(Scenariusz na Dzień Kredki – 22 listopada)
Wstęp: Dlaczego „Las emocji” pomaga uczniom w spektrum?
Dzieci ze spektrum autyzmu oraz z zaburzeniami integracji sensorycznej potrzebują konkretnych, wizualnych i cielesnych sposobów na rozumienie i wyrażanie emocji. Zajęcia plastyczno-sensoryczne pomagają im:
- nazwać to, co czują, przy pomocy koloru, faktury i ruchu,
- zredukować napięcie emocjonalne poprzez działanie manualne,
- rozwijać samoregulację przez angażowanie głębokiej presji, dotyku, ruchów powtarzalnych,
- pracować na symbolach, co jest łatwiejsze niż mówienie wprost o uczuciach,
- budować poczucie kontroli nad własnym doświadczeniem emocjonalnym.
„Las emocji” to metafora bezpieczna i zrozumiała — w lesie można spotkać różne zjawiska tak jak w sobie: spokój, burzę, wiatr, mgłę, promień światła.
Dzień Kredki to idealny pretekst, by wykorzystać kolory jako język emocji.
Cele zajęć
Cele edukacyjne
- Rozpoznawanie i nazywanie podstawowych emocji.
- Rozwój słownika emocji poprzez kolory i symbole leśne.
Cele terapeutyczne (ASD + SI)
- Stymulacja dotykowa: faktury (kora, filc, papier ścierny, bibuła).
- Stymulacja proprioceptywna: mocniejszy nacisk kredką, rysowanie/wykonywanie dużych ruchów.
- Regulacja emocji poprzez działanie plastyczne.
- Trening elastyczności poznawczej — dziecko może wybrać własny sposób reprezentacji.
Cele społeczne
- Współdzielenie przestrzeni twórczej.
- Umiejętność komentowania własnej pracy i słuchania innych.
- Aktywne proszenie o pomoc (połączenie z TUS).
Materiały
- Kredki świecowe, pastelowe, ołówkowe (wybór zwiększa poczucie sprawstwa).
- Tektura A3 lub duże kartki kraft.
- Różne faktury: kora drzew, mech sztuczny, filc, sznurek, bibuła, watolina.
- Klej w sztyfcie + duży klej szkolny.
- Naklejki gwiazdek lub kropek sensorycznych.
- Małe „piktogramy emocji” (radość, złość, spokój, strach, ekscytacja, zmęczenie).
👇 Przeczytaj:
Przebieg zajęć (scenariusz krok po kroku)
1. Krąg otwarcia: „Jakim dziś jestem drzewem?” — 5 minut
- Nauczyciel pokazuje 5 kart-drzew:
🌳 Spokój • 🌲 Siła • 🌬️ Wiatr • 🌧️ Smutek • 🌞 Radość - Dziecko nie musi mówić — może wskazać kartę lub kolor kredki odpowiadający nastrojowi.
Fraza terapeutyczna:
„Każde drzewo jest inne, tak jak każdy z nas. Każde ma prawo tak rosnąć, jak dziś potrafi.”
2. Wprowadzenie do metafory: „Las też ma emocje” — 3 minuty
Krótka opowieść sensoryczna (mówiona wolno, monotonicznie – ton regulujący):
„W lesie czasem jest cicho jak w miękkim mchu,
czasem szumi wiatr jak szybkie myśli,
czasem pada deszcz jak smutki,
a czasem świeci słońce jak radość w brzuchu.”
To wprowadzenie pomaga dzieciom z ASD zrozumieć abstrakcję poprzez obraz i dźwięk.
3. Zadanie główne: „Moje Drzewo Emocji” – 20–25 minut
Krok 1 — Pień (emocja główna)
Każde dziecko rysuje pień jedną wybraną kredką.
- Radość: żółty
- Spokój: zielony
- Złość: czerwony
- Strach: granatowy
- Ekscytacja: pomarańczowy
Cel SI: mocniejszy nacisk kredką → presja proprioceptywna.
Krok 2 — Korona drzewa (emocje towarzyszące)
Dziecko wybiera 2–3 kolory które mu się kojarzą — nie poprawiamy, nie sugerujemy.
Cel terapeutyczny: rozwój języka symbolicznego i akceptacji własnych odczuć.
Krok 3 — FAKTURY (stymulacja sensoryczna)
Na koronie można przykleić:
- filc → „miękkie emocje”
- watolinę → „mgiełkę w głowie”
- papier ścierny → „kolczaste emocje”
- mech sztuczny → „spokój natury”
Dzieci z SI dzięki wyborowi faktury mogą zarejestrować w ciele, co znaczy dana emocja.
