Jasełka dla przedszkola i klas I–II z dostosowaniami dla dzieci w spektrum autyzmu
Do tych jasełek wystarczy papierowa gwiazda, kilka kroków przez salę i jedno zdanie, które narrator powtarza w każdej scenie. Dzieci mogą powiedzieć swoją kwestię, pokazać kartę, położyć rekwizyt albo obserwować przedstawienie z wybranego miejsca. Scenariusz trwa 8–10 minut i można go przygotować bez śpiewu, nagłośnienia i zmiany oświetlenia.
Jeśli szukasz innych wariantów przedstawienia, ról bez mówienia lub sposobu na spokojne rozplanowanie prób, zajrzyj do przewodnika „Jasełka przyjazne dla uczniów z ASD – scenariusze, role bez stresu, dostosowania sensoryczne”.
Przed przedstawieniem
Dla kogo: starsze przedszkolaki i uczniowie klas I–II.
Obsada: narrator (dorosły lub starszy uczeń), Maryja, Józef, Gwiazda i dwoje lub troje pasterzy. W mniejszej grupie wystarczy jeden pasterz, a papierowa gwiazda może wisieć na tablicy.
Rekwizyty: papierowa gwiazda, lalka w chuście, koszyk, kawałek miękkiego materiału jako kocyk, karty DROGA – STAJENKA – GOŚCIE – KONIEC. Stroje są opcjonalne.
Ustaw koszyk po jednej stronie sali i pokaż dzieciom, gdzie zaczyna się droga. Na próbie przejdźcie kolejno przez cztery karty. Każde dziecko powinno wiedzieć, kiedy jest jego kolej, co może zrobić i gdzie wrócić po swojej scenie. Rolę można odegrać także z miejsca. Jeśli dziecko zmieni zdanie w trakcie, narrator czyta kwestię lub przejmuje rekwizyt i przedstawienie toczy się dalej.
Scenariusz: „W drodze do Betlejem”
1. Droga
Narrator pokazuje kartę DROGA. Maryja i Józef przechodzą kilka kroków albo przesuwają swoje postacie po stole.
Narrator: Maryja i Józef dotarli do Betlejem. Byli zmęczeni i szukali miejsca, w którym mogliby odpocząć.
Józef: Zatrzymajmy się na chwilę.
Józef może zamiast mówić pokazać otwartą dłonią miejsce odpoczynku.
Narrator: Krok po kroku. Każdy w swoim tempie.
2. Stajenka
Narrator pokazuje kartę STAJENKA. Maryja i Józef zatrzymują się przy koszyku. Maryja wkłada do niego lalkę. Dziecko w roli Gwiazdy unosi papierową gwiazdę lub umieszcza ją na tablicy.
Narrator: Maryja i Józef znaleźli schronienie w stajence. Tam urodził się Jezus. Maryja owinęła Go i położyła w żłobie. Nad Betlejem świeciła gwiazda.
Maryja: Tu odpoczniemy.
Narrator: Krok po kroku. Każdy w swoim tempie.
3. Goście
Narrator pokazuje kartę GOŚCIE. Pasterze podchodzą pojedynczo lub razem, według ustalenia z próby. Jeden może położyć przy koszyku kocyk, drugi pomachać na powitanie. Jeśli dziecko woli zostać na miejscu, może pokazać kartę powitania.
Narrator: Pasterze przyszli zobaczyć Dzieciątko. Podeszli spokojnie, żeby Go nie obudzić.
Pierwszy pasterz: Przyniosłem kocyk.
Drugi pasterz: Dobry wieczór.
Narrator: Krok po kroku. Każdy w swoim tempie.
4. Zakończenie
Narrator pokazuje kartę KONIEC. Dzieci mogą zostać na swoich miejscach, pomachać albo wspólnie się ukłonić, jeśli wcześniej to ustalono.
Narrator: Tak kończy się nasza opowieść o drodze do Betlejem. Dziękujemy, że byliście z nami.
Jeśli grupa źle znosi oklaski, uprzedź publiczność przed występem: „Na zakończenie zamiast klaskać pomachajmy dzieciom”.
Dostosowania na próbę i występ
- Sygnał wejścia: pokaż dziecku kartę jego sceny, zamiast wołać je z drugiego końca sali. Wskaż wcześniej miejsce startu i powrotu.
- Mowa i AAC: każda kwestia jest opcjonalna. Dziecko może użyć swojego urządzenia, gestu albo karty. Ustalcie na próbie, czy i kiedy narrator ma przeczytać jego zdanie.
- Dźwięk i światło: zostaw zwykłe oświetlenie sali. Jeśli dodajesz kolędę, zapowiedz moment jej rozpoczęcia i przećwicz go z grupą. Wersja bez muzyki jest kompletna.
- Przerwa lub rezygnacja: ustal z dzieckiem sygnał PRZERWA i wskaż dorosłego, z którym może wyjść. Dziecko może wrócić, obejrzeć resztę z boku albo zakończyć udział. Na próbie pokaż grupie, że narrator potrafi poprowadzić scenę także wtedy, gdy kogoś w niej zabraknie.
Materiały do dalszej pracy
Planujesz kolejne szkolne wydarzenia? W przewodniku po jasełkach przyjaznych dla uczniów z ASD znajdziesz m.in. plan prób, propozycje ról bez kwestii mówionych i checklistę organizacyjną.
Jeśli potrzebujesz gotowych narzędzi, żeby ustalić z uczniem jak poprosić o przerwę, dokąd pójść i jak wrócić, w katalogu Premium autyzmwszkole.com znajdziesz „Mapę bezpiecznej przerwy” z kartą przerwy AAC, planem B i arkuszem obserwacji. Dostęp do pakietu obejmuje subskrypcja Premium. Ten scenariusz jasełek jest otwarty.
