Zajęcia dla dzieci z ASD, które uczą uważności podczas świątecznych aktywności. Rozwijaj koncentrację, redukuj stres i ciesz się magią świąt!
Cel główny:
Wprowadzenie dzieci z ASD w praktykę mindfulness poprzez świąteczne aktywności, które rozwijają uważność, relaksację i zdolność koncentracji.
Grupa docelowa:
Dzieci z autyzmem w wieku szkolnym.
Czas trwania:
60 minut.
Przebieg zajęć
Cel główny:
Wprowadzenie dzieci z ASD w praktykę mindfulness poprzez świąteczne aktywności, które rozwijają uważność, relaksację i zdolność koncentracji. Zajęcia mają na celu wsparcie emocjonalne dzieci, poprawę ich zdolności regulacji emocji oraz budowanie pozytywnych doświadczeń związanych z okresem świątecznym.
Grupa docelowa:
Dzieci ze spektrum autyzmu w wieku szkolnym (7-12 lat), które potrzebują wsparcia w rozwijaniu koncentracji, samoregulacji i radzeniu sobie z nadmiarem bodźców.
Czas trwania:
60 minut.
Przebieg zajęć
1. Wprowadzenie – Czym jest mindfulness? (10 minut)
A. Przywitanie uczestników (3 minuty)
- Forma przywitania: Nauczyciel wita dzieci w kręgu, używając prostych słów, np.:
- „Witajcie na dzisiejszych zajęciach! Dziś poznamy sposób na to, jak cieszyć się świętami spokojniej i uważniej.”
- Prezentacja celu zajęć:
- „Dzisiaj nauczymy się, jak być tu i teraz, zauważać, co nas otacza i jak czujemy się w środku.”
B. Krótka rozmowa: „Czym są Mikołajki?” (4 minuty)
- Pytania wprowadzające:
- „Czy ktoś wie, kim jest Święty Mikołaj?”
- „Jak wyglądały Wasze Mikołajki w zeszłym roku?”
- „Czy pamiętacie, co czuliście podczas tego dnia?”
- Cel rozmowy:
Rozmowa ma na celu zachęcenie dzieci do refleksji i wyrażania swoich emocji związanych z Mikołajkami.- Jeśli dzieci nie potrafią nazwać emocji, nauczyciel może podpowiedzieć: „Czy było radośnie? Może trochę stresująco?”
C. Wyjaśnienie pojęcia mindfulness (3 minuty)
- Proste wyjaśnienie:
- „Mindfulness to takie skupianie się na chwili obecnej. Chodzi o to, żeby zwrócić uwagę na to, co się dzieje tu i teraz, bez myślenia o tym, co było albo co będzie.”
- „To jakbyśmy robili wszystko powoli i spokojnie, żeby bardziej to zauważyć.”
- Porównanie:
- „To tak, jakbyśmy jedli czekoladkę bardzo powoli, żeby poczuć, jak smakuje. Kiedy robimy coś uważnie, to może być naprawdę przyjemne.”
D. Krótkie ćwiczenie oddechowe (3 minuty)
- Wprowadzenie:
- „Zaczniemy od prostego ćwiczenia. Zamkniemy oczy i będziemy tylko oddychać.”
- „To pomoże nam uspokoić myśli i skupić się na tym, co czujemy.”
- Przebieg ćwiczenia:
- Nauczyciel instruuje:
- „Zamknijcie oczy i weźcie głęboki wdech, licząc w myślach do trzech: raz, dwa, trzy. Teraz wydech: raz, dwa, trzy.”
- „Zróbmy tak trzy razy.”
- Po ćwiczeniu pyta: „Jak się teraz czujecie? Czy coś się zmieniło?”
- Nauczyciel instruuje:
- Uwagi:
- Jeśli dziecko nie chce zamknąć oczu, może po prostu skupić się na oddychaniu, patrząc na jakiś punkt w sali.
Zakończenie pierwszej części
Po 10 minutach dzieci powinny być spokojniejsze i gotowe na bardziej interaktywne ćwiczenia mindfulness w dalszej części zajęć. To wprowadzenie pozwala im zrozumieć podstawowe pojęcia i daje pierwsze doświadczenie uważności.
W następnych etapach zajęć można wykorzystać praktyczne ćwiczenia z wykorzystaniem świątecznych dekoracji, dźwięków czy smakołyków, aby wzmacniać zdolność koncentracji i wyciszenia.
