Grupa: uczniowie ze spektrum autyzmu
Czas trwania: 60–90 minut
Miejsce: sala dydaktyczna / terapeutyczna
Prowadzący: nauczyciel / terapeuta
🧠 Wstęp – dlaczego obchodzimy Dzień Babci i Dziadka?
Babcia i dziadek to specjalne osoby w życiu każdej rodziny — to często nasi opiekunowie, nauczyciele domowych mądrości i źródło miłości.
Dzień Babci i Dziadka to święto, w którym dziękujemy im za to, że są, wspierają nas i dzielą się swoimi doświadczeniami. Uczymy się doceniać bliskość, pamięć i więzi rodzinne.
🎯 Cele zajęć
👉 Rozwijanie umiejętności wyrażania emocji i wdzięczności
👉 Ćwiczenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej
👉 Wzmacnianie poczucia własnej wartości przez tworzenie prac twórczych
👉 Kształtowanie umiejętności pracy w grupie i samodzielności
🧩 Przebieg zajęć
1️⃣ Powitanie i zadanie wprowadzające (10 minut)
- Nauczyciel wita uczniów i pokazuje obrazki: Babcia, dziadek, wspólne rodzinne chwile.
- Krótka rozmowa:
❓ Kto to jest babcia / dziadek?
❓ Jakie rzeczy lubią robić?
❓ Co czujemy, gdy o nich myślimy?
Pomocne narzędzia: piorun emocji (emocjonalna tablica z buźkami), krótkie karty obrazkowe.
2️⃣ Historia z życia (15 minut)
📖 „Moje wspomnienie z Babcią / Dziadkiem”
Nauczyciel opowiada krótką, ciepłą historię np. „Pewnego zimowego wieczoru babcia czytała bajkę…”
Następnie uczniowie wybierają z pudełka kartki z pytaniami pomocniczymi:
- „Co lubili robić z Babcią / Dziadkiem?”
- „Jaki dźwięk przypomina mi Babcię / Dziadka?”
- „Jak się czuję, gdy o nich myślę?”
➡️ Uczniowie mogą odpowiedzieć ustnie lub napisać/schematycznie narysować odpowiedź.
3️⃣ Ćwiczenie sensoryczno-emocjonalne (10–15 minut)
🌈 „Kolory wspomnień”
Uczniowie wybierają farby lub kredki i łączą kolory z emocjami związanymi z Babcią/Dziadkiem:
- ciepły żółty → radość,
- miękka zieleń → spokój,
- błękit → miłość…
Każdy opisuje swój wybór:
💬 „Ten kolor to… bo…”
Dla uczniów z trudnościami werbalnymi: narysuj obrazek i dopisz jedno słowo.
4️⃣ Praca praktyczna – prezent dla Babci i Dziadka (25–30 minut)
PROPOZYCJE PRAC:
🖼 Kartka z sercem – składane serce z życzeniami (szablon, kolorowy papier, naklejki)
📷 Mini-album wspomnień – 3 strony z fotografią (lub rysunkiem), opisem i symbolem ulubionej czynności
🎶 Kartka dźwiękowa – przyklej przycisk nagrywający krótkie życzenia (jeśli dostępne)
Każda praca powinna zawierać:
✔ imię obdarowanej osoby
✔ rysunek / zdjęcie
✔ krótkie życzenia (słowa pomocnicze pod tablicą)
5️⃣ Prezentowanie prac i pozytywne wzmocnienie (10–15 minut)
Każdy uczeń opowiada o swojej pracy – jeśli chce.
Pochwały powinny być konkretne:
⭐ „Podoba mi się, jak opisałeś swoje wspomnienie.”
⭐ „Brawo, że użyłeś tylu kolorów!”
6️⃣ Podsumowanie i zakończenie (5 minut)
🗣 Nauczyciel pyta:
- Co dziś było najfajniejsze?
- Co możemy podarować Babci/Dziadkowi oprócz prezentu?
Refleksja: „Możemy dawać miłość każdego dnia – nie tylko dziś.”
