nauki współpracy, komunikacji i budowania zaufania w przyjaznej i zabawnej atmosferze. Pomaga dzieciom ćwiczyć te umiejętności w kontekście zabawy, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia znaczenia zaufania i relacji społecznych.

To scenariusz, który może być dostosowany do indywidualnych potrzeb i umiejętności dzieci ze spektrum autyzmu. Kluczem do sukcesu jest cierpliwość, empatia i spokojne podejście nauczyciela, który stworzy bezpieczne środowisko do nauki i rozwoju społecznych umiejętności.

Opracowanie: Sylwia Merchut (Iwan)