Spostrzeganie figury i tła u uczniów z ASD
Co to jest spostrzeganie figury i tła?
Spostrzeganie figury i tła to zdolność odróżniania istotnych elementów obrazu od jego tła. Jest to kluczowa umiejętność wzrokowo-percepcyjna, która wpływa na codzienne funkcjonowanie dziecka, m.in. w zakresie:
✅ Czytania i pisania (rozpoznawanie liter i słów w tekście)
✅ Koncentracji uwagi (ignorowanie nieistotnych bodźców w otoczeniu)
✅ Koordynacji ruchowo-wzrokowej (rysowanie, malowanie, układanie klocków)
✅ Poruszania się w przestrzeni (rozpoznawanie obiektów w dynamicznym otoczeniu)
Trudności ze spostrzeganiem figury i tła u dzieci z ASD
Dzieci ze spektrum autyzmu często doświadczają trudności w:
🔹 Selekcji informacji wzrokowej – nadmierna koncentracja na szczegółach zamiast całości obrazu
🔹 Ignorowaniu zbędnych bodźców – trudności w odnalezieniu ważnych elementów w zatłoczonym tle
🔹 Analizie i interpretacji obrazów – kłopoty z dopasowywaniem kształtów i wzorców
🔹 Czytaniu i pisaniu – trudności w odróżnianiu liter o podobnych kształtach (np. „b” i „d”)
Jak wspierać rozwój percepcji figury i tła?
Aby wspomagać dzieci z ASD w rozwijaniu tej zdolności, warto stosować:
✅ Kontrastowe materiały dydaktyczne – np. czarne litery na białym tle
✅ Stopniowanie trudności – od prostych do bardziej skomplikowanych wzorców
✅ Zabawy multisensoryczne – łączenie bodźców wzrokowych, dotykowych i ruchowych
✅ Indywidualne podejście – dostosowanie ćwiczeń do potrzeb dziecka
Scenariusze zajęć rewalidacyjnych na spostrzeganie figury i tła
1. „Co się ukrywa?” – Zabawa w wyszukiwanie obrazków
🎯 Cel: Rozwijanie umiejętności wyodrębniania elementów z tła
🛠 Materiały: Obrazki z ukrytymi elementami, lupa, kolorowe mazaki
🔹 Opis: Dziecko otrzymuje ilustrację, na której ukryte są różne przedmioty. Jego zadaniem jest odnalezienie ich i zaznaczenie.
2. „Magiczne lornetki” – Selekcja bodźców wzrokowych
🎯 Cel: Wzmacnianie koncentracji i ignorowanie niepotrzebnych elementów
🛠 Materiały: Tekturowe tuby, okulary z kolorowymi foliami
🔹 Opis: Dziecko patrzy przez „magiczne lornetki” na obrazek i musi wskazać tylko konkretne elementy (np. tylko czerwone kształty, tylko zwierzęta).
3. „Znikające kształty” – Ćwiczenie analizy wzrokowej
🎯 Cel: Rozwijanie umiejętności rozpoznawania kształtów na zmiennym tle
🛠 Materiały: Kolorowe folie, rysunki z nakładającymi się kształtami
🔹 Opis: Nauczyciel pokazuje dwa obrazki – na jednym figurę widać wyraźnie, a na drugim jest ukryta w tle. Zadaniem dziecka jest odnalezienie figury.
4. „Labirynt kolorów” – Przejście przez wzory
🎯 Cel: Rozwijanie umiejętności odnajdywania ścieżek w skomplikowanych obrazach
🛠 Materiały: Karty z labiryntami, flamaster, podświetlana tablica
🔹 Opis: Dziecko musi odnaleźć ścieżkę w labiryncie, ignorując rozpraszające elementy.
5. „Czego brakuje?” – Dopasowywanie elementów
🎯 Cel: Rozwijanie percepcji wzrokowej i analizy figur
🛠 Materiały: Ilustracje z brakującymi elementami, naklejki, nożyczki
🔹 Opis: Dziecko otrzymuje obrazek z brakującymi elementami i ma za zadanie je odnaleźć i dopasować.
6. „Cienie i kształty” – Dopasowywanie sylwetek
🎯 Cel: Usprawnianie analizy figur i tła
🛠 Materiały: Latarka, wycięte kształty, ciemne tło
🔹 Opis: Nauczyciel rzutuje na ścianę cienie przedmiotów, a dziecko musi je dopasować do rzeczywistych obiektów.
Podsumowanie
Dzieci ze spektrum autyzmu mogą doświadczać trudności w rozróżnianiu figury i tła, co wpływa na ich naukę i funkcjonowanie społeczne. Odpowiednio dobrane ćwiczenia pozwalają im rozwijać percepcję wzrokową, co ułatwia codzienne czynności i naukę szkolną.
📌 Chcesz więcej inspiracji? Sprawdź nasze gotowe scenariusze zajęć rewalidacyjnych na autyzmwszkole.com! 🎯