👇 Przeczytaj:
🧰 Materiały
✔ kartki, kolorowy papier, nożyczki, klej
✔ kredki, farby, naklejki
✔ emocjonalna tablica / flashcards
✔ krótkie pytania do opowiadania
✔ (opcjonalnie) przyciski nagrywające
❤️ Wskazówki dla nauczyciela / terapeuty
🔹 Daj uczniom wybór – niech decydują, jak chcą wyrazić swoją wdzięczność
🔹 Używaj konkretnych obrazków i prostych instrukcji
🔹 Wzmacniaj komunikację alternatywną (PECS, piktogramy) tam, gdzie to potrzebne
🔹 Zachęcaj do dzielenia się wspomnieniami – ale nie naciskaj
📄 KARTA PRACY – „KIM JEST MOJA BABCIA? KIM JEST MÓJ DZIADEK?”
Dzień Babci i Dziadka – uczniowie ze spektrum autyzmu (ASD)
🧠 INSTRUKCJA DLA UCZNIA (czytana przez nauczyciela):
Babcia i dziadek to ważne osoby w naszej rodzinie.
Opiekują się nami, spędzają z nami czas i często nas wspierają.
Dziś pomyślimy o nich i spróbujemy opowiedzieć, kim są i co dla nas znaczą.
✏️ CZĘŚĆ 1 – MOJA BABCIA
Dokończ zdanie lub narysuj:
🟡 Moja babcia to osoba, która:
☐ mnie przytula
☐ pomaga mi
☐ spędza ze mną czas
☐ ______________________
🖍 Narysuj moją babcię lub wspólne wspomnienie:
(duże puste pole na rysunek)
💛 Gdy myślę o babci, czuję:
☐ radość
☐ spokój
☐ miłość
☐ inne: ___________
✏️ CZĘŚĆ 2 – MÓJ DZIADEK
Dokończ zdanie lub narysuj:
🟢 Mój dziadek to osoba, która:
☐ rozmawia ze mną
☐ uczy mnie różnych rzeczy
☐ bawi się ze mną
☐ ______________________
🖍 Narysuj mojego dziadka lub wspólne wspomnienie:
(duże puste pole na rysunek)
💙 Gdy myślę o dziadku, czuję:
☐ radość
☐ bezpieczeństwo
☐ miłość
☐ inne: ___________
💌 CZĘŚĆ 3 – JEDNO ZDANIE OD SERCA
(uczeń mówi, wskazuje symbol lub nauczyciel zapisuje)
❤️ Chcę powiedzieć babci / dziadkowi:
„Dziękuję Ci za ________________________________”
👩🏫 WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELA / TERAPEUTY
- ✔ uczeń nie musi pisać – może rysować lub wskazywać,
- ✔ można użyć piktogramów / PECS zamiast tekstu,
- ✔ karta może być częścią prezentu lub wklejona do albumu,
- ✔ każda odpowiedź jest poprawna – liczy się intencja i emocja.
Poniżej podaję GOTOWĄ KARTĘ PRACY Z PIKTOGRAMAMI PECS, przygotowaną specjalnie dla uczniów ze spektrum autyzmu i trudnościami komunikacyjnymi.
📄 KARTA PRACY PECS
„MOJA BABCIA – MÓJ DZIADEK”
(wersja z kartami, piktogramami – komunikacja wspomagająca, przykłady poniżej)
🧠 INSTRUKCJA DLA UCZNIA (czytana / pokazywana):
Babcia i dziadek to ważne osoby w rodzinie.
Możesz wskazywać obrazki, łączyć je lub wybrać te, które pasują do Ciebie.
👵 CZĘŚĆ 1 – MOJA BABCIA
(uczeń wskazuje, przykleja lub zaznacza piktogram)
Moja babcia:
- ⬜ 👵 babcia
- ⬜ ❤️ kocha mnie
- ⬜ 🤗 przytula
- ⬜ 🏠 opiekuje się mną
🖍 Miejsce na rysunek lub zdjęcie babci
(duże puste pole)
Gdy myślę o babci, czuję:
- ⬜ 🙂 radość
- ⬜ 😌 spokój
- ⬜ ❤️ miłość
👴 CZĘŚĆ 2 – MÓJ DZIADEK
Mój dziadek:
- ⬜ 👴 dziadek
- ⬜ 🗣 rozmawia ze mną
- ⬜ 🧩 bawi się ze mną
- ⬜ 🛠 uczy mnie
🖍 Miejsce na rysunek lub zdjęcie dziadka
(duże puste pole)
Gdy myślę o dziadku, czuję:
- ⬜ 🙂 radość
- ⬜ 🛡 bezpieczeństwo
- ⬜ ❤️ miłość
💌 CZĘŚĆ 3 – CO CHCĘ POWIEDZIEĆ?