Krok 4 — Gałęzie jako strategie radzenia sobie
Każda gałąź to jedno zdanie lub symbol:
🌬️ oddech
🤝 przytulenie / wsparcie
🚰 przerwa na wodę
🎧 słuchawki
🧸 ulubiony przedmiot
Dla niemówiących – piktogramy lub rysunek.
Krok 5 — Podpis emocji
Dziecko wybiera piktogram i nakleja go na dole pracy.
Nie wymuszamy słów — obraz jest formą komunikacji.
👇 Przeczytaj:
4. Ćwiczenie sensoryczne „Szumiące drzewa” — 3 minuty
Cała grupa porusza rękami jak gałęziami drzew:
- wolno → spokój
- szybko → ekscytacja
- ciężko i nisko → zmęczenie
- lekkie ruchy → radość
Ruch ułatwia przejście emocjonalne i regulację.
5. Finał: „Leśna Galeria Emocji” — 5 minut
Dzieci oglądają prace — nie oceniamy, nie porównujemy.
Nauczyciel zadaje pytania neutralne:
- „Co twoje drzewo dziś czuje?”
- „Co pomaga mu rosnąć?”
- „Jakiego koloru jest dziś w środku?”
Dostosowania dla uczniów z różnymi potrzebami
Dla dziecka z nadwrażliwością dotykową
- alternatywy bez faktur: naklejki, kredki pastelowe, farby w sztyfcie.
Dla dziecka z podwrażliwością
- wprowadzić mocne tarcie kredką, kontur szablonu, glinę w kawałkach do rozcierania.
Dla dziecka niemówiącego
- piktogramy
- wskazywanie kolorów
- „tabela wyboru” (emocja → kolor → faktura)
Dla dziecka przeciążonego bodźcami
- słuchawki wygłuszające
- praca przy mniejszym stoliku
- podział na etapy po 2–3 minuty
Korzyści terapeutyczne
- rozwój świadomości emocjonalnej i języka wizualnego,
- poprawa tolerancji na bodźce dotykowe,
- rozwijanie uważności i spowolnienia,
- trening autoregulacji przez rytmiczne rysowanie i nacisk,
- wsparcie elastyczności poznawczej (dziecko decyduje o interpretacji).
👇 Przeczytaj:
📌Powiązane
- Scenariusz zajęć rewalidacyjnych dla dzieci z ASD na Dzień Lasu
- Jakie aktywności sensoryczne pomagają w nauce dzieci z autyzmem?
- Jak mówić, żeby inni rozumieli – wyrażanie myśli i emocji
- Dlaczego dzieci z ASD mają trudności we współpracy z rówieśnikami?
Najczęstsze pytania nauczycieli i terapeutów
1. Czy dzieci z ASD dobrze reagują na metaforę lasu?
Tak — las jest bezpiecznym, neutralnym kodem symbolicznym, łatwiejszym niż emocje osobiste.
2. Co jeśli dziecko wybiera „niepasujący” kolor emocji?
W arteterapii nie ma błędów. Interpretacja jest indywidualna i prawidłowa.
3. Jak wspierać ucznia, który nie chce tworzyć?
Oferujemy alternatywy: stemplowanie, naklejki, wybór jednego elementu (np. same faktury).
4. Czy te zajęcia mogą wywołać przeciążenie sensoryczne?
Jeśli użyjesz faktur stopniowo i pozwolisz na przerwy – nie. Ważne jest monitorowanie reakcji.
5. Czy można robić to jako cykl?
Tak! „Las emocji” świetnie rozwija się w cykl 4-tygodniowy:
- Tydzień 1: Drzewo radości
- Tydzień 2: Drzewo spokoju
- Tydzień 3: Drzewo złości
- Tydzień 4: Leśna mapa strategii radzenia sobie.
🔓 Subskrybuj
📌 Subskrypcja 6 zł – dostęp do wybranych materiałów, artykułów i inspiracji dla nauczycieli, terapeutów i rodziców.
🌟 Subskrypcja PREMIUM 10 zł – rozbudowane arkusze i scenariusze zajęć.
📚 Zajrzyj do eBooków, Pakietów lekcyjnych, scenariuszy zajęć rewalidacyjnych, terapeutycznych, Arkuszy i innych narzędzi (w zakładkach w górnej części strony) na autyzmwszkole.com
👇 Przeczytaj:
