Wprowadzenie
Diagnoza autyzmu to pierwszy krok w długiej drodze wspierania dziecka z autyzmem. Aby stworzyć skuteczny i spersonalizowany plan terapeutyczny, niezbędne jest przeprowadzenie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka. Taka ocena umożliwia zrozumienie mocnych stron, wyzwań oraz indywidualnych potrzeb dziecka, co jest kluczowe dla opracowania efektywnego Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET).
Znaczenie Wielospecjalistycznej Oceny
Ocena wielospecjalistyczna obejmuje zespół specjalistów, takich jak psycholog, pedagog, logopeda, terapeuta zajęciowy, terapeuta integracji sensorycznej oraz inni specjaliści, w zależności od potrzeb dziecka. Każdy z nich wnosi swoją unikalną perspektywę, co pozwala na stworzenie kompleksowego obrazu funkcjonowania dziecka w różnych aspektach jego życia.
Przykład: Ocena Janka
Rozważmy przykład Janka, siedmioletniego chłopca z autyzmem. Janek uczęszcza do pierwszej klasy szkoły podstawowej, ale ma trudności z komunikacją werbalną i nawiązywaniem kontaktów społecznych. Wielospecjalistyczna ocena Janka składa się z kilku kluczowych etapów:
- Ocena psychologiczna:
- Psycholog przeprowadza testy oceniające zdolności poznawcze Janka, takie jak myślenie, pamięć, koncentracja oraz funkcjonowanie emocjonalne. W trakcie oceny psycholog zauważa, że Janek ma bardzo dobrą pamięć wzrokową, ale ma trudności z przetwarzaniem informacji słuchowych.
- Ocena pedagogiczna:
- Pedagog ocenia umiejętności szkolne Janka, takie jak czytanie, pisanie i liczenie. W trakcie zajęć pedagogicznych stwierdza, że Janek radzi sobie dobrze z zadaniami matematycznymi, ale ma problemy z pisaniem ze względu na słabą motorykę małą.
- Ocena logopedyczna:
- Logopeda przeprowadza ocenę mowy i języka, analizując artykulację, zasób słownictwa oraz zdolności komunikacyjne. Logopeda odkrywa, że Janek ma trudności z artykulacją pewnych dźwięków oraz z budowaniem zdań, ale potrafi dobrze rozumieć proste polecenia i pytania.
- Ocena Terapii Zajęciowej:
- Terapeuta zajęciowy ocenia zdolności motoryczne Janka, w tym koordynację ruchową, równowagę i zdolności manualne. Podczas sesji terapii zajęciowej terapeuta zauważa, że Janek ma trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów rękami, ale jest bardzo zainteresowany zabawami konstrukcyjnymi.
- Ocena Integracji Sensorycznej:
- Terapeuta integracji sensorycznej ocenia, jak Janek przetwarza i reaguje na różne bodźce sensoryczne, takie jak dotyk, dźwięk i ruch. W trakcie obserwacji terapeuta stwierdza, że Janek jest nadwrażliwy na głośne dźwięki i ma problemy z przetwarzaniem bodźców dotykowych.
Przykład: Proces oceniania
Podczas jednej z sesji terapeutycznych, kiedy terapeuta integracji sensorycznej pracował z Jankiem nad ćwiczeniami sensorycznymi, zauważył, że Janek zaczął spontanicznie bawić się piaskiem kinetycznym. Terapeuta, widząc zainteresowanie Janka, zaaranżował ćwiczenia sensoryczne z wykorzystaniem tego materiału, co pozwoliło Jankowi lepiej się skupić i zrelaksować. Ten przykład pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście do dziecka i uwzględnienie jego zainteresowań i preferencji w procesie terapeutycznym.
Wnioski z oceny
Wyniki wielospecjalistycznej oceny pozwalają na stworzenie kompleksowego i spersonalizowanego planu terapeutycznego dla Janka. Każdy ze specjalistów dostarcza cennych informacji, które łączą się w całościowy obraz jego potrzeb i możliwości. Dzięki temu zespół terapeutyczny może opracować skuteczny IPET, który wspiera rozwój Janka w różnych aspektach jego życia.
Znaczenie IPET
Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) oparty na wielospecjalistycznej ocenie zapewnia, że każde dziecko z autyzmem otrzymuje wsparcie dostosowane do jego unikalnych potrzeb. Jest to klucz do efektywnej terapii i edukacji, która umożliwia dzieciom z autyzmem maksymalizację ich potencjału i pełne uczestnictwo w życiu społecznym i szkolnym.
Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) i WOPFU dla dziecka z autyzmem
Informacje o dziecku
Imię i nazwisko: Jan Nowak
Wiek: 7 lat
Diagnoza: Autyzm wczesnodziecięcy (ASD)
Klasa: 1
Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 10 w Krakowie
Data sporządzenia IPET: 13 czerwca 2024 r.
Cele programu
- Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych.
- Wzmacnianie umiejętności społecznych.
- Stymulowanie rozwoju poznawczego.
- Poprawa motoryki małej i dużej.
- Zwiększanie samodzielności w codziennych czynnościach.
Metody i formy pracy
1. Terapia Behawioralna (ABA)
Cel: Rozwijanie umiejętności społecznych i komunikacyjnych.
Przykład: Janek ma trudności z nawiązywaniem kontaktów wzrokowych i zrozumieniem zasad interakcji społecznych. Zajęcia ABA pomogą mu nauczyć się, jak nawiązywać kontakt wzrokowy, witać się z rówieśnikami oraz prowadzić proste rozmowy.