(uczeń wybiera piktogramy)
⬜ 🙏 dziękuję
⬜ ❤️ kocham
⬜ 🌸 życzliwość
⬜ 🎁 prezent
➡️ Zdanie z PECS (model):
👉 JA + ❤️ + BABCIA / DZIADEK
👉 DZIĘKUJĘ + ZA + 🤗 / 🏠 / 🧩
👩🏫 WSKAZÓWKI TERAPEUTYCZNE
✔ uczeń nie musi mówić ani pisać
✔ wystarczy wskazanie lub ułożenie sekwencji PECS
✔ można pracować 1:1 lub w małej grupie
✔ karta idealna do:
- rewalidacji
- TUS
- komunikacji funkcjonalnej
- pracy nad emocjami i relacjami
🔗 Powiązane artykuły
Jeśli planujesz spotkanie z babciami i dziadkami w przedszkolu, zobacz także „Dzień Babci i Dziadka – gotowy scenariusz uroczystości »Małe gesty, wielka miłość«” z krótkimi tekstami, zabawami międzypokoleniowymi i dostosowaniami dla dzieci z autyzmem i SPE.
- Scenariusz zajęć na Dzień Babci i Dziadka dla uczniów ze spektrum autyzmu
- Dzień Babci i Dziadka – scenariusze zajęć i uroczystości
- Ćwiczenia wspierające pamięć i koncentrację inspirowane wiosną. Zajęcia rewalidacyjne ASD
Poniżej strony z kartami obrazkowymi / PECS / flashcards, które możesz wykorzystać do lekcji, komunikacji lub jako inspirację przy tworzeniu własnych zestawów:
🧩 1. Free printable flashcards – „Rodzina” (po polsku)
📌 Zestaw kart z podpisami członków rodziny (np. babcia, dziadek, brat, siostra) do wydruku w PDF. Można je wykorzystać jako flashcards lub w zajęciach komunikacyjnych.
https://kids-flashcards.com/en/free-printable/family-members-flashcards-in-polish
📚 2. PDF flashcards „Family” (w tym grandmother / grandfather)
📌 Anglojęzyczny zestaw kart rodzinnych do druku (można użyć po dopasowaniu słów polskich / jak babcia i dziadek).
https://kreatywnapaniangielska.pl/wp-content/uploads/2020/05/flashcards-family.pdf
💬 3. My PECS – darmowa baza PECS cards
📌 Ogromna biblioteka kart PECS do wyszukiwania i pobierania symboli tematycznych (w tym wielu kategorii użytecznych do komunikacji, choć nie zawsze gotowy zestaw rodzinny).
https://www.mypecs.com/
📌 4. Pinterest (PECS / AAC)
📌 Galeria przykładów piktogramów i kart do komunikacji alternatywnej – możesz kliknąć i znaleźć bezpośrednie pliki / źródła polskojęzyczne i międzynarodowe. Uwaga: Pinterest często linkuje do zasobów poza Pinterestem, np. Mamy-mamom.pl i darmowe PECS.
https://ar.pinterest.com/pin/16255248649158888/
📌 5. Pinterest – darmowe karty PECS
📌 Kolejna kolekcja zdjęć i linków do darmowych PECS do wydruku (np. symbole, ikony, flashcards).
https://www.pinterest.com/pin/free-printable-pecs-cards–549650329544380306/
✅ Wskazówki jak używać:
- Na stronach z flashcards możesz pobrać PDF lub grafiki i dopasować je do własnych zajęć (np. zamienić „Grandmother” → „Babcia”).
- Serwisy PECS dają gotowe symbole, które można drukować, laminować i używać w komunikacji AAC.
- Pinterest to świetne źródło inspiracji i linków do kolejnych materiałów PECS/AAC.
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