2. Część główna – Uważność w świątecznych aktywnościach (40 minut)
A. Uważne słuchanie – „Dzwoneczki Mikołaja” (10 minut)
- Nauczyciel pokazuje dzwoneczek lub inne świąteczne dźwięki.
- Zadanie:
- Uczniowie zamykają oczy i słuchają dźwięku.
- Po zakończeniu dźwięku opowiadają, co poczuli lub jak brzmi dźwięk.
- Rozmowa:
- „Czy dźwięk był cichy czy głośny? Jakie uczucia wzbudzał?”
B. Uważne dotykanie – „Poczuj magię świąt” (10 minut)
- Przygotowanie: Kilka różnych przedmiotów o świątecznej tematyce (np. bombka, gałązka choinki, wstążka).
- Zadanie:
- Uczniowie z zamkniętymi oczami dotykają przedmiotów i opisują ich fakturę, temperaturę, ciężar.
- Można zadać pytania: „Czy przedmiot jest gładki czy szorstki? Ciepły czy zimny?”
C. Uważne oglądanie – „Świąteczna gwiazdka” (10 minut)
- Każde dziecko otrzymuje świąteczną dekorację (np. gwiazdkę lub bombkę).
- Zadanie:
- Uczniowie dokładnie przyglądają się przedmiotowi i opisują jego kolory, kształty, wzory.
- Rozmowa:
- „Co widzisz? Jakie kolory dominują? Co ten przedmiot przypomina?”
D. Uważne jedzenie – „Mikołajkowe pierniczki” (10 minut)
- Każdy uczestnik otrzymuje pierniczek (lub inne świąteczne ciasteczko).
- Zadanie:
- Uczniowie najpierw obserwują ciasteczko: kształt, kolor, zapach.
- Następnie biorą mały kęs i skupiają się na smaku, konsystencji, odczuciach.
- Rozmowa:
- „Jak smakuje? Czy czujesz cynamon, miód, inne przyprawy?”
3. Podsumowanie – „Uważność na co dzień” (10 minut)
- Nauczyciel podsumowuje zajęcia:
- „Dzisiaj ćwiczyliśmy mindfulness, czyli bycie tu i teraz. To pomaga lepiej się czuć i bardziej cieszyć się chwilą.”
- Rozmowa z uczniami:
- „Która z dzisiejszych aktywności podobała Ci się najbardziej?”
- „Czy chciałbyś spróbować takich ćwiczeń w domu?”
- Pożegnanie i rozdanie drobnych mikołajkowych upominków.
Materiały:
- Dzwoneczki lub nagrane świąteczne dźwięki.
- Świąteczne dekoracje (np. bombki, gałązki choinki, wstążki).
- Pierniczki lub inne świąteczne ciasteczka.
- Świąteczna muzyka w tle (opcjonalnie).
Zalety zajęć:
- Rozwijanie zdolności koncentracji i uważności.
- Budowanie pozytywnych emocji związanych z okresem świątecznym.
- Ćwiczenie komunikacji i zdolności sensorycznych.
Najczęściej zadawane pytania:
1. Jak mindfulness pomaga dzieciom z ASD?
Mindfulness pomaga dzieciom z ASD w regulacji emocji, redukcji stresu i poprawie koncentracji, co jest szczególnie ważne w okresie intensywnych bodźców, takich jak święta.
2. Czy wszystkie ćwiczenia są odpowiednie dla dzieci z ASD?
Tak, ale należy dostosować je do indywidualnych potrzeb dziecka. Na przykład, jeśli dziecko jest nadwrażliwe na dźwięki, można zmniejszyć intensywność bodźców.
3. Czy można te zajęcia prowadzić w domu?
Oczywiście! Rodzice mogą wykorzystać te ćwiczenia w domowym zaciszu, aby pomóc dziecku w rozwijaniu uważności.
4. Jakie są inne przykłady ćwiczeń mindfulness dla dzieci z ASD?
Inne ćwiczenia to malowanie uważne, medytacja z wizualizacją lub ćwiczenia oddechowe z balonikiem.
5. Czy te zajęcia są odpowiednie dla dzieci w różnym wieku?
Tak, scenariusz można dostosować do wieku i poziomu funkcjonowania dziecka, zmieniając poziom trudności zadań.
Ten scenariusz to doskonały sposób na wprowadzenie dzieci z ASD w świat mindfulness, jednocześnie budując pozytywne wspomnienia związane z Mikołajkami!
