Jak wyrażać miłość, wdzięczność i troskę – wspierające zajęcia terapeutyczno-edukacyjne
Dzień Matki to wyjątkowa okazja, by wspólnie z dziećmi uczyć się wyrażania emocji, rozwijać umiejętność komunikowania uczuć oraz tworzyć coś pięknego i pełnego miłości. Dla dzieci ze spektrum autyzmu takie zajęcia mogą stać się ważnym narzędziem w budowaniu relacji z bliskimi i w rozumieniu znaczenia rodzinnych świąt.
🎯 Cele zajęć:
- Rozwijanie umiejętności wyrażania uczuć i wdzięczności.
- Ćwiczenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej.
- Doskonalenie sprawności manualnej poprzez wykonanie pracy plastycznej.
- Wspieranie poczucia bezpieczeństwa i relacji z mamą.
🧩 Grupa wiekowa:
Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym ze spektrum autyzmu (z możliwością indywidualnej modyfikacji).
⏰ Czas trwania:
45–60 minut
📘 Przebieg zajęć:
1. Wprowadzenie do tematu – Co to za dzień? (10 minut)
- Rozmowa kierowana z pomocą obrazków, zdjęć, gestów lub symboli PCS:
- „Kto to jest mama?”
- „Co robi mama, gdy nas kocha?”
- „Jak możemy okazać mamie miłość?”
- Nauczyciel pokazuje ilustracje z czynnościami, które wykonuje mama (np. przytulanie, gotowanie, czytanie bajek).
👉 Dostosowanie: dzieci mogą wskazywać obrazki, używać gestów Makaton lub komunikatorów.
2. Zabawa ruchowa: „Przytulanka dla mamy” (5 minut)
- Dzieci naśladują przytulanie, głaskanie, machanie do mamy.
- Nauczyciel w rytm spokojnej muzyki mówi: „Wyślijmy uśmiech do mamy”, „Pokażmy serduszko dłonią”, „Zróbmy gest przytulenia”.
3. Zabawa sensoryczna: „Pudełko wdzięczności” (10 minut)
- Dzieci wkładają do ozdobnego pudełka (symbolicznego prezentu) przedmioty kojarzące się z mamą:
- miękki materiał (przytulenie),
- serduszko z filcu (miłość),
- zapachowa chusteczka (zapach mamy).
- Przy każdym przedmiocie nauczyciel pyta: „Co to przypomina? Co mama robi, co kochasz?”
👉 Zadanie stymuluje zmysły i pomaga kojarzyć uczucia z konkretnymi bodźcami.
4. Praca plastyczna: „Laurka z sercem” (15 minut)
- Dzieci wykonują laurkę dla mamy z pomocą dorosłych:
- odcisk dłoni w kształcie serca (farba, papier),
- serce wyklejane plasteliną, watą lub bibułą,
- naklejki z emocjami: „kocham”, „dziękuję”, „jesteś ważna”.
- Dzieci mogą dodać obrazek rzeczy, które lubią robić z mamą (np. rysunek wspólnego spaceru).
5. Nauka prostego wierszyka lub komunikatu (5 minut)
- Prosty tekst z gestami lub komunikacją alternatywną:
Kiedy przytulam się do Ciebie,
To jest mi cieplej niż słońcu na niebie,
Więc nie wypuszczaj mnie ze swych ramion,
Kocham Cię bardzo Moja Mamo!
👉 Można wspomóc się symbolami PCS lub podzielić tekst na krótkie wersy i gesty.
6. Zakończenie – Wręczenie laurki i zdjęcie z sercem (5–10 minut)
- Nauczyciel pomaga dziecku zapakować laurkę do koperty z naklejką „Dla mamy”.
- Zdjęcie dziecka z wykonanym sercem na pamiątkę – można wysłać rodzicowi lub wydrukować.
- Pożegnanie słowami: „Mama będzie dumna! Dziękuję za piękne zajęcia!”
🛠️ Wskazówki dla nauczycieli i terapeutów:
- Używaj prostego języka i wspieraj komunikację obrazkową lub gestami.
- Zadbaj o spokojną atmosferę i powtarzalność.
- Pozwól dziecku wyrażać uczucia w swoim tempie – nawet poprzez sam wybór koloru lub kształtu.
- Zachęcaj, nie oceniaj – każda praca jest wyjątkowa.
❓FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jak pomóc dziecku ze spektrum okazać uczucia, jeśli nie mówi?
👉 Warto używać komunikatorów, obrazków, gestów – każde dziecko może wyrazić miłość inaczej, np. przez wręczenie laurki, dotyk, spojrzenie.
Czy dzieci ze spektrum rozumieją znaczenie Dnia Matki?
👉 Rozumieją na swój sposób – kluczowe jest pokazywanie emocji przez doświadczenie i powtarzalność, a nie tylko poprzez słowa.
Co zrobić, jeśli dziecko nie ma kontaktu z mamą?
👉 Można stworzyć laurkę dla „osoby, która się mną opiekuje” – babci, cioci, taty. Ważne, by dziecko czuło sens relacji i opieki.
🌼 Zestaw symboli PCS na Dzień Matki
Symbole PCS (Picture Communication Symbols) są niezwykle pomocne w pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu, wspierając ich w komunikacji i zrozumieniu otaczającego świata. Z okazji Dnia Matki, warto skorzystać z gotowych materiałów, które ułatwią przygotowanie zajęć.
📥 Gotowe materiały do pobrania na stronach internetowych:
- Pakiet „Dzień Mamy” z symbolami PCS – zawiera zobrazowaną piosenkę, plan aktywności oraz dodatkowe zadania rozwijające funkcje poznawcze i komunikację. Dostosowany do różnych grup wiekowych i poziomów funkcjonowania ucznia. Dostępny na stronie: zAACzarowane SłowazAACzarowane Słowa
- Plansze „Dzień Matki” – zestaw plansz z symbolami PCS, które można wykorzystać jako dekoracje lub pomoce dydaktyczne. Idealne do pracy indywidualnej oraz grupowej. Dostępne na stronie: Ryneczek inspiracji
- Prezentacja „Co robi mama?” – prezentacja PowerPoint z wykorzystaniem symboli PCS, przedstawiająca różne czynności wykonywane przez mamę. Pomocna w rozwijaniu słownictwa i zrozumieniu codziennych aktywności. Dostępna na stronie: PRZYSTAŃ BRZDĄCAPRZYSTAŃ BRZDĄCA
🧩 Jak wykorzystać symbole PCS na zajęciach?
- Rozmowy kierowane: Użyj symboli do prowadzenia rozmów na temat mamy, jej codziennych czynności i uczuć z nią związanych.
- Tworzenie laurek: Dzieci mogą wybrać odpowiednie symbole, które najlepiej oddają ich uczucia do mamy, i umieścić je na laurkach.
- Zabawy tematyczne: Wykorzystaj symbole do organizowania zabaw, takich jak „Co robi mama?” czy „Jak pomagam mamie?”.
- Nauka wierszyków i piosenek: Zobrazuj teksty piosenek i wierszyków symbolami PCS, co ułatwi dzieciom ich zapamiętanie i zrozumienie.
