Cel zajęć:
Wspieranie dziecka ze spektrum autyzmu w poznawaniu tradycji wielkanocnych poprzez zabawę, z uwzględnieniem jego indywidualnych potrzeb sensorycznych, emocjonalnych i poznawczych.
Obszar:
Zajęcia rewalidacyjne / indywidualne / terapeutyczne (np. pedagogiczne, TUS, SI)
Grupa docelowa:
Uczeń/uczennica ze spektrum autyzmu (możliwość dostosowania do dziecka z ADHD, nadwrażliwości sensorycznej lub trudności w regulacji emocji)
Inspirujące motto na początek:
„Nie muszę robić wszystkiego szybko – mogę robić rzeczy w swoim tempie.”
1. Wprowadzenie – „Czym dla mnie jest Wielkanoc?”
⏱ Czas: 5–10 minut
🎯 Cel: pobudzenie skojarzeń, aktywowanie wiedzy, stworzenie bezpiecznej przestrzeni
Pomoce: obrazki, karty PECS, realne przedmioty: pisanka, zajączek, gałązka, jajko styropianowe
Przebieg:
- Nauczyciel pokazuje obrazki i pyta: „Co widzisz?” / „Co to może być?”
- Dziecko wybiera te, które kojarzą mu się z Wielkanocą.
- W zależności od poziomu: opowiada, układa z pomocą nauczyciela zdania lub łączy obrazki w pary.
Element Self-Reg: obserwacja napięcia – jeśli uczeń wydaje się przytłoczony, wprowadź pauzę sensoryczną (np. „oddech kurczaczka” – powolne wdechy i wydechy z rączkami na brzuchu).
2. Sensoryczna pisanka – zabawa plastyczno-regulacyjna
⏱ Czas: 15–20 minut
🎯 Cel: wspieranie integracji sensorycznej, rozwój motoryki małej i ekspresji
Pomoce: jajka styropianowe, pianka do golenia, ryż barwiony, klej, piórka, brokat, kredki żelowe, farby
Przebieg:
- Dziecko wybiera materiały, które chce wykorzystać (decyzyjność = poczucie kontroli).
- Tworzy własną pisankę sensoryczną – dotyka, wybiera faktury, miesza kolory.
- Może nadawać jej imię, np. „Pisanka spokoju”.
Element Self-Reg: dziecko samodzielnie decyduje, kiedy potrzebuje przerwy, może też korzystać z „kącika wyciszenia” (np. z woreczkiem sensorycznym lub gniotkiem).
3. Wielkanocna ścieżka emocji
⏱ Czas: 10–15 minut
🎯 Cel: rozpoznawanie emocji i ich sygnałów w ciele
Pomoce: kolorowe buźki emocji, papierowe jajka z narysowanymi emocjami, plansza „Moje emocje dzisiaj”
Przebieg:
- Nauczyciel rozkłada jajka z emocjami. Dziecko wybiera jedno, które najbardziej do niego pasuje dzisiaj.
- Rozmawiamy: „Dlaczego wybrałeś/łaś to jajko?” / „Co czujesz w ciele, kiedy jesteś radosny/zły/spokojny?”
- Dziecko może przykleić buźkę na planszy „Jak się dziś czuję” – wyraża emocje obrazem.
Element Self-Reg: nauka identyfikowania emocji i zauważania sygnałów z ciała to pierwszy krok do samoregulacji.
4. Zajączkowy relaks – ćwiczenia wyciszające
⏱ Czas: 10 minut
🎯 Cel: wyciszenie, nauka technik oddechowych i rozluźniających
Pomoce: mata, relaksacyjna muzyka w tle, maskotka zajączka
Przebieg:
- Ćwiczenie „Zajączek śpi” – dziecko kładzie się na macie i przykłada maskotkę do brzucha, obserwując jak się unosi i opada podczas oddychania.
- Ćwiczenie „Zajączek skacze i zastyga” – na sygnał dziecko porusza się, a potem zatrzymuje i „zamyka oczy jak zajączek w norce”.
Element Self-Reg: trening przejścia z pobudzenia do spokoju – bardzo ważna umiejętność dla dzieci z ASD.
5. Podsumowanie zajęć – „Co mi się podobało?”
⏱ Czas: 5 minut
🎯 Cel: autorefleksja, budowanie pozytywnego obrazu siebie
Pomoce: obrazki z aktywnościami z zajęć, karta „Mój dzień”
Przebieg:
- Dziecko wskazuje, co mu się podobało najbardziej – może pokazać, powiedzieć, wkleić obrazek do swojej karty dnia.
- Nauczyciel podkreśla sukcesy: „Zrobiłeś to w swoim tempie i świetnie ci poszło.”
