Ćwiczenie dokonywania wyboru pozwala pomóc dziecku, którego zdolności komunikacyjne i językowe są ograniczone w opanowaniu przydatnej w kontaktach społecznych umiejętności odpowiadania na pytanie. Dzieci w spektrum autyzmu, które wykazują opóźnienia lub zaburzenia rozwoju mowy bardzo często rozumieją o co się je pyta i wiedzą, co chciałyby odpowiedzieć ale nie są w stanie wydobyć z siebie słów. Ta frustrująca sytuacja może prowadzić do problemowych zachowań. Przedstawione ćwiczenie pozwala w prosty sposób pomóc dziecku aktywnie zaangażować się w odpowiedź na słowa rodzica oraz wyrazić własne wybory i preferencje.
Użycie pomocy wizualnych (obrazków, czy innych przedmiotów) przy prezentowaniu dziecku z autyzmem opcji do wyboru umożliwia mu funkcjonalną komunikację, doświadczenie poczucia kontroli i zyskanie osobistej niezależności w codziennym życiu.
Dylematy
Miejsce:
- Dowolne.
Materiały:
- Obrazki z różnymi ilustracjami.
- Dowolne potrawy i rzeczy w domu.
Opis zabawy:
W ciągu dnia istnieje wiele okazji stawiania przed dzieckiem możliwości wyboru. Należy wyróżnić rzeczy do zjedzenia, ubrania do założenia i miejsca do odwiedzenia (obrazki z potrawami, ciuchami i terenami), formy komunikowania innym swoich uczuć (obrazki z różnymi wyrazami twarzy), zapytać o to, co dziecko robiło w szkole (używając obrazków z różnymi czynnościami) i dać możliwość zakończenia zabawy (używając obrazków ilustrujących koniec i kontynuację zabawy). Można zadawać pytania proste i złożone.
Przebieg zabawy:
- Wybierz opcje. Jeśli tylko jest to możliwe, używaj rzeczywistych przedmiotów, kiedy przedstawiasz dziecku opcje do wyboru. Na przykład, gdy pytasz dziecko, co chciałoby zjeść na deser po obiedzie, pokaż mu dwa deser, powiedzmy lody i ciastka.
- Zaprezentuj opcje. Upewnij się, że dziecko jest odpowiednio zmotywowane, postaw oba desery na stole w zasięgu jego wzroku i zapytaj: Który deser chcesz? To, że dziecko coś woli poznasz po tym, że będzie podążać za tym wzrokiem lub wyciągać po to rękę.
- Zaczekaj na odpowiedź. Jeżeli dziecko nie wskaże palcem preferowanej rzeczy, nie sięgnie po nią, ani nie będzie podążać za nią wzrokiem, zadaj pytanie jeszcze raz i poprowadź jego rękę w kierunku wybranej opcji.
- Wybraną opcję zaoferuj natychmiast. Jeśli dziecko wydaje się zadowolone ze swojego wyboru, pochwal je za podjęcie decyzji i skłoń do nazwania wybranej rzeczy podpowiadając jej nazwę. Nigdy jednak nie zmuszaj dziecka, by wzięło niechcianą rzecz.
autor: Katie Cook
źródło: Rozwój Dziecka z Autyzmem … Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2022
