Dla dziecka ze spektrum autyzmu trudności z wykonaniem zadania są często źródłem cierpienia i niepokoju. Związany z tym stres może powodować niepotrzebne problemy z zachowaniem. Jeśli nauczysz dziecko, jak i kiedy ma prosić o pomoc, uwolnisz je od poczucia bezradności i umożliwiasz mu usamodzielnienie się.
Pomocna dłoń
Wiek: od 2 do 5 lat
Materiały:
- przezroczysty pojemnik, który się dość trudno otwiera
- ulubiona zabawka dziecka lub specjalna nagroda, która się w nim zmieści
Uczenie dziecka, jak prosić o pomoc
Oto jak zachęcić młodsze dziecko do poproszenia o pomoc, kiedy sobie z czymś nie radzi. Umieść w pojemniku zabawkę lub nagrodę i podaj go dziecku. Ponieważ zawartość pojemnika jest cenna dla dziecka, ono będzie się starało otworzyć pojemnik. W tym momencie natychmiast podpowiedz mu, żeby poprosiło o pomoc w otwarciu – tak, jak potrafi. Zaakceptuj prośbę niezależnie od tego, czy użyje gestu, czy też wypowie literę „p”, słowo „pomóż” lub bardziej złożone zdanie. Kiedy prośba zostanie wyrażona, od razu otwórz pojemnik, by dziecko mogło sięgnąć po zabawkę lub nagrodę. Kontynuujcie ćwiczenie tak długo, aż zacznie prosić o pomoc samo, bez twoich podpowiedzi. Niech zmienia się sytuacja, otoczenie i osoba ćwicząca z dzieckiem, żeby nastąpiła generalizacja nabytej umiejętności.
Uczenie dziecka, kiedy prosić o pomoc
Skrypt społeczny to doskonały sposób na nauczenie dziecka, kiedy należy poprosić o pomoc. Odczytać na głos dany skrypt tuż przed momentem, w którym twoim zdaniem dziecko będzie potrzebowało pomocy. Oto przykładowy skrypt:
Czasami zadanie takie jak posprzątanie zabawek czy umycie zębów jest trudne.
Mogę potrzebować pomocy mamy w jego wykonaniu.
Mogę poprosić mamę o pomoc, używając słów.
Wówczas, spokojnie czekam, aż mama mi pomoże.
Mama jest szczęśliwa, a ja czuję się dobrze, kiedy proszę o pomoc, której potrzebuję.
Dlaczego warto wykonywać to ćwiczenie
Ćwiczenie uczy dziecko wykorzystywania komunikacji funkcjonalnej do samodzielnego formułowania próśb o pomoc. Trening komunikacji funkcjonalnej to oparta na wynikach badań metoda uczenia dzieci z ASD. Ćwiczenie stanowi proaktywną strategię, która zmniejsza ryzyko wystąpienia problemowych zachowań.
źródło: K. Cook, Rozwój dziecka z autyzmem…, 2022