Materiały dodatkowe:
- Szablony pisanek do dekoracji
- Karta emocji z jajkami
- Plansza „Jak się dzisiaj czuję?”
- Lista aktywności „Wielkanoc w moim tempie” do zaznaczania
Szablon pisanki do dekoracji
Przykładowa plansza „Jak się dzisiaj czuję?”, który można wykorzystać podczas zajęć indywidualnych lub rewalidacyjnych z dziećmi ze spektrum autyzmu – idealnie wpisuje się w podejście Self-Reg i ułatwia dzieciom rozpoznawanie oraz nazywanie emocji.
🧠 Plansza: Jak się dzisiaj czuję?
🔹 Wybierz buźkę, która najlepiej pokazuje Twój nastrój. Możesz ją zaznaczyć, przykleić na niej naklejkę, położyć klamerkę albo narysować swoją.
| BUŹKA | OPIS EMOCJI | ZAZNACZ LUB PODKREŚL |
|---|---|---|
| 😀 | Czuję się radosny/a – mam dużo energii i uśmiecham się | ☐ |
| 😊 | Czuję się spokojny/a – moje ciało jest rozluźnione | ☐ |
| 😐 | Czuję się zmęczony/a albo znudzony/a – mam mało energii | ☐ |
| 😢 | Czuję się smutny/a – mam ochotę się przytulić lub odpocząć | ☐ |
| 😠 | Czuję się zły/a – moje ciało jest spięte, mam napięcie | ☐ |
| 😨 | Czuję się zestresowany/a albo przestraszony/a | ☐ |
| 😴 | Czuję się senny/a – moje oczy są ciężkie, chcę odpocząć | ☐ |
| 😎 | Czuję się pewnie i gotowy/a do działania! | ☐ |
🖍 Narysuj swoją emocję (lub zrób zdjęcie twarzy):
📷 ✏️
🧩 Co mi dziś pomogło? (zaznacz lub dopisz):
- ☐ przerwa w spokojnym miejscu
- ☐ oddechy z zajączkiem
- ☐ zabawa sensoryczna
- ☐ rozmowa z nauczycielem
- ☐ przytulenie poduszki
- ☐ inna pomoc: _________________________
Lista aktywności „Wielkanoc w moim tempie” do zaznaczania, którą można wykorzystać jako kartę pracy, element podsumowujący zajęcia lub narzędzie do autorefleksji i wsparcia samoregulacji. Sprawdzi się świetnie w pracy indywidualnej z dzieckiem ze spektrum autyzmu.
✅ Lista aktywności – „Wielkanoc w moim tempie”
🔹 Zaznacz, co dziś zrobiłeś/zrobiłaś. Możesz wstawić ✔️, buźkę 😊 albo przykleić naklejkę.
| ✅ | AKTYWNOŚĆ | LUBIĘ TO! ⭐ | CHCĘ ZROBIĆ TO JESZCZE RAZ |
|---|---|---|---|
| ☐ | Oglądałem/am obrazki wielkanocne i opowiadałem/am o nich | ☐ | ☐ |
| ☐ | Dotykałem/am i wybierałem/am sensoryczne materiały do pisanki | ☐ | ☐ |
| ☐ | Samodzielnie ozdobiłem/am swoją pisankę | ☐ | ☐ |
| ☐ | Rozpoznawałem/am emocje na jajkach i mówiłem/am, jak się czuję | ☐ | ☐ |
| ☐ | Oddychałem/am spokojnie razem z „zajączkiem” | ☐ | ☐ |
| ☐ | Bawiłem/am się w „zajączek skacze i zastyga” | ☐ | ☐ |
| ☐ | Rozmawiałem/am o tym, co dziś było dla mnie fajne | ☐ | ☐ |
| ☐ | Zrobiłem/am przerwę, gdy tego potrzebowałem/am | ☐ | ☐ |
🖍 Moja ulubiona aktywność:
……………………………………………………..
🎨 Tak się dziś czułem/am (narysuj buźkę):
😊 😐 😢 😠 😴 😎 (lub narysuj swoją)
Najczęściej zadawane pytania
Czy scenariusz można dostosować do grupowych zajęć rewalidacyjnych?
Tak, wystarczy podzielić dzieci na małe zespoły i zapewnić stacje aktywności oraz przestrzeń do indywidualnych przerw sensorycznych.
Czy zajęcia są odpowiednie dla dzieci niemówiących?
Tak, wszystkie aktywności można przeprowadzać z wykorzystaniem alternatywnych form komunikacji – PECS, gestów, piktogramów lub AAC.
Czy można skrócić scenariusz?
Oczywiście. Możesz wybrać 2–3 elementy i rozłożyć pozostałe na kolejne dni, zgodnie z potrzebami dziecka.