Anegdota: Podczas jednej z sesji terapeutycznych Janek, który zazwyczaj unikał kontaktu wzrokowego, spojrzał w oczy terapeuty i powiedział: „Dzień dobry, panie Adamie”. To było duże osiągnięcie, które wywołało uśmiech na twarzy terapeuty i Janka.
2. Logopedia
Cel: Poprawa artykulacji, rozwijanie zasobu słownictwa.
Przykład: Janek uczestniczy w zajęciach logopedycznych dwa razy w tygodniu. Terapeuta wykorzystuje obrazki i zabawy słowne, aby pomagać Jankowi w nauce nowych słów i poprawnej artykulacji.
Anegdota: Podczas jednej z sesji logopedycznych Janek, który wcześniej miał trudności z wymawianiem słowa „motyl”, nagle powiedział: „Patrz, motyl!” podczas spaceru po parku. Terapeuta i rodzice byli zachwyceni postępem.
3. Terapia Sensoryczna
Cel: Stymulowanie zmysłów i poprawa integracji sensorycznej.
Przykład: Janek regularnie uczestniczy w terapii sensorycznej, gdzie ma możliwość bawić się w piaskownicy, manipulować różnymi materiałami (np. pianką, ryżem), co pomaga mu w lepszym przetwarzaniu bodźców sensorycznych.
Janek miał zawsze problem z dotykaniem niektórych materiałów, np. plasteliny. Po kilku miesiącach terapii sensorycznej zaczął samodzielnie formować z plasteliny figurki zwierząt, co wcześniej było nie do pomyślenia.
4. Muzykoterapia
Cel: Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych i społecznych poprzez muzykę.
Przykład: Janek uczestniczy w zajęciach muzykoterapeutycznych, gdzie śpiewa, gra na instrumentach perkusyjnych i tańczy. Muzyka pomaga mu wyrażać emocje i nawiązywać kontakty z rówieśnikami.
Podczas jednych zajęć, Janek, który zazwyczaj był cichy i wycofany, zaczął śpiewać piosenkę „Stary niedźwiedź mocno śpi” i zaprosił inne dzieci do wspólnej zabawy. To było pierwsze takie otwarte zachowanie ze strony Janka, co zaskoczyło i ucieszyło wszystkich obecnych.
5. Arteterapia
Cel: Wyrażanie emocji i myśli poprzez sztukę.
Przykład: Janek ma cotygodniowe zajęcia z arteterapii, podczas których rysuje, maluje i tworzy kolaże. Dzięki temu może wyrażać swoje uczucia i przeżycia, co jest trudne do osiągnięcia werbalnie.
Pewnego dnia, podczas zajęć arteterapii, Janek namalował duży, kolorowy obraz przedstawiający rodzinę na wakacjach. Kiedy terapeuta zapytał, co to jest, Janek odpowiedział: „To my na wakacjach, jestem szczęśliwy”. Ten obraz był ważnym sygnałem, że Janek potrafi wyrażać swoje uczucia w sposób twórczy.
6. Terapia Ruchowa (Rehabilitacja)
Cel: Poprawa motoryki dużej i małej.
Przykład: Janek uczestniczy w zajęciach terapii ruchowej, które obejmują ćwiczenia poprawiające koordynację ruchową, równowagę i siłę mięśniową.
Na początku Janek miał trudności z przechodzeniem po równoważni. Po kilku miesiącach regularnych ćwiczeń, był w stanie samodzielnie przejść całą długość równoważni, co było ogromnym postępem i dało mu dużo radości.
7. Integracja społeczna
Cel: Nawiązywanie i utrzymywanie relacji z rówieśnikami.
Przykład: Janek bierze udział w grupowych zajęciach rozwijających umiejętności społeczne, takich jak wspólne zabawy, gry zespołowe i projekty grupowe.
Podczas jednej z gier zespołowych Janek, który wcześniej unikał interakcji z innymi dziećmi, zaczął współpracować z kolegą przy budowie wieży z klocków. Razem śmiali się i planowali, jak zrobić wieżę jeszcze wyższą, co było dowodem na to, że Janek zaczyna otwierać się na innych.
Harmonogram zajęć
- Poniedziałek:
- Terapia behawioralna (ABA) – 9:00-10:00
- Logopedia – 10:30-11:00
- Terapia ruchowa – 13:00-14:00
- Wtorek:
- Arteterapia – 9:00-10:00
- Muzykoterapia – 10:30-11:30
- Integracja społeczna – 13:00-14:00
- Środa:
- Terapia sensoryczna – 9:00-10:00
- Logopedia – 10:30-11:00
- Terapia ruchowa – 13:00-14:00
- Czwartek:
- Terapia behawioralna (ABA) – 9:00-10:00
- Arteterapia – 10:30-11:30
- Integracja społeczna – 13:00-14:00
- Piątek:
- Terapia sensoryczna – 9:00-10:00
- Muzykoterapia – 10:30-11:30
- Podsumowanie tygodnia z terapeutą – 13:00-14:00
Monitorowanie postępów
Regularne spotkania z rodzicami i terapeutami będą odbywać się co miesiąc, aby omówić postępy Janka i ewentualnie dostosować program do jego bieżących potrzeb. Co pół roku przeprowadzana będzie ocena osiągniętych celów i planowanie dalszych działań.
Podsumowanie
Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny dla Janka Nowaka ma na celu holistyczne wsparcie jego rozwoju poprzez różnorodne, kreatywne metody terapeutyczne. Program ten uwzględnia zarówno potrzeby poznawcze, jak i emocjonalne, oraz stawia na rozwijanie umiejętności społecznych i komunikacyjnych. Dzięki zaangażowaniu specjalistów oraz wsparciu rodziców, Janek ma szansę na pełniejszy rozwój i lepszą integrację w społeczności szkolnej.
autyzmwszkole.com 